Đề xuất sửa toàn diện Luật Thuế thu nhập cá nhân: Sẽ điều chỉnh quy định liên quan hoạt động chứng khoán?

Theo dự thảo đề xuất xây dựng dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), Bộ Tài chính ghi nhận ý kiến cho rằng việc thu thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần kể cả trường hợp cá nhân bị lỗ là chưa phù hợp, cần xác định phương pháp thu thuế trên thu nhập của cá nhân, nếu có lãi thì mới nộp thuế.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo đề xuất là việc tập trung vào sửa đổi, bổ sung quy định về thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng vốn và chứng khoán. Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh cơ chế xác định thu nhập chịu thuế từ các hoạt động này.

Dự thảo đề xuất dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế) sẽ rà soát, điều chỉnh các quy định liên quan đến hoạt động chứng khoán. Ảnh minh họa

Cụ thể, về sửa đổi, bổ sung quy định về thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân, tờ trình ghi rõ, hiện hành thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng vốn được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các chi phí liên quan, thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng chứng khoán được xác định là giá chuyển nhượng từng lần và cá nhân chuyển nhượng chứng khoán phải nộp thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ phần trăm trên giá chuyển nhượng. Quy định này đảm bảo sự đơn giản, minh bạch của chính sách, giảm chi phí tuân thủ cho cả cơ quan thuế và người nộp thuế.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện có ý kiến cho rằng việc thu thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần kể cả trường hợp cá nhân bị lỗ là chưa phù hợp, cần xác định phương pháp thu thuế trên thu nhập của cá nhân, nếu có lãi thì mới nộp thuế.

Theo quy định hiện hành, cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn phải nộp thuế suất 20% trên phần chênh lệch giữa giá bán và giá mua. Tuy nhiên, lỗ hổng trong quy định này đã tạo cơ hội cho một số cá nhân cố tình kê khai giá bán bằng giá mua để tránh nộp thuế.

Để khắc phục tình trạng trên và đảm bảo tính công bằng, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng thuế suất cố định trên doanh thu chuyển nhượng từng lần đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn. Việc điều chỉnh này sẽ giúp việc áp thuế suất cố định trên doanh thu sẽ loại bỏ khả năng kê khai gian lận giá bán để tránh nộp thuế.

Quy định mới sẽ tạo sự thống nhất với phương pháp tính thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vốn của tổ chức nước ngoài, giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo môi trường đầu tư bình đẳng. Việc áp thuế suất cố định sẽ giúp tăng tính minh bạch trong việc xác định thu nhập chịu thuế và thuế phải nộp.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đề xuất rà soát và điều chỉnh quy định về thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bao gồm: Thu nhập từ chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế; thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán; thu nhập từ chuyển nhượng vốn dưới các hình thức khác. Đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán, thu nhập chịu thuế được xác định là giá chuyển nhượng từng lần với thuế suất 0,1%.

Trong đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), Bộ Tài chính đặt mục tiêu giải quyết vấn đề sao cho phù hợp với hoạt động kinh doanh của cá nhân, khuyến khích cá nhân kinh doanh làm giàu chính đáng và đảm bảo mục tiêu điều tiết của thuế thu nhập cá nhân. Luật thay thế cũng phải đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và đảm bảo phù hợp với thông lệ quốc tế và xu hướng phát triển.

Các chuyên gia tài chính cho rằng với quy định hiện hành là nhà đầu tư chứng khoán lỗ hay có lợi nhuận vẫn phải nộp thuế 0,1% trên doanh thu chỉ dễ cho cơ quan thuế nhưng gây bất lợi cho người dân. Bởi không ít trường hợp phải bán cổ phiếu trong tình thế buộc phải cắt lỗ, thiệt hại đã rồi nhưng vẫn phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Trong quá trình thực hiện sửa đổi Luật thuế thu nhập cá nhân, cơ quan soạn thảo cần áp dụng nguyên tắc tính thuế đối với các khoản thu từ đầu tư, kinh doanh là phải đảm bảo có thu nhập mới phải nộp thuế. Trường hợp có lãi, mức thuế sẽ nộp ở mức độ nào đó để vẫn đủ khuyến khích nhà đầu tư tham gia thị trường. Có như vậy, kinh tế mới sôi động và phát triển bền vững.

Việc sửa toàn diện Luật Thuế thu nhập cá nhân theo hướng trên được kỳ vọng sẽ góp phần đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hiệu quả trong việc quản lý thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vốn và chứng khoán. Giảm thiểu thất thu thuế và tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà đầu tư và khuyến khích hoạt động đầu tư hợp pháp.