Đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử nhiều vụ án tham nhũng, kinh tế lớn

Đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử nhiều vụ án tham nhũng, kinh tế lớn

Sáng 26/11, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã có báo cáo công tác tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV. Theo báo cáo, năm 2024, Ban cán sự đảng, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao quán triệt, chỉ đạo toàn ngành Kiểm sát tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ thị, nghị quyết của Bộ Chính trị, các kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương; ban hành các nghị quyết chuyên đề, nhiều kế hoạch và văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo triển khai, cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng, của Quốc hội về cải cách tư pháp và thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành.

Ngoài ra, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành Chỉ thị công tác năm 2024 với 2 nhiệm vụ đột phá nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, vụ việc dân sự; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và 6 nhiệm vụ trọng tâm theo phương châm “Đoàn kết, trách nhiệm - kỷ cương, liêm chính - bản lĩnh, hiệu quả”.

Trên cơ sở đó, đã yêu cầu Viện kiểm sát nhân dân các cấp tổ chức triển khai, thực hiện với nhiều giải pháp phù hợp, bảo đảm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ; khắc phục những hạn chế, tồn tại của năm 2023, hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao năm 2024.

Ông Nguyễn Huy Tiến, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Ảnh: Quốc hội

Về kết quả thực hành quyền công tố, kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết 165.377 nguồn tin về tội phạm (đạt 100%). Ban hành 120.523 văn bản yêu cầu cơ quan điều tra kiểm tra, xác minh nguồn tin về tội phạm; trực tiếp kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm 1.877 cuộc tại cơ quan điều tra; yêu cầu khởi tố 961 vụ án (tăng 21,6%); yêu cầu hủy bỏ 20 quyết định khởi tố vụ án (tăng 66,7%) do chưa bảo đảm căn cứ pháp luật; trực tiếp ra 21 quyết định khởi tố vụ án và yêu cầu cơ quan điều tra tiến hành điều tra theo quy định của pháp luật.

Thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra 142.946 vụ/231.614 bị can (tăng 6,3% số vụ và 10,7% số bị can); kiểm sát 100% vụ án hình sự ngay từ khi khởi tố; ban hành 102.584 bản yêu cầu điều tra (tăng 3,5%).

Không phê chuẩn 521 lệnh, quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn; quyết định hủy 494 quyết định tạm giữ; hủy 24 quyết định tạm đình chỉ, đình chỉ vụ án và yêu cầu cơ quan điều tra giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

Số vụ án truy tố đúng thời hạn đạt 100% (vượt 10%) và số bị can truy tố đúng tội danh đạt 99,9% (vượt 4,9%).

Thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử 103.365 vụ/198.262 bị cáo. Thông qua công tác kiểm sát xét xử đã phát hiện vi phạm và ban hành 697 kháng nghị phúc thẩm, được hội đồng xét xử chấp nhận đạt tỷ lệ 83,2%; ban hành 95 kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, được hội đồng xét xử chấp nhận đạt 82,5%.

Tỷ lệ điều tra khám phá các loại tội xâm phạm hoạt động tư pháp và tham nhũng trong hoạt động tư pháp đạt 92,4%; tỷ lệ điều tra khám phá các tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng đạt 100%; tỷ lệ thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng đạt 89,2%.

Đặc biệt, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã tăng cường phối hợp với Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố và đưa ra xét xử nghiêm minh nhiều vụ án tham nhũng, kinh tế lớn, các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo. Quá trình điều tra, truy tố, xét xử đã áp dụng các biện pháp bảo đảm để thu hồi số tiền hơn 26.215 tỷ đồng.

Công tác kiểm sát tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự, kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, vụ, việc dân sự, thi hành án dân sự, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp tiếp tục được tăng cường. Kiểm sát việc thụ lý giải quyết theo thủ tục sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm 12.958 vụ án hành chính (tăng 6,6%); 498.304 vụ, việc dân sự, kinh doanh, thương mại, lao động (tăng 6,3%).

Ban hành 1.653 kháng nghị phúc thẩm án dân sự được hội đồng xét xử chấp nhận 83,3%; 07 kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm án hành chính, được hội đồng xét xử chấp nhận đạt tỷ lệ 77,8%; ban hành 18.495 kháng nghị, kiến nghị yêu cầu khắc phục, phòng ngừa vi phạm và tội phạm; tỷ lệ kiến nghị được chấp nhận đạt 99,9%.

Xây dựng chương trình tổng thể về phòng ngừa, đấu tranh tội phạm

Theo đánh giá của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, hiện nay, tình hình tội phạm diễn biến phức tạp, số lượng các vụ án, vụ việc tội phạm và vi phạm pháp luật tăng nhanh so với trước đây với nhiều tội phạm mới có tính chất phức tạp hơn. Bên cạnh đó, ngành kiểm sát thực hiện thêm nhiều nhiệm vụ mới theo quy định của luật, khối lượng công việc tăng lên nhiều. Cùng với đó yêu cầu về pháp luật và kỷ luật ngày càng cao nên ngành phải đối mặt với nhiều áp lực trong tình trạng thiếu biên chế, thiếu chức danh tư pháp (Kiểm sát viên các cấp) là chức danh bắt buộc phải có để thực hiện nhiệm vụ.

Do đó, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao bổ sung chức danh Kiểm sát viên các ngạch tạo điều kiện thuận lợi trong việc lãnh đạo, chỉ đạo và hướng dẫn Kiểm sát viên sơ cấp thực hiện nhiệm vụ trong chỉ tiêu biên chế đã được giao.

Ngoài ra, Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ban ngành nghiên cứu, tổng hợp các nguyên nhân, điều kiện dẫn đến các loại tội phạm gia tăng, diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội; tăng cường công tác kiểm tra, rà soát để phát hiện khắc phục những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý Nhà nước trong mọi lĩnh vực; công tác giám định và định giá tài sản còn nhiều bất cập chưa đáp ứng được yêu cầu trong đấu tranh giải quyết các vụ án hình sự.

Từ đó, xây dựng chương trình tổng thể về phòng ngừa, đấu tranh tội phạm cho các cấp chính quyền địa phương và các cơ quan tư pháp thực hiện tăng cường hợp tác quốc tế để phối hợp áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm nói chung và tội phạm công nghệ cao nói riêng.