Doanh nghiệp dệt may tìm đơn hàng cho quý II/2026

Đơn hàng đã có đến hết tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Chia sẻ với truyền thông bên lề Đại hội Hiệp hội Dệt may Việt Nam, ông Thân Đức Việt - Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 - CTCP (May 10) cho hay, đơn hàng hiện đã phủ kín đến hết tháng 2/2026, bao trùm cả giai đoạn trước và sau tết Nguyên đán. Dù vậy, các đơn hàng cho tháng 3 và quý II/2026 vẫn đang trong quá trình tìm kiếm, đàm phán, chưa chắc chắn. Tình trạng này không phải cá biệt, mà là bức tranh chung của nhiều doanh nghiệp trong ngành.

Theo Lãnh đạo May 10, khác với trước đây, khi đơn hàng thường được chốt sớm từ 3 - 6 tháng, thậm chí cả năm, thì hiện nay thời gian xác nhận đơn hàng đang rút ngắn đáng kể. Có những đơn hàng chỉ được chốt trước thời điểm sản xuất vài tuần, thậm chí sát ngày. Điều này khiến kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp gấp hơn, nhanh hơn và có thể thay đổi bất cứ lúc nào.

Nguyên nhân sâu xa đến từ tâm lý thận trọng của các nhà bán lẻ toàn cầu. Trong bối cảnh sức mua phục hồi chậm, tồn kho vẫn cần kiểm soát chặt, các thương hiệu quốc tế hạn chế cam kết dài hạn, ưu tiên đơn hàng nhỏ, linh hoạt và có thể điều chỉnh nhanh theo diễn biến thị trường. Rủi ro vì thế được “đẩy” nhiều hơn về phía nhà sản xuất.

Cùng với đó là áp lực giá ngày càng lớn. Thị trường Mỹ chiếm hơn 37% kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam, thậm chí với nhiều doanh nghiệp tỷ trọng lên tới trên 50% đang chịu tác động rõ nét từ các chính sách thuế đối ứng. Nhiều nhà bán lẻ yêu cầu nhà cung cấp chia sẻ chi phí thuế hoặc giảm giá bán, trong khi chi phí đầu vào tại Việt Nam, từ nhân công đến nguyên phụ liệu, đều có xu hướng tăng.

Ở các thị trường khác, tình hình cũng không dễ dàng hơn. EU ngày càng “chật chội” khi hàng giá rẻ từ Bangladesh, Ấn Độ và Trung Quốc gia tăng mạnh, cạnh tranh trực diện ở phân khúc trung bình và thấp. Nhật Bản duy trì quy mô ổn định nhưng khó tạo đột phá, còn Hàn Quốc chịu ảnh hưởng từ những bất ổn nội tại, khiến tiêu dùng thận trọng hơn. Tổng cầu dệt may toàn cầu năm 2026 được dự báo chỉ tăng khoảng 3%, thấp hơn đáng kể so với năm 2025.

Như vậy có thể thấy, bước sang năm 2026 tình hình đơn hàng của doanh nghiệp dệt may trong nước không quá khó khăn, tuy nhiên giá đơn hàng giảm, biên lợi nhuận mỏng và luôn có rủi ro thua lỗ.

“Những đơn hàng đang ký hoặc đang triển khai, tùy vào từng khách hàng, thị trường, số lượng đơn hàng nhưng giá phải giảm ít nhất 5%”, ông Cao Hữu Hiếu - Tổng Giám đốc tập đoàn Dệt may Việt Nam (Viantex) thông tin tại buổi họp báo về tình hình sản xuất, kinh doanh năm 2025 triển khai kế hoạch công tác năm 2026 của tập đoàn.

Tập trung vào số hóa, nâng cao năng lực sản xuất

Trước những thay đổi nhanh và khó lường của thị trường, ông Cao Hữu Hiếu đặc biệt nhấn mạnh công tác quản trị, trong đó chuyển đổi số được coi là “cốt lõi của cốt lõi” của doanh nghiệp. Mọi quyết định sản xuất, kinh doanh cần dựa trên số liệu cụ thể, được cập nhật thường xuyên theo ngày, tuần, tháng, từ đơn hàng, tiến độ, chi phí đến năng suất và biến động thị trường.

Tập đoàn đang đặt mục tiêu xây dựng trung tâm dữ liệu trong năm 2026, tiến tới giai đoạn 2027 - 2028 toàn bộ hệ thống quản trị sẽ vận hành trên một nền tảng chung. Khi dữ liệu minh bạch và thông suốt, việc điều hành sẽ linh hoạt hơn, giảm độ trễ trong ra quyết định.

Với các doanh nghiệp may, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Đơn hàng đến sát ngày sản xuất buộc hệ thống kế hoạch, tổ chức sản xuất và phối hợp nội bộ phải đủ linh hoạt. Nếu không nâng được tốc độ xử lý và khả năng điều phối, doanh nghiệp rất dễ bỏ lỡ cơ hội hoặc rơi vào tình trạng quá tải cục bộ, ảnh hưởng đến chất lượng và uy tín.

Song song với quản trị, câu chuyện sản phẩm được xem là trụ cột thứ hai để giữ vững vị thế trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Ở khâu sợi, xu hướng dịch chuyển khỏi các sản phẩm thông dụng như sợi cotton, sợi PC đã trở nên rõ nét. Thị trường ngày càng đòi hỏi các loại sợi đa thành phần, có tính năng và giá trị gia tăng cao hơn.

Các dòng sợi từ nguồn gốc cellulose như viscose, modal, tencel, hay sợi cấu trúc phức hợp, sợi lõi chun, sợi slub… đang được nhiều doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển. Đây không phải sản phẩm mới với thế giới, nhưng với Việt Nam là hướng đi đòi hỏi đầu tư lớn về công nghệ, quản lý chất lượng và xây dựng thị trường. Đi kèm là yêu cầu cam kết chất lượng rất cao, thậm chí nhà sản xuất sợi phải chịu trách nhiệm nếu phát sinh lỗi trong toàn bộ chuỗi tiếp theo.

Phân khúc này mang lại biên lợi nhuận tốt hơn, nhưng cũng đi kèm rủi ro cao hơn. Dù vậy, đây gần như là con đường bắt buộc. Nếu tiếp tục cạnh tranh ở phân khúc hàng thông dụng, doanh nghiệp Việt sẽ phải đối đầu trực diện với các đối thủ có lợi thế chi phí lao động thấp hơn. Việc mỗi doanh nghiệp tìm được hướng sản phẩm riêng, gắn với chất lượng và sự khác biệt, được coi là chìa khóa để duy trì đơn hàng và vị thế.

Ông Thân Đức Việt - Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 - CTCP đánh giá, năm 2026 nổi lên 2 xu thế lớn của ngành dệt may: giảm giá, yêu cầu chia sẻ thuế; đơn hàng sẽ tăng nhưng thời gian chốt đơn hàng sẽ là ngắn hơn, áp lực sản xuất lớn hơn với doanh nghiệp.