Kinh nghiệm quốc tế trong việc 'đánh' thuế cao kiểm soát bất động sản

Tiếp tục đề xuất đánh thuế bất động sản thứ hai

Theo các chuyên gia bất động sản, trong bối cảnh thị trường bất động sản Việt Nam đang diễn biến phức tạp, việc ban hành các chính sách điều tiết hiệu quả là vô cùng cấp thiết.

Đặc biệt, trước tình trạng "ngáo giá", đầu cơ của thị trường bất động sản có dấu hiệu "sốt" trở lạị, nhất là phân khúc chung cư, chưa có dấu hiệu giảm. Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) tiếp tục đề xuất đánh thuế với bất động sản thứ hai hoặc bỏ hoang.

VARS cho rằng, việc đánh thuế bất động sản một cách hiệu quả và minh bạch, tập trung vào những đối tượng tích lũy, đầu cơ nhiều bất động sản sẽ mang lại nhiều lợi ích. Thứ nhất, nó sẽ giúp tăng nguồn thu ngân sách nhà nước. Thứ hai, việc tăng thuế sẽ khiến những người sở hữu nhiều bất động sản phải cân nhắc lại việc đầu tư thêm, từ đó làm giảm áp lực lên thị trường.

Việc điều tiết thị trường thông qua chính sách thuế bất động sản, theo Chủ tịch VARS sẽ giảm bớt đầu cơ, kiềm chế đà tăng giá nhà đất. Ảnh: Nguyễn Hương

Với các doanh nghiệp phát triển dự án, hành lang pháp lý mới đã có cơ chế, quy định xử phạt đối với các mảnh đất bỏ hoang, “găm" giữ chờ bán dự án. Theo đó, các dự án đầu tư mà không được sử dụng 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong quyết định đầu tư sẽ bị thu hồi.

Trường hợp không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ, chủ đầu tư được gia hạn không quá 24 tháng và phải nộp bổ sung cho Nhà nước khoản tiền tương ứng. Hết thời gian gia hạn, chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi mà không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất.

Còn với các nhà đầu tư cá nhân, hệ thống pháp luật vẫn chưa có cơ chế chính sách xác định và kiểm soát, ngăn chặn hoạt động đầu cơ, găm đất thổi giá.

Chia sẻ về chế tài kiểm soát việc đầu cơ, thổi giá đất, theo ông Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch VARS, hiện hệ thống pháp luật chưa có chế tài kiểm soát, ngăn chặn hoạt động đầu cơ, găm đất nhằm đẩy giá. Trong khi tình trạng mua bán, sang tay không được kiểm soát là nguyên nhân chính dẫn đến "sốt đất" tại nhiều địa phương. Nhà đầu cơ mua đất rồi bỏ hoang chờ tăng giá hoặc tạo khan hiếm giả diễn ra phổ biến, mục đích đều là "đẩy giá kiếm lời".

"Việc nghiên cứu áp thuế bất động sản là cấp bách để điều tiết thị trường. Không vì thấy khó ban hành mà bỏ qua chính sách này", ông Đính cho biết.

Quốc tế đã áp dụng hiệu quả

Cùng quan điểm, nhiều chuyên gia nêu ý kiến, đánh thuế bất động sản sẽ khiến người dân hạn chế hoặc không còn nhiều động lực đầu cơ, kiềm chế đà tăng giá nhà đất. Thuế cao sẽ khiến việc sở hữu nhiều bất động sản trở nên đắt đỏ hơn, từ đó làm giảm nhu cầu đầu cơ, lướt sóng. Việc giảm nhu cầu đầu cơ sẽ giúp làm dịu thị trường, ngăn chặn tình trạng giá nhà đất tăng quá nhanh.

Tuy nhiên, để sử dụng hiệu quả và minh bạch công cụ thuế, các chuyên gia cho rằng, cơ quan quản lý Nhà nước thúc đẩy xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản Việt Nam. Để làm căn cứ xác định đâu là ngôi nhà thứ 2, 3… và giá trị của bất động sản áp thuế. Điều này đòi hỏi đầu tư lớn về công nghệ và nguồn nhân lực.

Tại một số nước châu Á, như Singapore đã chứng minh được hiệu quả của việc áp dụng thuế cao đối với những giao dịch bất động sản thứ hai trở lên. Cụ thể, người mua nhà tại Singapore phải trả mức thuế lên đến 30% cho căn nhà thứ ba. Bên cạnh đó, việc bán bất động sản trong thời gian ngắn cũng bị đánh thuế cao, nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, lướt sóng. Hay tại Hàn Quốc cũng có những chính sách thuế đất bỏ hoang khá chặt chẽ, nhằm khuyến khích người dân sử dụng đất vào mục đích sản xuất, kinh doanh hoặc cho thuê. Với những lô đất bỏ hoang quá lâu, mức thuế sẽ tăng dần theo thời gian, tạo áp lực buộc chủ sở hữu phải đưa đất vào sử dụng.

Ông Nguyễn Văn Đính cũng khuyến nghị cần nghiên cứu kỹ mức thuế suất, tránh trùng lặp, thuế chồng thuế khiến người dân bị "kiệt quệ" sức mua. Trong khi đó, người giàu có thể lách thuế bằng cách chuyển quyền sở hữu tài sản cho người thân.

"Chính sách nào khi mới đưa ra cũng có vướng mắc, vấn đề là cân nhắc được - mất. Việc đánh thuế bất động sản cũng vậy và được sẽ nhiều hơn mất", Chủ tịch VARS nhận định.

Việc áp dụng thuế bất động sản là một giải pháp cần thiết để làm mát thị trường bất động sản tại Việt Nam. Tuy nhiên, để thực hiện thành công, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý, công nghệ và nguồn nhân lực. Đồng thời, cần có sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp và người dân để xây dựng một chính sách thuế phù hợp và hiệu quả.