Nước mắm Phú Diên trên đường xây dựng thương hiệu OCOP

Phú Diên là một trong những xã ven biển đang được tập trung xây dựng để trở thành điểm phát triển du lịch, phát triển kinh tế - xã hội “mũi nhọn” của huyện Phú Vang. Đây cũng là cơ hội để đặc sản nước mắm Phú Diên quảng bá và xây dựng thương hiệu.

Nước mắm ruốc được chế biến từ con khuyết

Ngư dân nơi đây đang tập trung sản xuất 2 loại nước mắm truyền thống gồm: Nước mắm cá và nước mắm ruốc. Nước mắm cá được làm từ cá các loại cá thông thường như cá nục, cá cơm, cá trích. Hầu hết các hộ sản xuất nước mắm ở Phú Diên đều sử dụng nguyên liệu do hộ trực tiếp đánh bắt được. Do vậy, khi sản lượng cao thì hộ phân loại cá để làm mắm, nhiều nhất là cá nục, tiếp đến là cá cơm và ít nhất là cá trích. Khi sản lượng ít hoặc không có nhân công, hộ thường không phân loại cá mà trộn lẫn các loại cá để làm nước mắm cá hỗn hợp. Trong nước mắm cá có hai loại, nước mắm cá loại 1 được chiết rút lần 1 từ nguyên liệu làm mắm và nước mắm cá loại 2 được chiết rút lần 2 từ nguyên liệu làm mắm sau khi đã qua chiết rút lần 1.

Nước mắm ruốc được chế biến từ con khuyết. Hầu hết các hộ làm mắm ruốc cũng sử dụng khuyết từ đánh bắt tự nhiên. Khác với nước mắm cá, nước mắm ruốc không có nước mắm loại 2 mà chỉ có loại 1 và ruốc. Phú Diên nổi tiếng với nước mắm ruốc, sản lượng nước mắm ruốc sản xuất hàng năm lớn hơn nhiều so với nước mắm cá.

Sản xuất nước mắm Phú Diên theo cách truyền thống

Năm 2018, Hợp tác xã (HTX) Chế biến Phú Diên được thành lập với hoạt động chế biến các mặt hàng hải sản, nông sản, trong đó nước mắm là một trong những sản phẩm chủ đạo. Thực hiện chỉ đạo của huyện Phú Vang, chính quyền xã Phú Diên, thời gian qua, và HTX Chế biến Phú Diên đang nỗ lực xây dựng sản phẩm nước mắm truyền thống trở thành sản phẩm OCOP đạt hạng 3- 4 sao. Hiện HTX đang trong quá trình thực hiện xây dựng quy chế, thiết kế mẫu mã, quảng bá sản phẩm…

Đối với thị trường đầu ra, do nước mắm Phú Diên là sản phẩm truyền thống nên 70-90% sản lượng nước mắm của hộ sản xuất ra bán cho khách quen lâu năm. Do khách hàng đã quen với mùi vị nước mắm nên tiêu thụ tương đối dễ dàng nhưng khả năng mở rộng thị trường còn hạn chế do quy mô sản xuất nhỏ. Xét về mặt thương hiệu, mặc dù tất cả các hộ sản xuất ở xã Phú Diên chưa đăng ký thương hiệu chính thống nhưng sản phẩm nước mắm Phú Diên đã nổi tiếng từ lâu và được nhiều người tiêu dùng ở địa bàn trong tỉnh biết đến như là một thương hiệu truyền miệng. Đây sẽ là một lợi thế nếu được phát huy để mở rộng thị trường.

Tuy nhiên, việc đăng ký nhãn hiệu, thương hiệu cho nước mắm Phú Diên trong điều kiện hiện nay là vô cùng cần thiết. Nhãn hiệu, thương hiệu ảnh hưởng đến khả năng mở rộng thị trường, chứng nhận/độc quyền về xuất xứ và đa dạng đối tượng khách hàng. Để đăng ký nhãn hiệu, thương hiệu cần có sự hợp tác, liên kết giữa các hộ sản xuất trong xã để sản xuất mang tính hàng hóa, đảm bảo quy trình sản xuất và quản lý nhãn hiệu, thương hiệu của sản phẩm.

Để duy trì, phát triển nghề nước mắm truyền thống và tăng hiệu quả sản xuất, thời gian tới, Phú Diên sẽ triển khai một số giải pháp trọng tâm sau: Đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá để mở rộng thị trường; thúc đẩy liên kết các hộ sản xuất thành các tổ nhóm để có thể hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất; xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu cho sản phẩm; thúc đẩy các hình thức liên kết, hợp đồng trong thu mua nguyên liệu sản xuất cũng như trong tiêu thụ sản phẩm...