RCEP mừng và lo với dệt may Việt Nam

	Dệt may Việt Nam hiện thực hoá giấc mơ tự chủ
	Dệt may Việt Nam: Đối diện thách thức

Ông Vũ Đức Giang- Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam - cho biết: RCEP là hiệp định có quy mô lớn nhất từ trước tới nay với 2,2 tỷ dân, chiếm 30% GDP thế giới. Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam sang khối RCEP tăng theo từng năm.

Với dệt may, năm 2021 ngành đã xuất khẩu 40,45 tỷ USD, trong đó xuất khẩu sang khối RCEP đạt 14,46 tỷ USD. Trong khối thị trường này, Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất với 4,46 tỷ USD, tiếp đến là Hàn Quốc 3,66 tỷ USD, Nhật Bản 3,47 tỷ USD.

Về nhập khẩu, dệt may Việt Nam nhập khẩu tới 71,6% nguyên phụ liệu từ thị trường khối RCEP, trong đó Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn nhất, 51,8%.

Xét về thu hút đầu tư nước ngoài, từ năm 1988 đến năm 2021 các nước RCEP đầu tư 1.833 dự án vào dệt may Việt Nam, trong tổng số 2.955 dự án từ khắp nơi trên thế giới- một con số không hề nhỏ. “Nhờ Hiệp định RCEP, trong năm 2021 đã có hàng loạt các dự án đầu tư trong khối vào thị trường Việt Nam ở lĩnh vực sản xuất vải, đặc biệt là vải dệt kim. Chúng ta còn đang hạn chế vải dệt thoi, ngành dệt may đang tiếp tục thúc đẩy liên kết chuỗi và xây dựng nguồn cung thiếu hụt, không chỉ phục vụ cho thị trường RCEP mà phục vụ cho cả các hiệp định thương mại khác”, ông Giang nói.

Từ bức tranh toàn cảnh của dệt may Việt Nam trong RCEP, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam nhấn mạnh: RECP mở ra cơ hội mới nhưng cũng tạo ra thách thức lớn cho dệt may Việt Nam.

RCEP mang lại nhiều cơ hội và thách thức cho dệt may Việt Nam

Về thuận lợi, theo ông Vũ Đức Giang, bên cạnh là thị trường có quy mô cực lớn, mức độ cam kết trong RCEP ít khắt khe hơn so với các hiệp định thương mại tự do khác. Cơ hội gia tăng kim ngạch xuất khẩu vào khối thị trường này rất cao, đặc biệt Trung Quốc sẽ là thị trường tiêu thụ hàng dệt may lớn nhất thế giới trong tương lai.

Hiệp định này cũng sẽ mang tới nhiều cơ hội đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cho dệt may Việt Nam bên cạnh các hiệp định thương mại tự do quy mô lớn như CPTPP, EVFTA.

Mặt khác, doanh nghiệp Việt Nam có thể sử dụng nguyên phụ liệu nội khối để hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu vào RCEP. Điều này cực kỳ quan trọng, bởi dệt may Việt Nam đang nhập khẩu tới 71,6% nguyên phụ liệu từ khối thị trường này.

Dù vậy, ông Vũ Đức Giang cũng cho rằng, thách thức sẽ nảy sinh ngay trong những cơ hội do RCEP mang lại. Cụ thể, quy tắc xuất xứ trong RCEP được đánh giá khá dễ dàng khi Việt Nam có thể nhập khẩu vải bất cứ đâu, chỉ cần cắt may (chuyển đổi chương sản phẩm) là được hưởng ưu đãi thuế quan. Tuy nhiên, quy tắc này cũng khiến dệt may Việt Nam phụ thuộc nguyên phụ liệu nhập khẩu từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản. Do vậy, khó cải thiện vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu. Doanh nghiệp phụ trợ dệt may cũng sẽ khó cạnh tranh phát triển để giải quyết khâu yếu về nguồn cung thiếu hụt.

Cạnh tranh nội khối RCEP giữa các cường quốc dệt may như Trung Quốc, Indonesia, Thái Lan, Philipines, Campu chia sẽ thăng cấp bởi các quốc gia này cũng sẽ được hưởng ưu đãi tương tự Việt Nam.

Một vấn đề nữa, cạnh tranh tại thị trường nội địa cũng quyết liệt hơn do các thương hiệu hàng may mặc của Trung Quốc, ASEAN… sẽ tràn vào Việt Nam, do thuế suất về 0%. Hiện thuế cho các mặt hàng này tại thị trường trong nước là 20%.

Thực tế trên đòi hỏi các doanh nghiệp dệt may cần chủ động thích ứng. Theo ông Vũ Đức Giang, doanh nghiệp dệt may cần nghiên cứu kỹ cam kết, lộ trình cắt giảm thuế để chủ động có kế hoạch đáp ứng quy tắc xuất xứ. Liên kết hình thành các chuỗi cung ứng trong nước và khu vực, nhất là trong khối ASEAN để đa dạng hóa nguồn cung nguyên phụ liệu.

Đồng thời thu hút các nhà đầu tư Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản vào khâu dệt nhuộm. Năm 2021 Việt Nam nhập khẩu 69% vải từ RCEP, trong đó từ thị trường Trung Quốc 50%, Hàn Quốc 10%, Australia 4,3%...

Doanh nghiệp tăng cường khảo sát, tìm hiểu thị trường, thị hiếu các nước khu vực RCEP. Hợp tác với khách hàng, các tổ chức hiệp hội đẩy mạnh xúc tiến thương mại, nhất là thương mại điện tử, phát triển nguồn nhân lực.

Là doanh nghiệp có kinh nghiệp lâu năm xuất khẩu sang khối RCEP, ông Thân Đức Việt -Tổng Giám đốc Tổng công ty May 10- CTCP - cho rằng: Hiệp định RCEP với các ưu đãi về thuế quan sẽ giúp doanh nghiệp có được lợi thế về xuất khẩu, đây là cú hích tốt cho ngành phát triển.

“Chúng tôi cũng đang tập trung khai thác chuỗi cung ứng trong nước. Trong dài hạn, doanh nghiệp mong muốn phải mở rộng và kêu gọi nhiều nhà đầu tư hơn nữa để có đáp ứng được xuất xứ, hưởng ưu đãi thuế quan của RCEP”, ông Thân Đức Việt nói.

Để ngành dệt may Việt Nam có thể khai thác tốt cơ hội, khắc phục khó khăn, gia tăng xuất khẩu sang thị trường RCEP nói riêng và thị trường thế giới nói chung, lãnh đạo Hiệp hội Dệt may Việt Nam đề xuất: Chính phủ sớm phê duyệt “Chiến lược phát triển ngành dệt may đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035”. Hình thành các khu công nghiệp dệt may lớn có xử lý nước thải tập trung để thu hút đầu tư giải quyết nguồn cung nguyên phụ liệu thiếu hụt.

Nhà nước hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực khâu thiết kế, dệt nhuộm, xây dựng thương hiệu. Các Bộ, ngành tiếp tục mở các lớp tập huấn, hướng dẫn nội dung hiệp định, phổ biến kinh nghiệm, cảnh báo nguy cơ.