Khám phá hình tượng Long Mã trong văn hóa Việt

Hình tượng Long Mã là một linh vật huyền thoại với nhiều nét độc đáo trong văn hóa Việt Nam.

Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026) và chào mừng Xuân Bính Ngọ, ngày 3/2, Bảo tàng Hà Nội chính thức mở cửa trưng bày thường xuyên phục vụ khách tham quan, đồng thời khai mạc trưng bày chuyên đề mang tên “Long mã khai văn”.

Không gian trưng bày mở ra như một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, nơi hình tượng linh vật long mã dẫn dắt người xem bước vào dòng chảy văn hóa dân tộc.

Trong tâm thức người Việt, Long Mã là linh vật đặc biệt, kết hợp hài hòa giữa rồng - lân - ngựa, hội tụ sức mạnh, sự linh thiêng và khát vọng vươn xa. Hình tượng này xuất hiện dày đặc trong mỹ thuật truyền thống, từ kiến trúc đình, đền, chùa đến đồ thờ tự, phù điêu, hoành phi câu đối hay các sản phẩm thủ công tinh xảo.

Không chỉ mang dáng dấp huyền thoại, Long Mã còn là biểu tượng của điềm lành, trí tuệ và sự khai mở văn hiến. Theo truyền thuyết, Long Mã xuất hiện trên sông Hoàng Hà, dưới thời Phục Hy, thường được thể hiện trong tư thế phi trên sóng nước, đầu ngẩng cao, lưng chở Hà đồ (Tiên thiên Bát quái) hay Mã đồ, là sách "trời ban cho vua để trị thủy".

Trong Phật giáo, Long Mã còn được xem là linh vật khi cõng Luật Tạng - một trong ba bộ phận cốt lõi của Tam Tạng kinh điển.

Còn với quan niệm dân gian, Long Mã gắn với hình ảnh “mã đáo thành công”, tượng trưng cho sức bền bỉ, tinh thần tiến lên và niềm vui đoàn tụ. Chính vì vậy, linh vật này từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo của nhiều nghệ nhân tại các làng nghề truyền thống Hà Nội, từ điêu khắc gỗ, gốm sứ, chạm bạc đến thêu dệt, sơn son thếp vàng.

Đặc biệt, năm 2026, năm Bính Ngọ càng làm nổi bật ý nghĩa biểu tượng của ngựa trong văn hóa phương Đông. Từ đó, Bảo tàng Hà Nội đã lựa chọn giới thiệu hệ thống cổ vật, hiện vật, tác phẩm mỹ thuật liên quan đến hình tượng long mã và trang trí ngựa qua các thời kỳ, nhằm giúp công chúng có cái nhìn toàn diện hơn về sự vận động của mỹ thuật truyền thống cũng như chiều sâu văn hóa Thăng Long - Hà Nội.

Không chỉ đơn thuần là một trưng bày chuyên đề, “Long Mã khai văn” còn giống như một lời gợi nhắc: giữa nhịp sống hiện đại, những giá trị biểu tượng ngàn đời vẫn âm thầm tồn tại, nuôi dưỡng bản sắc và tinh thần dân tộc.

Trung tâm triển lãm 'Long Mã khai văn' tại Bảo tàng Hà Nội. Ảnh: Diệu Linh

Trung tâm triển lãm 'Long Mã khai văn' tại Bảo tàng Hà Nội. Ảnh: Diệu Linh

Khám phá hình tượng Long Mã trong văn hóa Việt - 2
Hình tượng long mã thể hiện đa dạng về chất liệu, phong phú về loại hình. Ảnh: Diệu Linh

Hình tượng long mã thể hiện đa dạng về chất liệu, phong phú về loại hình. Ảnh: Diệu Linh

Khám phá hình tượng Long Mã trong văn hóa Việt - 4
Hình tượng Long Mã xuất hiện qua nhiều chất liệu khác nhau. Ảnh: Diệu Linh

