Giữ đà tăng công nghiệp, hướng mục tiêu hai con số

34 địa phương có chỉ số IIP tăng

Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), sản xuất công nghiệp tháng 4/2026 tiếp tục xu hướng tích cực. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong tháng ước tăng 3,0% so với tháng trước và tăng 9,9% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, IIP tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,9; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 7,5%; ngành khai khoáng tăng 4,0%; ngành cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 7,4%.

Một số sản phẩm công nghiệp chủ lực trong 4 tháng đầu năm 2026 tăng so với cùng kỳ năm trước: Xe máy tăng 33,3%; thủy hải sản chế biến tăng 22,5%; ô tô tăng 22,4%; thép cán tăng 17,0%; thép thanh, thép góc tăng 15,8%; bia tăng 15,5%; sơn hóa học tăng 14,7%.

Chỉ số sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm 2026 của một số ngành trọng điểm cấp II tăng so với cùng kỳ năm trước: Sản xuất hoá chất và sản phẩm hoá chất tăng 20,6%; sản xuất kim loại tăng 18,7%; sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác tăng 17,9%; sản xuất xe có động cơ tăng 17,0%; sản xuất đồ uống tăng 15,9%; sản xuất giường, tủ, bàn, ghế tăng 12,5%...

Theo đánh giá của Cục Thống kê, tăng trưởng công nghiệp 4 tháng đầu năm 2026 tiếp tục xu hướng tích cực. Đặc biệt, chỉ số sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước tăng ở cả 34 địa phương. Trong số đó, có nhiều địa phương đạt mức tăng trưởng rất cao, điển hình như: Lai Châu, tăng 46,7%; Sơn La, tăng 31,2%; Ninh Bình, tăng 30,1%; Phú Thọ, tăng 26,8%; Hà Tĩnh, tăng 23,2%; Nghệ An, tăng 19,7%; Bắc Ninh, tăng 19,1%; Thái Nguyên, tăng 18,5%; Điện Biên, tăng 15,8% và Hải Phòng, tăng 15%.

“Các địa phương có chỉ số IIP đạt mức tăng khá nhờ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; ngành sản xuất và phân phối điện tăng cao” - Cục Thống kê nhận định.

3 động lực của tăng trưởng công nghiệp

Theo đánh giá của Cục Thống kê, tăng trưởng công nghiệp 9,2% trong 4 tháng đầu năm trong bối cảnh kinh tế thế giới chịu nhiều áp lực từ căng thẳng địa chính trị, giá năng lượng và giá logistics tăng là một tín hiệu tích cực của nền kinh tế Việt Nam.

Cụ thể hơn về động lực tăng trưởng công nghiệp những tháng đầu năm, bà Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê cho rằng: Thứ nhất, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ yếu của toàn ngành công nghiệp, với một số ngành gắn với đơn hàng xuất khẩu như điện tử, thiết bị điện, dệt may, da giày, chế biến gỗ vẫn duy trì mức tăng khá. Đây là những ngành chiếm tỷ trọng lớn nên chỉ cần các ngành này này duy trì tăng trưởng là có thể giữ nhịp tăng của toàn ngành.

Thứ hai, nhóm sản phẩm phục vụ cho xây dựng tăng cao, như sắt thép, xi măng và các sản phẩm từ khoáng phi kim loại (gạch, bê tông…). Điều này phản ánh hoạt động xây dựng, đặc biệt là xây dựng các công trình từ nguồn vốn đầu tư công, đang được đẩy mạnh và có tác động lan tỏa sang sản xuất công nghiệp.

Thứ ba, sản xuất và phân phối điện vẫn duy trì tăng trưởng ổn định để đáp ứng nhu cầu của sản xuất công nghiệp và xây dựng. Nếu nhìn theo cơ cấu tiêu dùng điện thì có thể thấy sản lượng điện tiêu dùng cho các ngành công nghiệp và xây dựng tăng khá (quý I/2026 tăng 8,3% so với quý I/2025), điều này cho thấy các ngành sản xuất duy trì nhịp tăng trưởng khá và cùng nhịp với tăng trưởng của tiêu dùng điện cho các ngành sản xuất.

Dù động lực tăng trưởng công nghiệp khá tích cực, nhưng theo đại diện Cục Thống kê, triển vọng tăng trưởng thời gian tới vẫn còn những khó khăn và rủi ro, như giá dầu thế giới và trong nước tăng cao, chi phí logistics tăng, thị trường xuất khẩu phục hồi nhưng chưa thực sự vững chắc, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao và áp lực chi phí đầu vào vẫn còn.

“Vì vậy, tăng trưởng công nghiệp trong các quý tới có thể còn biến động và phụ thuộc nhiều vào thị trường xuất khẩu, đầu tư và các chính sách hỗ trợ sản xuất kinh doanh trong nước” - bà Nguyễn Thị Hương thông tin.

Theo mục tiêu được Chính phủ đưa ra tại Nghị quyết 01/NQ-CP ban hành ngày 8/1/2026 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong năm 2026, tăng trưởng ngành công nghiệp quý I/2026 phải đạt 9,9%; quý II tăng 12%; quý III tăng 12% và quý IV tăng 11,4%. Cả năm 2026, toàn ngành công nghiệp đạt mức tăng trưởng 11,4%.

Để đạt được mục tiêu trên, Chính phủ và các bộ, ngành địa phương đang nỗ lực cắt giảm thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động.

Năm 2026, ngành công nghiệp được kỳ vọng duy trì vai trò động lực tăng trưởng với mục tiêu tăng trên 10%, trong đó cả năm phấn đấu đạt mức tăng 11,4%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tăng trưởng công nghiệp các quý còn lại phải tăng tốc mạnh, đồng thời phụ thuộc lớn vào diễn biến thị trường xuất khẩu, đầu tư và hiệu quả các chính sách hỗ trợ sản xuất kinh doanh trong nước.