Xử lý dứt điểm các cơ sở nhà, đất công sử dụng kém hiệu quả

Bộ Xây dựng vừa ban hành văn bản yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường rà soát, kiểm tra, xử lý dứt điểm các cơ sở nhà, đất sử dụng kém hiệu quả, bỏ trống hoặc sai mục đích, đồng thời đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, xử lý tài sản công dôi dư đúng quy định.

Tại Văn bản số 9490/BXD-KHTC ngày 23/6, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị hành chính, sự nghiệp trực thuộc triển khai thực hiện nghiêm túc công tác phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất. Thủ trưởng các đơn vị có trách nhiệm tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công theo phân cấp thẩm quyền. Tổ chức quản lý, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 39/CĐ-TTg về việc đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp.

Nhằm bảo đảm hiệu quả, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị hoàn thành dứt điểm các kết luận thanh tra, kiểm toán. Công tác tự kiểm tra của đơn vị và kiểm tra của cấp trên đối với cấp dưới cần được tăng cường, tổ chức rà soát toàn diện việc quản lý, sử dụng nhà, đất thuộc phạm vi phụ trách, xác định rõ trọng tâm. Qua đó, phân loại cụ thể tài sản đang sử dụng hiệu quả, tài sản kém hiệu quả, tài sản bỏ trống hoặc xuống cấp, làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan.

Các cơ sở rà soát, các đơn vị khẩn trương lập, trình cơ quan cấp trên hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất, khắc phục tình trạng tạm giao, tạm quản lý kéo dài. Mục tiêu là xử lý dứt điểm các cơ sở bỏ trống, sử dụng sai mục đích nhằm tránh thất thoát tài sản nhà nước.

Đối với tài sản dôi dư, đơn vị phải xây dựng phương án xử lý cụ thể, rõ lộ trình thực hiện, ưu tiên chuyển đổi công năng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội theo đúng chỉ đạo của Bộ Chính trị và quy định pháp luật. Những trường hợp để xảy ra tình trạng hoang hóa, lãng phí kéo dài sẽ bị xem xét, xử lý nghiêm trách nhiệm.

Cũng theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, trong quý III và quý IV/2026, Vụ Kế hoạch - Tài chính sẽ lập kế hoạch kiểm tra công tác quản lý tài sản công, đồng thời kiểm tra chuyên đề về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất tại các đơn vị trực thuộc. Đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, Bộ yêu cầu chủ động đề xuất cơ quan có thẩm quyền thu hồi các cơ sở sử dụng kém hiệu quả hoặc sai mục đích.

Đối với những vướng mắc tồn đọng như tình trạng hộ dân lấn chiếm, mượn, giao nhà, hoặc trường hợp khi xây dựng trụ sở chưa giải phóng được mặt bằng, có hộ dân ở trong và ngoài khuôn viên (thuộc diện tích đất của đơn vị quản lý), Bộ Xây dựng chỉ đạo phải khẩn trương rà soát hồ sơ. Các đơn vị cần lập phương án cụ thể như di dời, thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương quản lý; xác định rõ trách nhiệm của các bên và phối hợp với chính quyền địa phương giải quyết dứt điểm vướng mắc về quyền sử dụng đất. Các phương án kèm đầy đủ hồ sơ phải trình cấp trên xem xét, hoàn thành trong tháng 7/2026.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị tập trung xử lý dứt điểm các khoản nợ đọng nghĩa vụ tài chính về đất đai, kiên quyết thu hồi đối với các trường hợp chây ỳ, vi phạm. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sớm đưa tài sản vào khai thác hiệu quả. Bộ Xây dựng nhấn mạnh, các đơn vị sử dụng nhà, đất phải chịu trách nhiệm toàn diện đối với công tác quản lý tài sản công, bảo đảm hiệu quả và tuyệt đối tránh lãng phí.

Trước đó, ngày 22/5/2026, Bộ Xây dựng cũng đã ban hành Văn bản số 7630/BXD-KHTC gửi các đơn vị hành chính, sự nghiệp hướng dẫn triển khai thực hiện các nội dung rà soát tiêu chuẩn, định mức và xử lý cơ sở nhà, đất theo Công điện số 39/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.