Xây dựng thương hiệu để nâng tầm xuất khẩu sầu riêng

Trong vòng 10 năm trở lại đây, diện tích trồng sầu riêng ở nước ta gia tăng nhanh chóng. Trước kia, sầu riêng được trồng chủ yếu ở vùng ĐBSCL và một vài nơi ở Đông Nam bộ, song hiện nay loại cây này đang có sự gia tăng diện tích mạnh mẽ tại Tây Nguyên.

Chia sẻ tại “Phiên tư vấn xuất khẩu sản phẩm sầu riêng Việt Nam” ngày 22/7, lãnh đạo UBND huyện Krông Pắc (Đắk Lắk) chia sẻ: những năm gần đây, diện tích trồng sầu riêng của Đắk Lắk tăng nhanh chóng, đạt trên 15.000 ha, riêng huyện Krông Pắc chiếm 4.000 ha với sản lượng 45.000-50.000 tấn/năm.

Theo Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), năm 2021, sản lượng sầu riêng cả nước ước đạt 642.600 tấn, tăng 15% so với năm 2020. Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sầu riêng dưới dạng múi đã tách vỏ và được cấp đông.

Trung Quốc là thị trường tiêu thụ sầu riêng tươi nhiều nhất của Việt Nam nhưng chủ yếu là xuất tiểu ngạch. Kể từ ngày 11/7/2022, sầu riêng của Việt Nam được xuất chính ngạch qua tất cả các cửa khẩu của Trung Quốc.

“Đầu tháng 7/2022, Việt Nam và Trung Quốc đã ký Nghị định thư cho phép sầu riêng tươi của Việt Nam xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Huyện Krông Pắc đã có những bước chuẩn bị và có 600 ha đạt tiêu chuẩn VietGap, 1.200 ha diện tích đã được cấp mã vùng trồng, đang tiếp tục đề xuất cấp mã vùng trồng cho thêm trên 1.000 ha nhằm chuẩn bị tốt nhất cho xuất khẩu chính ngạch”, lãnh đạo UBND huyện Krông Pắc nói.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam chia sẻ rõ hơn: Trung Quốc là thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới với kim ngạch nhập khẩu 4 tỷ USD, trong đó 90% là nhập khẩu chính ngạch từ Thái lan.

Hiện nay, ngoài thị trường Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam có thể xuất khẩu đi các nước với hình thức cấp đông nguyên trái, tách múi tới các nước có cộng đồng người châu Á sinh sống. Người châu Âu chưa quen mùi sầu riêng tươi nên cần có thời gian để sản phẩm này quen với người tiêu dùng.

Đặc biệt phân tích sâu trường hợp xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Australia, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xuất khẩu, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết: đến nay, sầu riêng Việt Nam đang ngày càng thể hiện vị trí thống lĩnh trên thị trường lớn nhất châu Đại Dương là Australia với hàng loạt thương hiệu đặc trưng riêng như ASEAN Produce, Vin Eni, Basel, Ưu Đàm, No1…

Khảo sát qua một vòng các siêu thị và cửa hàng thực phẩm tại thành phố Sydney, bang New South Wales không khó để có thể bắt gặp sầu riêng Ri6 Việt Nam được bày bán trên các kệ hàng bắt mắt nhất.

“Từ chỗ là một sản phẩm ít người biết tới, cho đến nay sầu riêng Việt Nam đã trở thành đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ nhất trên thị trường Australia, tạo lập được nhiều thương hiệu đặc trưng, có sức lan tỏa cao, khẳng định là loại "quả vua" trong các dòng sầu riêng bày bán ở thị trường này”, bà Thủy nhấn mạnh.

Tại Australia, sầu riêng đông lạnh cả quả, đông lạnh nguyên múi hoặc múi tách hạt đang là mặt hàng được người tiêu dùng ưa chuộng. Tiềm năng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang Australia là rất lớn. Người gốc Á tại Australia thưởng thức sầu riêng đông lạnh quanh năm. Người gốc phương Tây cũng bắt đầu trải nghiệm do các chiến lược quảng bá sầu riêng của nhiều quốc gia gây hiếu kỳ.

Theo dự báo của các chuyên gia, quy mô thị trường sầu riêng toàn cầu sẽ đạt 28,6 tỷ USD vào năm 2025 và đạt tốc độ tăng trưởng bình quân là 7,2% trong giai đoạn năm 2019 - 2025. Sự tăng trưởng của thị trường sầu riêng được thúc đẩy bởi nhu cầu ngày càng tăng về ẩm thực, cùng với sự mở rộng của ngành du lịch.

“Để nắm bắt cơ hội này, cùng với việc tìm kiếm thị trường mới thì cần chú trọng việc xây dựng thương hiệu cho trái sầu riêng Việt Nam”, bà Nguyễn Thị Thu Thủy đánh giá.

Trong khi đó, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng: muốn phát triển bền vững ngành hàng, đẩy mạnh xuất khẩu sầu riêng đi các thị trường trong thời gian tới, bắt buộc phải trồng sầu riêng theo tiêu chuẩn Global GAP nghiêm ngặt, tuân thủ quy định về dư lượng tồn dư và các quy định khác của các thị trường xuất khẩu...