Đóng góp của du lịch còn khiêm tốn

Số liệu thống kê năm 2013 cho thấy: Doanh thu trực tiếp từ khách du lịch đạt 200 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 5,5% GDP của đất nước. Trong khi đó, đóng góp của ngành nông nghiệp là 658.779 tỷ đồng, bằng 18,38% GDP; ngành công nghiệp là 1.373.000 tỷ đồng (38,31% GDP). Như vậy, đóng góp của ngành du lịch mới chỉ gần bằng 30% của ngành nông nghiệp và 14% của ngành công nghiệp. Năm 2014, tổng thu của ngành du lịch đạt 230 nghìn tỷ đồng, cũng chỉ đóng góp khoảng 6% vào GDP. Điều đó chỉ ra rằng, đóng góp của ngành du lịch cho phát triển kinh tế - xã hội còn rất khiêm tốn - Trưởng ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ khẳng định.

Ông Vương Đình Huệ cũng chỉ ra 3 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Trước hết, đó là nhận thức về du lịch và vai trò của ngành kinh tế du lịch còn hạn chế. Nguyên nhân tiếp theo là các ưu thế của thị trường trong phát triển kinh tế du lịch chưa được phát huy đầy đủ. Bên cạnh đó là các thất bại của thị trường chưa được hạn chế, khắc phục.

 “Có không ít người, địa phương còn quan niệm du lịch là ngành vui chơi chứ chưa coi là ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước. Bởi thế nên còn nhiều sản phẩm du lịch thiếu tính khác biệt, đa dạng. Sự liên kết, phối kết hợp giữa các địa phương còn lỏng lẻo… khiến cho chất lượng cũng như năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam thấp hơn các nước trong khu vực” - ông Huệ phân tích.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh cho hay: Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 chỉ ra 5 quan điểm chủ đạo. Trong đó, quan điểm phát triển chuyển từ diện rộng sang phát triển theo chiều sâu, đảm bảo chuyên nghiệp, chất lượng, hiệu quả, bền vững, có thương hiệu và sức cạnh tranh được xem là then chốt nhất, đánh dấu sự chuyển mình của du lịch Việt Nam. Thực tế qua 4 năm triển khai chiến lược, quan điểm này đang chuyển biến rõ rệt từ nhận thức cho tới hành động trong tất cả các khâu, các lĩnh vực hoạt động. Tuy nhiên, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh cũng thẳng thắn nhìn nhận, kết quả hoạt động du lịch vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Chất lượng trải nghiệm du lịch chưa làm hài lòng du khách. Hiệu quả kinh doanh còn thấp và tồn tại nhiều yếu kém, bất cập ảnh hưởng tới sự bền vững và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Chính vì vậy, chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Trần Đình Thiên - Viện Kinh tế Việt Nam nêu quan điểm: Việt Nam phải thay đổi tư duy chiến lược phát triển với định hướng ngay từ đầu là xây dựng một ngành du lịch đẳng cấp cao vượt trội (chí ít cũng là so với thực trạng hiện nay, hoặc hơn thế, vượt lên để liên kết và cạnh tranh cùng thắng với các nước trong khu vực). Cần phải nhanh chóng vượt qua tư duy phát triển du lịch “lấy sản lượng khách” làm thước đo thành công chủ yếu mà hướng tới chất lượng khách (dịch vụ và sản phẩm phục vụ đẳng cấp cao).

Đồng quan điểm này, bà Tôn Nữ Thị Ninh - Phó Chủ tịch Uỷ ban Hoà bình Việt Nam chia sẻ: Yêu cầu của du khách quốc tế không còn đơn thuần là phong cảnh và bãi biển đẹp mà hướng về những mối quan tâm và sở thích đa dạng hơn trước nhiều. Song song với du lịch phổ thông, du lịch Việt Nam cần hướng tới du lịch chuyên đề, du lịch cao cấp. “Nên nhớ rằng trên thế giới, du lịch cao cấp chỉ chiếm 3% số du khách nhưng lại tạo ra 20% doanh thu” - bà Ninh nhấn mạnh.

Những yếu tố mới và nhiều biến động khó lường trong bối cảnh hội nhập, cạnh tranh khốc liệt hiện nay đòi hỏi du lịch Việt Nam phải thực sự đổi mới, có những quyết sách mạnh mẽ để đủ năng lực đón nhận cơ hội và vượt lên thách thức.

T.Tâm