Thanh tra Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm vi phạm liên quan cao tốc Cam Lộ - La Sơn

Loạt vi phạm liên quan dự án cao tốc Cam Lộ - La Sơn

Mới đây, Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra việc cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế cung cấp cho Dự án thành phần đầu tư xây dựng đoạn Cam Lộ - La Sơn (thuộc dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020).

Theo đó, Dự án thành phần đầu tư xây dựng đoạn Cam Lộ - La Sơn (thuộc dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017- 2020) nằm trên địa bàn tỉnh Quảng Trị và tỉnh Thừa Thiên - Huế do Bộ Giao thông Vận tải làm chủ đầu tư (Ban QLDA đường Hồ Chí Minh được giao quản lý dự án).

Dự án cao tốc Cam Lộ - La Sơn do Bộ Giao thông vận tải làm chủ đầu tư (Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh được giao quản lý dự án), có tổng mức đầu tư 7.669 tỷ đồng, chiều dài trên 98km. Dự án đi qua tỉnh Quảng Trị dài 37,3 km; đi qua tỉnh Thừa Thiên Huế dài 61 km. Dự án được chia thành 11 gói thầu xây lắp.

Cao tốc Cam Lộ - La Sơn được khánh thành, đi vào hoạt động từ 31/12/2022.

Bản đồ Dự án Cam Lộ - La Sơn (Nguồn: Internet)

Kết luận thanh tra đã chỉ rõ những thiếu sót, vi phạm liên quan đến việc cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường cung cấp cho dự án thành phần đầu tư xây dựng đoạn Cam Lộ - La Sơn. Cụ thể, đối với Bộ GTVT, chủ đầu tư dự án thành phần đầu tư xây dựng đoạn Cam Lộ - La Sơn, công tác điều tra khảo sát, đánh giá trữ lượng, chất lượng của các mỏ phục vụ dự án chưa chính xác.

Một số mỏ có trong thiết kế nhưng khi thi công không lấy được phải đi tìm mỏ khác hoặc đề nghị cấp mỏ mới. Một số mỏ đá, cát thực tế không cung cấp hoặc cung cấp ít hơn khối lượng thiết kế, làm tăng chi phí vận chuyển do điểm mỏ cung cấp vật liệu xa hơn, ảnh hưởng thời gian thi công của một số gói thầu, chậm tiến độ của dự án, dẫn đến thiếu nguồn cung cấp vật liệu đất đắp nền đường khi thực hiện dự án.

Ban quản lý dự án đường Hồ Chí Minh được Bộ GTVT giao làm đại diện chủ đầu tư thực hiện dự án chưa phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn trong việc điều tra, khảo sát, đánh giá trữ lượng, chất lượng của các mỏ đất đắp nền đường phục vụ dự án dẫn đến không chính xác, chưa phù hợp với thực tế thi công.

Cao tốc Cam Lộ - La Sơn nhìn từ trên cao (Ảnh: VGP/Lê Hoàng)

Tại Quảng Trị, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, các cơ quan chức năng tại tỉnh Quảng Trị đã phê duyệt bổ sung quy hoạch đối với một số mỏ khoáng sản và mỏ đất làm vật liệu san lấp trên địa bàn khi chưa lấy ý kiến tham gia của các bộ, ngành theo quy định tại Nghị định số 158/2016/NĐ-CP của Chính phủ. Ban hành các quyết định khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản không đúng tiêu chí quy định tại Luật Khoáng sản và Nghị định số 15/2012/NĐ-CP của Chính phủ…

Thanh tra Chính phủ cũng cho rằng, việc cấp phép khai thác khoáng sản đất làm vật liệu san lấp tại một số mỏ tại Quảng Trị không có trong quy hoạch, không làm các thủ tục cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản, không có báo cáo đánh giá tác động môi trường là không đúng quy định của Luật Khoáng sản (mỏ đất xã Hải Lệ, thị xã Quảng Trị); khai thác vượt công suất (mỏ đá vôi khối B-Tân Lâm, xã Cam Tuyền của Công ty cổ phần Thiên Tân). Chưa thực hiện triệt để việc ưu tiên cung cấp vật liệu cho dự án dẫn đến một số gói thầu của dự án không mua được đá làm bê tông nhựa và phải mua tại các tỉnh Quảng Bình, tỉnh Hà Nam làm tăng chi phí vận chuyển và kéo dài thời gian thi công.