Hình tượng Long Mã xuất hiện qua nhiều chất liệu khác nhau. Ảnh: Diệu Linh

Hình tượng ngựa gắn chặt với đời sống văn hóa của người Việt. Ảnh: Diệu Linh

Hình tượng ngựa gắn chặt với đời sống văn hóa của người Việt. Ảnh: Diệu Linh

Khám phá hình tượng Long Mã trong văn hóa Việt - 7
Khám phá hình tượng Long Mã trong văn hóa Việt - 8
Khám phá hình tượng Long Mã trong văn hóa Việt - 9
Khám phá hình tượng Long Mã trong văn hóa Việt - 10
Du khách ngắm nhìn hình tượng Long Mã tại triển lãm. Ảnh: Diệu Linh

Du khách ngắm nhìn hình tượng Long Mã tại triển lãm. Ảnh: Diệu Linh

Diệu Linh
Bình luận

Tin mới cập nhật

Đọc nhiều

Infographic | Tiết kiệm điện: Hành động nhỏ, lợi ích lớn

Infographic | Tiết kiệm điện: Hành động nhỏ, lợi ích lớn

Xung đột Trung Đông khiến giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, sử dụng điện tiết kiệm sẽ góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, giảm phát thải khí nhà kính.
Tiết kiệm năng lượng: Giảm áp lực chi phí, giữ nhịp tăng trưởng

Tiết kiệm năng lượng: Giảm áp lực chi phí, giữ nhịp tăng trưởng

Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm chi phí, đồng thời là giải pháp quan trọng để giữ ổn định vĩ mô và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Quảng Ngãi: Người trẻ biến nghề truyền thống thành nghề ‘hái’ ra tiền

Quảng Ngãi: Người trẻ biến nghề truyền thống thành nghề ‘hái’ ra tiền

Từ những nghề truyền thống tưởng chừng mai một, ít lợi nhuận, những người trẻ quê hương Quảng Ngãi đã áp dụng cách làm mới để biến thành nghề “hái” ra tiền.
Năm Du lịch Quốc gia: Kích cầu du lịch, động lực tăng trưởng kinh tế

Năm Du lịch Quốc gia: Kích cầu du lịch, động lực tăng trưởng kinh tế

Với chuỗi hoạt động phong phú, Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026 được kỳ vọng sẽ quảng bá hình ảnh đất nước, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội trong giai đoạn mới.
Đà Nẵng: Phát động hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026

Đà Nẵng: Phát động hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026

TP. Đà Nẵng phát động hưởng ứng Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026 kêu gọi người dân tắt thiết bị điện không cần thiết từ 20h30 đến 21h30 hôm nay, lan tỏa lối sống xanh.
Cuộc thi ‘Di sản trong mắt em’: Khơi dậy tình yêu văn hóa dân tộc

Cuộc thi ‘Di sản trong mắt em’: Khơi dậy tình yêu văn hóa dân tộc

Cuộc thi ‘Di sản trong mắt em’ năm 2026 được tổ chức nhằm khơi dậy ở thế hệ trẻ tình yêu đối với di sản văn hóa dân tộc.
Xuất khẩu sang Hà Lan: Gỗ, sản phẩm gỗ chiếm 'ngôi vương'

Xuất khẩu sang Hà Lan: Gỗ, sản phẩm gỗ chiếm 'ngôi vương'

2 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Hà Lan tăng 14,4%, trong đó nhóm gỗ và sản phẩm gỗ có mức tăng trưởng tới 150,7% so với cùng kỳ.
Giảm thuế phí về 0 hạ nhiệt giá xăng dầu và tiếp sức nền kinh tế

Giảm thuế phí về 0 hạ nhiệt giá xăng dầu và tiếp sức nền kinh tế

Việc đưa hàng loạt sắc thuế về mức 0 đã lập tức kéo giá xăng dầu giảm sâu, qua đó hạ áp lực chi phí và tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đến toàn bộ nền kinh tế.
Hướng đến 2030: Hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia

Hướng đến 2030: Hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia

Các tập đoàn xuất bản thực hiện chức năng đối ngoại chiến lược quốc gia với nhiệm vụ tuyên truyền, hợp tác, trao đổi, đưa các ấn phẩm, sản phẩm quảng bá đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
Thương mại điện tử Việt Nam bứt tốc, định hình lại nền kinh tế số

Thương mại điện tử Việt Nam bứt tốc, định hình lại nền kinh tế số

Phó Cục trưởng Hoàng Ninh nhấn mạnh vai trò thương mại điện tử trong kinh tế số, cùng định hướng hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.