Thu hút khu vực tư nhân tham gia lĩnh vực năng lượng

Nhu cầu vốn cho năng lượng lớn

Tại Hội thảo Khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực năng lượng của Việt Nam do Đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á (ETP) thuộc Văn phòng Dịch vụ dự án Liên hợp quốc (UNOPS) phối hợp cùng Vụ Kinh tế công nghiệp, dịch vụ (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) tổ chức vào chiều ngày 18/2, ông Lê Tuấn Anh - Vụ trưởng Vụ Kinh tế công nghiệp, dịch vụ (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho rằng: Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng với mức tăng trưởng 2 con số, do đó yêu cầu về tăng trưởng năng lượng là bắt buộc để đạt được tham vọng tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để phát triển năng lượng, Việt Nam cần tạo thuận lợi cho khu vực kinh tế tư nhân tham gia vào lĩnh vực này.

Khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực năng lượng. Ảnh: Nguyễn Hoà

Trên thực tế, để tạo thuận lợi cho khu vực tư nhân tham gia vào phát triển năng lượng, tháng 2/2020, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 55-NQ/TW về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Nghị quyết nêu rõ, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, đồng thời là tiền đề quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội. Ưu tiên phát triển năng lượng nhanh và bền vững, đi trước một bước, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm quốc phòng, an ninh, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Nghị quyết 55-NQ/TW cũng nêu rõ: “Khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi để các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân tham gia phát triển năng lượng.

Chia sẻ tại hội thảo, TS Nguyễn Ngọc Thuỷ - Điều phối viên Quốc gia ETP/UNOPS cho rằng: Bên cạnh Nghị quyết số 55-NQ/TW, các văn bản pháp luật khác như Luật Điện lực, Luật Đầu tư... cũng đã đề cập đến vấn đề khu vực tư nhân tham gia vào phát triển năng lượng.

Đặc biệt, theo ông Philip Timothy Rose – Giám đốc ETP: Việc thúc đẩy khu vực tư nhân tham gia vào phát triển năng lượng là cần thiết, nhất là trong bối cảnh giai đoạn 2021-2030, tổng vốn đầu tư cho phát triển điện năng tại Việt Nam dự kiến lên tới trên 134 tỷ USD.

Khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực năng lượng. Ảnh: Nguyễn Hoà

Giải pháp hút vốn từ khu vực tư nhân

Chia sẻ bên lề sự kiện, TS Lê Đăng Doanh – nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho rằng, nhu cầu điện cho phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam đang rất lớn, theo đó cần có những giải pháp để thúc đẩy khu vực tư nhân tham gia vào lĩnh vực này.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho rằng, Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nên sự gia tăng của điện năng là rất quan trọng.

"Nếu tăng trưởng GDP tăng lên 1% thì điện phải tăng trưởng 2%" - TS Nguyễn Sỹ Dũng khẳng định.

Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Sỹ Dũng, thúc đẩy tư nhân đầu tư vào lĩnh vực điện năng tại Việt Nam hiện nay vẫn còn có những cản trở, những cản trở này liên quan đến chính sách thu hút đầu tư, cơ sở hạ tầng năng lượng, thủ tục hành chính và cơ hội tiếp cận vốn. Trong đó, liên quan đến cơ hội tiếp cận vốn, ông Nguyễn Sỹ Dũng cho rằng, đầu tư vào năng lượng yêu cầu lượng vốn lớn và thời gian hoàn vốn chậm, trong khi đó nếu vay vốn trong nước thì doanh nghiệp chịu lãi suất cao, còn nếu vốn nước ngoài thì yêu cầu phải có bảo lãnh của Chính phủ, nên tư nhân không thể vay được.

Trong bối cảnh đó, để “gỡ khó” cho khu vực tư nhân tham gia vào lĩnh vực năng lượng, các chuyên gia kinh tế cho rằng, Việt Nam cần tạo thuận lợi cho khu vực tư nhân khắc phục được những rào cản trên.

Phát biểu tại hội thảo, các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, khu vực tư nhân đầu tư vào năng lượng đối mặt với nhiểu rủi ro, vì nhu cầu vốn lớn, khả năng thu hồi vốn chậm, trong khi đó khu vực doanh nghiệp tư nhân Việt Nam lại đa số là doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, thậm chí siêu nhỏ, nên khả năng để tiếp cận nguồn vốn là vô cùng khó khăn. Vì thế, giải bài toán vốn cho doanh nghiệp tư nhân khi đầu tư vào lĩnh vực năng lượng vẫn cần được quan tâm và bản thân khu vực tư nhân khó có thể đáp ứng được nếu không có chính sách hỗ trợ của nhà nước và các cơ quan liên quan.