AI agent và cuộc dịch chuyển mới của công nghệ

Tại hội nghị DCCI Summit 2026 diễn ra vào sáng 20/4 do Viettel IDC tổ chức, các chuyên gia công nghệ khẳng định, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bước vào giai đoạn phát triển mới, khi không còn là một công nghệ riêng lẻ mà trở thành nền tảng cốt lõi của nền kinh tế số. Đặc biệt, tác nhân AI (AI Agent) đang trở thành xu hướng chủ đạo với khả năng hỗ trợ, thay thế con người trong nhiều công việc.

Dự báo 1,3 tỷ AI agent tham gia thị trường năm 2028

Theo ông Lê Bá Tân – Giám đốc Viettel IDC, AI hiện nay đang dần trở thành một “năng lực sản xuất” mới của xã hội, có khả năng tác động sâu rộng đến toàn bộ chuỗi giá trị, từ hạ tầng điện năng, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây cho tới các ứng dụng phục vụ người dùng.

“Do vậy cần phải nhìn nhận lại toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng số trong bối cảnh AI đang thay đổi rất nhanh. Chỉ trong vòng một năm, kể từ năm 2025, bức tranh công nghệ toàn cầu đã có những bước chuyển mạnh mẽ. AI đang dịch chuyển nhanh từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn triển khai ở quy mô lớn”, ông Tân nêu.

Dẫn số liệu từ các báo cáo quốc tế, ông Lê Bá Tân cho biết, tổng mức đầu tư toàn cầu cho AI và hạ tầng liên quan năm 2026 ước đạt khoảng 2.500 tỷ USD, tăng 44% so với năm trước và có thể tiếp tục tăng lên khoảng 3.300 tỷ USD vào năm 2027. Đáng chú ý, hơn một nửa trong tổng số này vào khoảng 55% được dành cho hạ tầng, điều này cho thấy vai trò then chốt của nền tảng công nghệ trong sự phát triển AI.

Về xu hướng công nghệ, hiện AI đang chuyển dịch từ các mô hình tạo sinh (Generative AI) sang các hệ thống AI agent những tác nhân có khả năng chủ động thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của con người, thay vì chỉ phản hồi thụ động. Dự báo đến năm 2028, thế giới có thể có khoảng 1,3 tỷ AI agent tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội.

Để các hệ thống này vận hành hiệu quả, các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang phát triển các tiêu chuẩn và giao thức mới, cho phép các AI agent tương tác với nhau và với các hệ thống bên ngoài như cơ sở dữ liệu, ứng dụng hay nền tảng số. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức lớn đối với doanh nghiệp trong việc đảm bảo an toàn, bảo mật và quản trị khi triển khai AI ở quy mô lớn.

Tái cấu trúc toàn diện hạ tầng số

Ông Lê Bá Tân nhấn mạnh, vai trò trung tâm của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) – được coi là “trái tim” của hệ sinh thái AI. Các mô hình này ngày càng được đầu tư với quy mô lớn, số lượng tham số ngày càng tăng và mức độ thông minh ngày càng cao, kéo theo sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các tập đoàn công nghệ toàn cầu.

Một xu hướng đáng chú ý khác là chi phí xử lý AI trên mỗi đơn vị dữ liệu (token) đang giảm rất nhanh, nhờ quá trình tối ưu hóa cả về mô hình lẫn phần cứng. Điều này mở ra cơ hội để AI trở nên phổ cập hơn, dễ tiếp cận hơn đối với doanh nghiệp và người dùng.

“Thị trường máy chủ AI đang phát triển nhanh chóng, với sự tham gia không chỉ của các tên tuổi lớn như NVIDIA mà còn của nhiều tập đoàn công nghệ khác như Google, Intel… Cạnh tranh trong lĩnh vực phần cứng đang thúc đẩy sự đổi mới mạnh mẽ, từ chip xử lý, GPU cho đến kiến trúc hệ thống”, ông Tân khẳng định.

Ông Lê Bá Tân khẳng định, AI đang tái định hình toàn bộ kiến trúc hạ tầng số toàn cầu. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp cần có cách tiếp cận tổng thể, đầu tư đồng bộ từ hạ tầng, công nghệ đến quản trị, nhằm tận dụng tối đa cơ hội mà AI mang lại, đồng thời kiểm soát tốt các rủi ro phát sinh.

Hiện xu hướng tích hợp đang diễn ra rất mạnh mẽ trong lĩnh vực hạ tầng AI. Các tập đoàn công nghệ lớn như Huawei, NVIDIA hay Qualcomm đã không còn chỉ cung cấp riêng lẻ phần cứng, mà chuyển sang tích hợp toàn bộ hệ thống, từ máy chủ, thiết bị mạng cho tới giải pháp làm mát thành các “rack” công suất siêu lớn, có thể đạt từ 100 kW đến 150 kW mỗi cụm thay vì mỗi rack chỉ vận hành ở mức 5–10 kW như trước đây.

