Thị trường Tết Hàn thực sôi động, bánh truyền thống vẫn chiếm ưu thế

Tết Hàn thực (mùng 3/3 âm lịch) từ lâu đã trở thành một trong những ngày lễ mang đậm dấu ấn văn hóa của người Việt. Trong đời sống hiện đại, dù nhịp sống ngày càng bận rộn, phong tục làm bánh trôi, bánh chay để dâng cúng tổ tiên vẫn được nhiều gia đình duy trì như một cách gìn giữ bản sắc truyền thống. Năm nay, thị trường các sản phẩm phục vụ dịp lễ này tiếp tục sôi động, phản ánh rõ nét xu hướng tiêu dùng vừa kế thừa giá trị cũ, vừa thích ứng với nhu cầu mới.

Sản phẩm đa dạng, bánh truyền thống vẫn chiếm ưu thế

Khảo sát của phóng viên Báo Công Thương, tại một số tuyến phố kinh doanh thực phẩm và khu chợ dân sinh, thị trường bánh trôi, bánh chay năm nay có mức giá khá đa dạng. Các đĩa bánh trôi, bánh chay truyền thống được bán với giá từ khoảng 10.000 đồng/đĩa, phục vụ nhu cầu cơ bản của người dân, đặc biệt là các gia đình vẫn giữ thói quen tự chuẩn bị mâm cúng giản dị.

Ở phân khúc cao hơn, các sản phẩm được đầu tư về hình thức và nguyên liệu có giá từ 30.000 – 100.000 đồng/phần, tùy theo số lượng và cách trình bày. Đáng chú ý, các set lễ tổng hợp, bao gồm bánh trôi, bánh chay, bánh xu xê, hoa tươi, trái cây được thiết kế sẵn, có thể dao động từ 200.000 đến hơn 400.000 đồng. Những sản phẩm này hướng đến nhóm khách hàng bận rộn, có nhu cầu sử dụng trọn gói, tiết kiệm thời gian chuẩn bị.

Song song với sự linh hoạt về giá, thị trường cũng ghi nhận sự phong phú về chủng loại. Bên cạnh bánh trôi, bánh chay truyền thống, nhiều cơ sở kinh doanh đã đưa ra các sản phẩm sáng tạo như bánh trôi ngũ sắc, bánh tạo hình nghệ thuật, hoặc các set bánh hoa sen được trang trí cầu kỳ, bắt mắt.

Chị Nguyễn Thị Lan Anh, chủ cửa hàng đồ ăn chế biến sẵn (phố Nguyễn Hoàng Tôn, Hà Nội), cho biết, lượng khách đặt hàng năm nay tăng nhẹ so với năm trước, đặc biệt là các sản phẩm biến tấu từ bánh truyền thống. “Ngoài bánh trôi, bánh chay trắng truyền thống, bánh trôi ngũ sắc được nhiều khách lựa chọn. Màu sắc được tạo hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên như gấc, hoa đậu biếc, lá nếp… đảm bảo an toàn cho sức khỏe”, chị Lan Anh chia sẻ.

Theo chị Lan Anh, để tạo ra những sản phẩm có màu sắc bắt mắt và hình dáng sắc nét, người làm bánh phải thực hiện nhiều công đoạn thủ công hơn so với cách làm truyền thống. Từ khâu chọn nguyên liệu, sơ chế hoa lá, ép lấy màu, đến ngâm gạo, xay bột, nặn bánh… đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm. “Quy trình làm hoàn toàn thủ công nên mất nhiều thời gian hơn, nhưng đổi lại sản phẩm có chất lượng và tính thẩm mỹ cao, được khách hàng ủng hộ”, chị nói.

Mặc dù thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm mới, song bánh trôi, bánh chay truyền thống vẫn giữ vị trí chủ đạo. Nhiều gia đình cho rằng đây là món lễ không thể thay thế trong ngày Tết Hàn thực, mang ý nghĩa sum vầy, tưởng nhớ cội nguồn.

Chị Thu Hà (phường Tây Hồ, Hà Nội) cho biết: “Năm nào gia đình tôi cũng chuẩn bị bánh trôi, bánh chay để cúng. Dù có thêm các loại bánh mới, mâm cúng vẫn cần giữ những món truyền thống. Tôi chỉ mua thêm bánh ngũ sắc để tạo sự mới mẻ cho các cháu”.

Ngoài hai loại bánh chủ đạo, thị trường còn có nhiều sản phẩm truyền thống khác như chè con ong, chè kho, bánh xu xê, bánh gio… phục vụ nhu cầu dâng cúng đa dạng của người dân.

Tiêu dùng tiện lợi, dịch vụ trọn gói được ưa chuộng

Bên cạnh kênh bán hàng truyền thống, xu hướng đặt bánh qua mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử tiếp tục gia tăng trong mùa Tết Hàn thực năm nay. Nhiều cửa hàng, hộ kinh doanh đã chủ động mở rộng kênh bán hàng trực tuyến, đăng tải hình ảnh sản phẩm, công khai giá bán và triển khai dịch vụ giao hàng tận nơi.

Việc đặt hàng online giúp người tiêu dùng tiết kiệm thời gian, đặc biệt khi nhịp sống đô thị ngày càng bận rộn. Khách hàng có thể dễ dàng lựa chọn mẫu mã, so sánh giá cả và đặt các set lễ phù hợp với nhu cầu chỉ qua vài thao tác trên điện thoại.

Chị Hương Giang (phố Khâm Thiên, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi thường đặt bánh qua mạng vì tiện lợi, không phải đi lại. Các cửa hàng có nhiều mẫu đẹp, có sẵn set lễ nên rất nhanh gọn, phù hợp với người đi làm bận rộn”.

Theo ghi nhận, sức mua tập trung chủ yếu vào những ngày cận lễ, trong đó các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nguyên liệu tự nhiên và đảm bảo an toàn thực phẩm được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn. Đây cũng là yếu tố cạnh tranh quan trọng giữa các cơ sở kinh doanh trong khi thị trường ngày càng đa dạng.

Các tiểu thương đánh giá, xu hướng tiêu dùng hiện nay có sự phân hóa rõ rệt. Nhóm khách hàng trung niên và lớn tuổi vẫn ưu tiên sản phẩm truyền thống, đề cao yếu tố ý nghĩa văn hóa. Trong khi đó, nhóm khách hàng trẻ lại chú trọng đến hình thức, màu sắc và sự tiện lợi, sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm sáng tạo hoặc dịch vụ trọn gói.

Có thể thấy, thị trường Tết Hàn thực năm 2026 đang vận động theo hướng linh hoạt và hiện đại hơn, song vẫn giữ được giá trị cốt lõi. Bánh trôi, bánh chay không chỉ là sản phẩm tiêu dùng mà còn là biểu tượng văn hóa, góp phần duy trì và lan tỏa những giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại.