Giữ ổn định nguồn cung xăng dầu: Linh hoạt ứng phó, chủ động từ sớm

Linh hoạt trước biến động thị trường

Nguồn xăng dầu nhập khẩu từ Trung Đông trong thời gian qua chịu tác động nhất định từ diễn biến địa chính trị. Tuy nhiên, tại họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Công Thương diễn ra gần đây, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) thông tin, theo cập nhật từ các doanh nghiệp đầu mối, các lô hàng đã ký kết cơ bản vẫn được triển khai theo kế hoạch, không xảy ra tình trạng hủy hợp đồng trên diện rộng. Một số lô hàng có chậm tiến độ do gián đoạn vận chuyển, song các bên đang tích cực phối hợp để đưa hàng về Việt Nam.

Trong tháng 3/2026, các doanh nghiệp đã tăng cường nhập khẩu với khối lượng lớn, đạt trên 3,2 triệu m³. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung hiện nay cơ bản đủ để bảo đảm nhu cầu trong tháng 4 và tháng 5 năm 2026.

Đồng thời, các doanh nghiệp đã chủ động đa dạng hóa nguồn cung, không phụ thuộc vào một khu vực duy nhất. Ngoài nguồn từ Trung Đông, một số doanh nghiệp đã tăng cường nhập khẩu từ các thị trường khác, trong đó có nguồn dầu từ Nga để cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước. Việc đa dạng hóa nguồn cung góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao tính linh hoạt trong điều hành thị trường.

Đối với nguồn cung nhiên liệu cho ngành hàng không, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng cho hay, đây là lĩnh vực chịu tác động khá rõ từ biến động tại Trung Đông. Thực tế cho thấy giá nhiên liệu bay Jet A1 có thời điểm tăng cao, làm chi phí khai thác của các hãng hàng không gia tăng.

Tuy nhiên, với sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương và sự chủ động của các doanh nghiệp, nguồn nhiên liệu hàng không trong nước vẫn được duy trì ổn định, không xảy ra tình trạng gián đoạn hoạt động khai thác. Có thể khẳng định, mặc dù chịu áp lực lớn từ thị trường quốc tế, nguồn cung xăng dầu nói chung và nhiên liệu hàng không nói riêng vẫn được bảo đảm, đáp ứng nhu cầu vận tải và tiêu dùng trong nước.

Liên quan đến nội dung kịch bản điều hành trong trường hợp giá xăng dầu thế giới tăng trên 200 USD một thùng, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng cho biết, Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng phương án điều hành theo hướng linh hoạt, sử dụng đồng bộ nhiều công cụ nhằm bảo đảm mục tiêu kép là duy trì nguồn cung và kiểm soát ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo đó, về nguồn cung, Bộ Công Thương chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước vận hành ở mức công suất cao nhất có thể, đồng thời chủ động điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu nguyên liệu đầu vào, hạn chế phụ thuộc vào một khu vực cung cấp.

Về công cụ giá, các biện pháp bình ổn sẽ được sử dụng linh hoạt. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan quản lý có thể phối hợp với Bộ Tài chính để điều chỉnh các sắc thuế liên quan như thuế bảo vệ môi trường, thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng theo thẩm quyền, hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét nhằm giảm áp lực tăng giá đối với xăng dầu trong nước.

Về kiểm soát tác động vĩ mô, Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để ưu tiên bảo đảm nguồn cung cho các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là nhiên liệu phục vụ sản xuất, đồng thời tăng cường công tác dự báo và cung cấp thông tin kịp thời nhằm ổn định tâm lý thị trường.

Từng bước hoàn thiện hạ tầng dự trữ

Bên cạnh các giải pháp mang tính ngắn hạn, linh hoạt nhằm đảm bảo nhu cầu tiêu dùng trong nước, công tác dự trữ quốc gia đối với mặt hàng xăng dầu cũng đã được Chính phủ đặc biệt quan tâm. 

Tại buổi họp báo, đại diện Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp (Bộ Công Thương) cũng cho hay, trong năm 2024, Chính phủ đã phê duyệt Quyết định số 305/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển dự trữ quốc gia đến năm 2030, trong đó có mặt hàng xăng dầu, bao gồm cả sản phẩm và dầu thô.

Để đáp ứng việc dự trữ xăng dầu, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 861/QĐ-TTg về Phê duyệt Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Sau khi quy hoạch được phê duyệt, với nhiệm vụ được giao, Bộ Công Thương đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tổ chức triển khai thực hiện. Trong quy hoạch này đã xác định cụ thể về địa điểm, quy mô cũng như lộ trình đầu tư xây dựng hệ thống kho dự trữ, bao gồm cả kho dự trữ dầu thô và kho dự trữ sản phẩm xăng dầu.

Đối với kho dự trữ sản phẩm xăng dầu, hiện nay nhiều thương nhân đầu mối đã và đang đầu tư xây dựng hệ thống kho dự trữ với quy mô lớn, góp phần nâng cao năng lực dự trữ và bảo đảm nguồn cung cho thị trường.

Đối với dự trữ dầu thô, ngoài các kho dự trữ gắn với các nhà máy lọc dầu như Dung Quất và Nghi Sơn, thời gian qua Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Tập đoàn Công nghiệp và Năng lượng Quốc gia nghiên cứu xây dựng đề án đầu tư hệ thống kho dự trữ dầu thô.

Theo đó, Thủ tướng Chính phủ giao Tập đoàn nghiên cứu cụ thể về quy mô, phân kỳ đầu tư, nguồn vốn và lộ trình triển khai, đồng thời đề xuất các cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm tháo gỡ những khó khăn liên quan đến cơ chế vận hành kho dầu thô, quản lý dầu thô dự trữ và các vấn đề kỹ thuật, tài chính có liên quan.

Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo nghiên cứu để sớm triển khai đầu tư kho dự trữ dầu thô tại khu vực Nghi Sơn. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương được giao tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai thực hiện Quy hoạch phát triển hạ tầng dự trữ và cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia; nghiên cứu khả năng đầu tư các kho dự trữ tại những địa điểm khác theo đúng định hướng đã được phê duyệt.

Như vậy, với việc triển khai đồng bộ Chiến lược dự trữ quốc gia và Quy hoạch hạ tầng dự trữ xăng dầu, khí đốt quốc gia, hệ thống hạ tầng dự trữ xăng dầu trong thời gian tới sẽ từng bước được hoàn thiện theo đúng lộ trình đã được phê duyệt. Từ đó, góp sức đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. 

Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung xăng dầu hiện nay cơ bản đủ để bảo đảm nhu cầu trong tháng 4 và tháng 5 năm 2026.