Hương vị bánh bó mứt

Khác với hương thơm, cái giòn tan hay độ béo của các loại bánh khác, một cái bánh bó mứt ngon là được lăn chặt tay, cùng cái dai mềm của bột, ngọt của nhiều loại mứt trái cây khác nhau. Tên gọi bánh bó có lẽ đơn giản vì trong quá trình làm bánh, người ta nén, bó chặt phần nhân mứt trái cây bên trong bột nếp rang. Cũng có nơi gọi là bánh lăn bởi khi làm phải lăn tới lăn lui, lặp đi lặp lại nhiều lần để phần bột được quyện với phần nhân mứt. Vào những ngày Tết, khách đến nhà được thưởng thức những miếng bánh bó vừa dai vừa dẻo, hương vị đậm đà nhưng lạ miệng sẽ càng tăng không khí rộn ràng của ngày Xuân.

Món ngon từ “cây nhà lá vườn”

Nguyên liệu chính của bánh bó là nếp và đường. Muốn có bánh ngon, phải chọn loại nếp hạng nhất, dẻo và thơm, tốt nhất là nếp từ mùa vụ trước, được phơi khô cất kỹ. Những phụ liệu không thể thiếu khác khi làm bánh là cà chua chín, một ít quất, cà rốt, bí đao, gừng, chuối ép và mấy trái dứa. Ngoại trừ đường kính phải mua ngoài chợ, các nguyên liệu còn lại khá mộc mạc, đều là “cây nhà lá vườn”.

Tuy mất nhiều công đoạn, nhưng bánh bó mứt tương đối dễ làm. Đầu tiên là xắt cà chua, quất, cà rốt, bí đao, dứa, gừng, chuối ép thành nhiều lát mỏng. Muốn kỹ hơn, có thể bằm cà rốt thành từng hạt nhỏ như hạt lựu. Cho tất cả nguyên liệu vào chảo cùng một ít đường rim với lửa nhỏ đến khi nổi những bong bóng nhỏ lăn tăn trên mặt chảo, sau đó trộn đều và canh cho đến khi cạn hẳn phần nước đường, để những lát trái cây trở thành mứt dẻo, săn lại, đẫm chất đường thì tắt bếp, rồi để nguội. Bước kế tiếp là nấu nước đường theo tỉ lệ phù hợp, thường một ký bột tương đương với 1kg đường. Hòa chung một phần đường với hai phần nước nấu sôi. Chờ nước đường nguội rây bột nếp vào xoong nước đường, dùng vá khuấy đều cho bột hòa tan, tránh bị vón cục. Trộn bột cùng mứt cho đều tay đến khi bột dẻo, nước đường thấm vào bột là được. Cuối cùng, đổ bột ra chiếc mâm, dùng tay nén bột thành khối trụ tròn, lần lượt xếp xen kẽ các loại mứt cà chua, mứt thơm, mứt gừng, mứt quất, mứt bí đao và mứt cà rốt đã rim lên một nửa mặt bánh. Sau đó, đắp miếng bột khác lên bó kín phần nhân và chỉnh sửa sao cho trùng khít với khối bột ở dưới theo hình dáng đã định.

Món ăn đậm màu sắc ngày Tết

Thành phẩm bánh bó là một khối hộp hình chữ nhật, tròn nhiều màu sắc tươi tắn. Bánh bó khi dùng thì cắt ra thành từng lát mỏng, dùng giấy kính trong gói lại để có thể nhìn thấy những sợi mứt trái cây đậm nhạt đầy màu sắc xanh, đỏ, vàng, trắng… rất đẹp mắt trông như một tranh lập thể thu nhỏ. Nhai miếng bánh bó có cảm giác vừa mềm vừa dai, vừa thơm vừa ngọt, thoang thoảng hương nếp dịu dàng; một ít vị chua vừa đủ nhớ của quất, chút thơm dịu từ cà chua, tí cay cay của vị gừng nồng nàn, đặc biệt là âm thanh giòn giòn của những hạt cà rốt, bí đao…

Thưởng thức bánh bó mứt sành điệu không chỉ bằng lưỡi mà còn bằng mắt và cả tai. Từng lát bánh trắng tinh màu bột nếp điểm xuyến những miếng mứt làm nhân với nhiều sắc độ khác nhau. Bánh bó mứt vừa có hương thơm đặc biệt, vừa có tác dụng chữa bệnh nhờ có vị gừng và quất. Đây còn là món ăn ngon thể hiện nhuần nhuyễn các sản vật Việt Nam.

Do có thể bảo quản được lâu mà không sợ bị hư hay ngả màu, bánh bó mứt còn được dùng làm quà đặc sản cho người xa nhà để gợi nhớ hương vị Tết của quê nhà.