Tại tỉnh Thừa Thiên Huế, Thanh tra Chính phủ phát hiện việc địa phương cho phép Công ty cổ phần Lâm nghiệp 1/5 tiến hành khai tác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (mỏ đất tại thôn Phường Hóp) khi chưa làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, chưa được thuê đất, chiếm đất rừng sản xuất; chưa có hướng xử lý, kiểm soát khối lượng khai thác tồn kho đối với mỏ được phép nâng công suất khai thác theo Nghị quyết số 60/NQ-CP và Nghị quyết số 133/NQ-CP của Chính phủ (mỏ đá Khe Phèn của Công ty TNHH Coxano Hương Thọ)….

Thanh tra Chính phủ kiến nghị xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có liên quan

Qua kiểm tra, Thanh tra Chính phủ nhận định: Chất lượng hồ sơ khảo sát được phê duyệt chưa đáp ứng dẫn đến thiết kế kỹ thuật xác định nhu cầu khối lượng đất đắp nền đường phải mua tại các mỏ trong khu vực không chính xác; thực tế thi công nhiều gói thầu khối lượng đất mua tại mỏ giảm đi, thậm chí không sử dụng đất mua tại mỏ.

Nhiều vị trí mỏ đất đắp có trong thiết kế nhưng thực tế khi tiến hành thi công không lấy được, nên phải tìm nguồn vật liệu xây dựng từ các mỏ khác hoặc đề nghị cấp mỏ mới để cung cấp cho dự án. Một số mỏ đá, cát thực tế không cung cấp hoặc cung cấp ít hơn khối lượng thiết kế.

Tổng Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ GTVT chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân liên quan việc lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ thiết kế chưa đảm bảo chính xác về nguồn cung cấp vật liệu phục vụ dự án.

Đồng thời, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ GTVT chỉ đạo tiến hành kiểm tra, xác định cụ thể nguyên nhân, trách nhiệm trong việc chậm tiến độ thi công các gói thầu xây lắp của dự án. Xử lý nghiêm với các nhà thầu thi công cầm chừng không đảm bảo tiến độ được phê duyệt.

UBND tỉnh Quảng Trị xác định, thu nộp số tiền cấp quyền khai thác khoáng sản phải nộp đối với 3 hộ gia đình được cấp phép cải tạo, hạ độ cao đối với đât nông nghiệp và sử dụng đât làm vật liệu san lấp. Đồng thời chỉ đạo kiểm tra, rà soát các trường hợp cấp phép khai thác khoáng sản theo quy định của UBND tỉnh; chỉ đạo xem xét để xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân có liên quan được chỉ ra qua thanh tra.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với sản lượng đã khai thác đối với các mỏ phục vụ cho các DA đầu tư công không thông qua hình thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản; quản lý giá vật liệu theo đúng quy định của pháp luật, nhất là các mỏ thuộc khu vực cấp phép không thông qua đấu giá quyền khai thác khoáng sản cung cấp cho công trình có vốn đầu tư công nói chung và DA quan trọng quốc gia trên địa bàn nói riêng; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; xử lý nghiêm đối với các mỏ đã hết hạn theo giấy phép khai thác, nhưng chưa làm thủ tục đóng cửa và cải tạo phục hồi môi trường.

UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế thực hiện nghiêm việc kiểm tra, giám sát sản lượng khai thác vật liệu xây dựng cung cấp cho các DA đầu tư công trên địa bàn, trong đó có cung cấp cho DA cao tốc Cam Lộ - La Sơn; xử lý dứt điểm khối lượng khai thác tồn kho đối với mỏ đá Khe Phèn; chỉ đạo xử lý nghiêm việc chưa làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, chưa được thuê đất đã tiến hành khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và việc lấn chiếm đất rừng sản xuất đối với Cty Cổ phần Lâm nghiệp 1/5.

Đồng thời, chỉ đạo xem xét để xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân có liên quan nêu tại Kết luận thanh tra; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với sản lượng đã khai thác đối với các mỏ phục vụ cho các DA đầu tư công không thông qua hình thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản; ban hành đầy đủ, đúng quy định của pháp luật về công bố giá các loại vật liệu xây dựng trên địa bàn…