Áp lực dự trữ khí đốt tại châu Âu gia tăng do gián đoạn nguồn cung

Ngày 7/5, các chuyên gia năng lượng quốc tế đưa ra cảnh báo về tình trạng thắt chặt nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu trong trung hạn. Những diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông đang tác động trực tiếp đến năng lượng xuất khẩu, đòi hỏi các khu vực tiêu thụ lớn như châu Âu và châu Á phải có những kịch bản ứng phó kịp thời.

Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh LNG diễn ra ở Budapest (Hungary) vào ngày 7/5, ông Gergely Molnar, nhà phân tích từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhận định rằng cuộc xung đột liên quan đến Iran đã dẫn đến sự thiếu hụt khoảng 120 tỷ mét khối nguồn cung LNG toàn cầu trong giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030.

Sự sụt giảm này tương đương với việc mất đi khoảng 15% nguồn cung LNG trên toàn thế giới. Theo đánh giá của IEA, cuộc khủng hoảng hiện nay không chỉ gây ra những gián đoạn tức thời mà còn đang trực tiếp định hình lại triển vọng thị trường khí đốt trong trung hạn. Điều này dẫn đến khả năng các điều kiện thị trường thắt chặt sẽ kéo dài hơn so với những dự báo được đưa ra trước đây.

Nguyên nhân chính của tình trạng này xuất phát từ các hoạt động quân sự tại khu vực vùng Vịnh. Các cuộc tấn công đã làm tê liệt khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar - một trong những nhà cung cấp hàng đầu thế giới. Việc gián đoạn tại các điểm xuất khẩu quan trọng của Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) đang đe dọa nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng năng lượng cho cả châu Âu và châu Á ngay trước thềm mùa hè.

Đối với Liên minh châu Âu (EU), thời điểm hiện tại đóng vai trò then chốt khi các quốc gia bắt đầu chu kỳ tích trữ khí đốt để chuẩn bị cho mùa đông. Tuy nhiên, dữ liệu từ IEA cho thấy lượng khí đốt dự trữ của EU hiện đang ở mức thấp hơn khoảng 30% so với mức trung bình 5 năm gần đây.

Để đạt được mục tiêu lấp đầy 90% các kho dự trữ theo kế hoạch, khu vực này sẽ cần huy động thêm ít nhất 10 tỷ mét khối khí đốt. Trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông bị hạn chế, việc tìm kiếm các nguồn thay thế và đảm bảo an ninh năng lượng đang trở thành áp lực lớn đối với các nhà hoạch định chính sách tại châu Âu.

Bất chấp những khó khăn hiện hữu, ông Gergely Molnar cũng đưa ra một tín hiệu lạc quan về khả năng cân bằng của thị trường trong tương lai. Dự kiến, một làn sóng gia tăng mạnh mẽ về công suất hóa lỏng mới từ các dự án đang triển khai trên toàn cầu sẽ giúp bù đắp đáng kể cho lượng hàng thiếu hụt từ Qatar và UAE.

Diễn biến trên thị trường LNG những ngày qua cho thấy tính chất dễ bị tổn thương của chuỗi cung ứng năng lượng trước các biến động địa chính trị. Việc sụt giảm nguồn cung từ các nhà xuất khẩu lớn tại Trung Đông buộc các quốc gia nhập khẩu phải tính đến việc đa dạng hóa nguồn cung và đẩy mạnh tiến độ các dự án hạ tầng khí đốt mới.

Các chuyên gia tại Hội nghị thượng đỉnh LNG Budapest thống nhất rằng, dù tình trạng thắt chặt nguồn cung có thể kéo dài, nhưng sự chuyển dịch cấu trúc và sự xuất hiện của các năng lực sản xuất mới sẽ là yếu tố then chốt để tái thiết lập thế cân bằng cho thị trường năng lượng toàn cầu trong giai đoạn từ nay đến năm 2030.