Việt Nam nhập khẩu hơn 2,6 triệu tấn hạt điều trong 10 tháng

Thống kê của Cục Hải quan cho thấy, tính đến hết tháng 10 năm nay, các doanh nghiệp của Việt Nam chi gần 4 tỷ USD để nhập khẩu 2,6 triệu tấn điều thô. So với cùng kỳ năm 2024, lượng điều nhập khẩu tăng 12,9% và giá trị tăng tới 37,1%.

Giá hạt điều nhập khẩu bình quân đạt 1.523 USD/tấn, cao hơn 21% so với cùng kỳ năm 2024, cho thấy chi phí đầu vào của ngành điều leo thang. Dù chưa vượt con số 4,1 tỷ USD của năm 2021, năm ghi nhận kim ngạch nhập khẩu điều cao nhất lịch sử, nhưng kim ngạch nhập khẩu điều trong 10 tháng năm nay đã vượt xa các năm 2022, 2023 và 2024.

Đáng chú ý, nhập khẩu hạt điều tăng nhanh phản ánh áp lực chi phí nguyên liệu với doanh nghiệp chế biến, khi 80-90% hạt điều thô phải nhập khẩu để phục vụ chế biến xuất khẩu.

Về thị trường, Campuchia tiếp tục là nhà cung cấp số 1 hạt điều thô cho Việt Nam. Chỉ trong 10 tháng, gần 1 triệu tấn hạt điều từ quốc gia láng giềng này đã tràn sang nước ta, giá trị ước khoảng hơn 1,47 tỷ USD, tăng 18,5% về lượng và tăng 39% về giá trị. Đây cũng là con số cao kỷ lục kể từ năm 2022 đến nay.

Bên cạnh Campuchia, Việt Nam còn nhập khẩu điều thô từ Bờ Biển Ngà, Nigeria, Ghana và Tanzania để duy trì nguồn cung ổn định, phục vụ chế biến xuất khẩu.

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), để cải thiện cán cân thương mại và nâng cao giá trị gia tăng, ngành điều cần mở rộng vùng nguyên liệu trong nước, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu với các sản phẩm như hạt điều rang sẵn, hữu cơ và đóng gói cao cấp.

Theo báo cáo của Hiệp hội Hạt điều Campuchia, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu hạt điều của quốc gia này đạt 1,15 tỷ USD, tăng 31% so với năm trước; trong đó, xuất khẩu sang Việt Nam chiếm khoảng 90%. 

Thống kê của Cục Hải quan cũng cho thấy, những năm gần đây hạt điều Campuchia luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch nhập khẩu điều thô của nước ta. Cụ thể, năm 2021 chiếm 44,7%, năm 2022 là 35,4%, năm 2023, 2024 lần lượt là 40,8% và 26,2%. Trong 10 tháng năm 2025, hạt điều Campuchia chiếm 36,8%.

Theo các doanh nghiệp, mỗi năm Việt Nam cần hơn 3,5 triệu tấn điều thô cho chế biến. Tuy nhiên, nguồn cung nội địa chỉ đáp ứng được hơn 300.000 tấn, số còn lại phải nhập khẩu từ nhiều quốc gia.

Do đó, doanh nghiệp chế biến điều xuất khẩu gặp nhiều khó khăn khi giá nhập khẩu điều thô quá cao. Đặc biệt, có thời điểm giá nguyên liệu còn tăng nhanh hơn giá bán điều nhân xuất khẩu. Tình trạng này khiến nhiều nhà máy sản xuất điều nhân bị thua lỗ. Nếu ngành điều Việt Nam không có chiến lược để đẩy mạnh phát triển nguồn nguyên liệu, thời gian tới sẽ có thêm nhiều nhà máy đóng cửa vì thiếu điều thô cho sản xuất.