Thị trường bán lẻ Việt Nam bùng nổ dư địa tăng nhờ kênh hiện đại

Thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục phục hồi

Báo cáo của SHS Research (Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội) cho thấy, thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục phục hồi sau giai đoạn bị ảnh hưởng bởi Covid-19 cho dù kênh truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng lớn và xu hướng dịch chuyển sang mô hình bán lẻ hiện đại ngày càng rõ rệt.

Hiện cả nước có hơn 1,4 triệu cửa hàng tạp hóa và 8.300 chợ truyền thống. Đây vẫn là hệ thống bán hàng chủ lực, nhưng tốc độ mở mới cao nhất thuộc về minimart và cửa hàng tiện lợi. Việt Nam ghi nhận 7.483 cửa hàng tiện lợi và minimart, chiếm hơn 93% tổng số điểm bán của kênh hiện đại.

Nhóm này tăng trưởng với CAGR (tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm) 18,7% trong 5 năm gần nhất, tốc độ cho thấy thói quen mua sắm đang thay đổi nhanh hơn dự báo. Đáng chú ý, doanh nghiệp nội chiếm tới 81% tổng số điểm bán hiện đại, nhờ lợi thế về phạm vi phủ sóng tại khu dân cư.

WinCommerce, Bách Hóa Xanh, Co.opmart, Co.opXtra, Lan Chi, FujiMart và BRG Mart tiếp tục bám sát nhu cầu theo từng khu vực, vận hành theo đặc thù vùng miền, từ đô thị tới nông thôn. Trong khi đó, AEON hay Central Retail vẫn đóng vai trò lớn ở phân khúc đại siêu thị, nhưng về độ phủ thì doanh nghiệp nội đang vượt trội với mạng lưới mở rộng nhanh.

Theo SHS Research, khả năng mở rộng điểm bán chỉ là một nửa bài toán. Yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh nằm ở việc thấu hiểu hành vi tiêu dùng.

Nhu cầu của người Việt khác nhau theo từng vùng và thể hiện rõ ở thói quen mua thực phẩm theo ngày, ưu tiên thương hiệu quen thuộc hay lựa chọn hàng Việt trong nhóm hàng tiêu dùng nhanh (FMCG). Điều này giúp doanh nghiệp nội dễ tùy biến danh mục sản phẩm theo từng địa phương, từ miền núi, nông thôn tới các khu đô thị đông dân.

Khu vực nông thôn cũng đang có xu hướng nhấn mạnh tiêu chí an toàn, chất lượng và nguồn gốc rõ ràng. Tuy nhiên, kênh bán lẻ hiện đại mới chỉ khai thác một phần nhỏ khu vực này.

Trong khi, bán lẻ hiện đại chỉ chiếm khoảng 19% thị phần, thấp hơn nhiều so với mức 50 - 60% của các thị trường Đông Nam Á. Với nền thấp, kênh hiện đại tại Việt Nam có khả năng tăng trưởng gấp 3 lần trong các năm tới.

Doanh nghiệp nội giữ lợi thế

SHS Research nhận định, Việt Nam hiện có mật độ điểm bán hiện đại ở mức 81 cửa hàng/1 triệu dân, thấp hơn nhiều so với Malaysia (322 cửa hàng), Thái Lan (367 cửa hàng) và Indonesia (173 cửa hàng). Khoảng cách này cho thấy, tiềm năng phát triển của kênh hiện đại còn rất lớn, đặc biệt tại các tỉnh và khu vực nông thôn.

Trong khi đó, bán lẻ hiện đại mới chiếm khoảng 19% thị phần, thấp hơn nhiều so với mức 50 - 60% của các nước Đông Nam Á. Với nền thấp, thị trường Việt Nam được đánh giá có thể tăng ít nhất gấp ba lần trong thời gian tới. Mạng lưới hiện có và tốc độ mở mới nhanh đang giúp doanh nghiệp nội tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng trong ngành Bán lẻ và FMCG, lĩnh vực được dự báo đạt giá trị hàng trăm tỷ USD.

Theo SHS Research, lợi thế lớn nhất của doanh nghiệp nội nằm ở khả năng am hiểu văn hóa tiêu dùng của người Việt. Từ khẩu vị, nhịp sống đến thói quen mua sắm tại từng khu vực đều được phản ánh cụ thể ở nhu cầu thực phẩm tươi theo ngày, việc ưu tiên thương hiệu quen thuộc và xu hướng chọn hàng Việt trong nhóm FMCG. Đặc biệt, khu vực nông thôn chú trọng tiêu chí an toàn, chất lượng và nguồn gốc rõ ràng. Điều này giúp doanh nghiệp nội tùy biến danh mục sản phẩm theo đặc điểm vùng miền, từ miền núi, nông thôn đến đô thị đông dân.

Theo báo cáo, sự khác biệt tiêu dùng giữa các vùng được xem là cơ sở để hệ thống bán lẻ hiện đại điều chỉnh hàng hóa phù hợp. Đây cũng là yếu tố giúp doanh nghiệp nội giữ chân người mua tốt hơn trong bối cảnh cạnh tranh mở rộng.

Cùng với nhu cầu tiêu dùng thay đổi, chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước tiếp tục là động lực quan trọng. Bộ Công Thương đã phê duyệt nhiều chương trình thúc đẩy thị trường nội địa và kích cầu tiêu dùng. Giai đoạn 2025 - 2027, chương trình phát triển thị trường trong nước cùng chiến dịch “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” sẽ tiếp tục được triển khai. Các chính sách này được kỳ vọng góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh minh bạch, hỗ trợ doanh nghiệp nội cải thiện chất lượng phục vụ và đáp ứng yêu cầu an toàn trong phân phối hàng hóa.

SHS Research dự báo, quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam có thể đạt 547 tỷ USD vào năm 2030, tăng 77% so với năm 2025. CAGR dự kiến đạt trên 12%. Riêng ngành FMCG có thể đạt 85 tỷ USD, mở ra cơ hội mở rộng mạnh mẽ cho siêu thị, minimart và cửa hàng tiện lợi, nhất là khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến sự an toàn và kiểm soát chất lượng sản phẩm.