Điều này dẫn tới sự thay đổi căn bản trong cách thiết kế và vận hành trung tâm dữ liệu. Nếu trước đây, các nhà phát triển data center chịu trách nhiệm thiết kế toàn bộ hệ thống điện, làm mát và hạ tầng, thì hiện nay phần lớn các chức năng này đã được tích hợp ngay trong thiết bị. Vai trò của đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu chuyển dần sang đảm bảo nguồn điện, hệ thống làm mát (đặc biệt là công nghệ làm mát bằng chất lỏng) và tối ưu hạ tầng hỗ trợ để phù hợp với các thế hệ máy chủ mới.

Theo Lê Bá Tân, mô hình này sẽ nhanh chóng trở nên phổ biến trong thời gian tới, buộc các doanh nghiệp phát triển trung tâm dữ liệu hay còn gọi là “AI Factory” – phải thay đổi kiến trúc hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng mạng, để thích ứng với yêu cầu vận hành mới.

Bốn trụ cột định hình hệ sinh thái AI 

Từ góc nhìn tổng thể, ông Lê Bá Tân chỉ ra bốn trụ cột công nghệ sẽ định hình hệ sinh thái AI trong thời gian tới. Thứ nhất, trung tâm dữ liệu (Data Center) sẽ có những thay đổi căn bản. Mật độ công suất ngày càng tăng, có thể đạt hàng trăm kW mỗi rack; công nghệ làm mát chuyển từ khí sang kết hợp khí và chất lỏng; đồng thời hoạt động vận hành, bảo trì sẽ được tự động hóa mạnh mẽ nhờ AI.

Thứ hai, hạ tầng điện toán đám mây (Cloud) đang dịch chuyển sang các nền tảng cung cấp AI như một dịch vụ (AI-as-a-Service), bao gồm ba lớp: hạ tầng AI, nền tảng AI và ứng dụng AI. Cùng với đó, yêu cầu về chủ quyền dữ liệu, bảo mật và quyền riêng tư ngày càng trở nên cấp thiết, thúc đẩy sự phát triển của các mô hình cloud nội địa và AI riêng cho từng doanh nghiệp.

Thứ ba, an ninh, an toàn AI (AI Security) nổi lên như một lĩnh vực trọng yếu. Khi AI được triển khai ở quy mô lớn, các bề mặt tấn công mới xuất hiện, đòi hỏi phải có các giải pháp bảo mật toàn diện, từ hạ tầng, dữ liệu đến mô hình và ứng dụng, đồng thời tuân thủ các quy định pháp lý ngày càng chặt chẽ.

Thứ tư, ứng dụng AI trong doanh nghiệp sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả chuyển đổi số. AI không chỉ hỗ trợ tự động hóa, mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao năng suất và tái cấu trúc mô hình kinh doanh theo hướng linh hoạt, thông minh hơn.

Dự báo đến cuối thập kỷ (2030), tổng chi tiêu cho trung tâm dữ liệu phục vụ AI có thể tăng từ khoảng 379 tỷ USD lên hơn 620 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng trung bình toàn cầu khoảng 8,8%/năm. Riêng khu vực Đông Nam Á và Việt Nam có mức tăng trưởng cao hơn, khoảng 14,2%, cho thấy dư địa phát triển rất lớn.

Tại Việt Nam, dịch vụ trung tâm dữ liệu  đặc biệt là mảng cho thuê chỗ đặt máy chủ (colocation) đang tăng trưởng mạnh, với tốc độ có thể lên tới gần 19%. Điều này được thúc đẩy bởi các chính sách ưu đãi về đất đai, năng lượng và thuế, cùng với làn sóng đầu tư mới vào hạ tầng số tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của AI cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt trong lĩnh vực bảo mật và quản trị. Khi AI được triển khai ở quy mô lớn, các bề mặt tấn công mới xuất hiện, đòi hỏi các giải pháp an ninh toàn diện và tuân thủ pháp lý chặt chẽ.

Ở cấp độ doanh nghiệp, AI không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà đang trở thành yếu tố quyết định hiệu quả vận hành. Việc ứng dụng AI giúp tự động hóa quy trình, tối ưu chi phí và nâng cao năng suất, đồng thời mở ra những mô hình kinh doanh mới.

Theo các chuyên gia, AI đang tái định hình toàn bộ kiến trúc hạ tầng số toàn cầu. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp cần có cách tiếp cận tổng thể, đầu tư đồng bộ từ hạ tầng, công nghệ đến quản trị, nhằm tận dụng cơ hội và kiểm soát rủi ro trong kỷ nguyên mới.