Vẫn loay hoay xử lý chất thải rắn sinh hoạt

Kiểm tra 51 cơ sở xử lý chất thải rắn sinh hoạt lớn tại 25 tỉnh, thành

Với mục đích tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, đề xuất giải pháp về cơ chế chính sách phù hợp trong xử lý chất thải rắn sinh hoạt, ngày 12/8, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã tổ chức hội thảo “Tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và hộ gia đình trong thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt”.

Hội thảo thu hút sự quan tâm của các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực môi trường

Những năm qua, sự gia tăng dân số cùng với phát triển kinh tế - xã hội đã làm gia tăng nhu cầu tiêu dùng hàng hóa, nguyên vật liệu, năng lượng, dẫn đến phát sinh lớn lượng chất thải rắn sinh hoạt ở Việt Nam.

Trước thực trạng đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng với các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều nỗ lực nhằm tăng cường năng lực thu gom vận chuyển và giảm thiểu tác động của chất thải rắn sinh hoạt như: Ưu đãi về thuế, phí; các giải pháp về công nghệ; truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng…

Tuy nhiên bên cạnh những thay đổi tích cực thì vấn đề xử lý chất thải rắn sinh hoạt vẫn còn nhiều hạn chế như: Phân loại rác tại nguồn chưa nhân rộng được; sự tham gia của các thành phần doanh nghiệp, cộng đồng cư dân chưa đủ mạnh và phát huy hết năng lực, tiềm năng vốn có…

Chia sẻ tại hội thảo, GS.TS Trần Hiếu Nhuệ - Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam - cho biết: Các biện pháp giải quyết vấn đề xử lý chất thải rắn sinh hoạt luôn là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu được Nhà nước quan tâm chỉ đạo, nhằm tránh tác động xấu đến môi trường.

Để thúc đẩy doanh nghiệp, hộ gia đình tham gia vào công tác thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt cần tăng cường vai trò của các cấp chính quyền địa phương qua việc kiện toàn cơ cấu tổ chức, nâng cao năng lực thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các văn bản liên quan; rà soát, bổ sung, hoàn thiện chi tiết quy định pháp luật liên quan đến quy hoạch điểm thu gom, tập kết chất thải rắn sinh hoạt, khu vực xử lý phù hợp và chuẩn bị tốt cơ sở hạ tầng để thực thi các quy định đó.

Hơn thế, cần tăng cường đầu tư, phát triển hạ tầng kỹ thuật và công nghệ đáp ứng tốt cho thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo quy định của pháp luật. Tổ chức đào tạo, tập huấn, nâng cao nhận thức, phổ biến pháp luật về khuyến khích, ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia quản lý chất thải rắn sinh hoạt

Cụ thể hóa quy định pháp luật nhằm khuyến khích, thúc đẩy đa dạng hóa thành phần kinh tế tham gia thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt; khuyến khích hộ gia đình đồng thuận hỗ trợ, phối hợp với tổ chức, doanh nghiệp thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo đúng pháp luật. …

Tán đồng quan điểm với GS.TS Trần Hiếu Nhuệ, PGS.TS Trịnh Thị Thanh - Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội – nêu thêm ý kiến: Cơ quan chức năng nên sớm tiến hành thu phí vệ sinh theo khối lượng chất thải rắn sinh hoạt. Việc này sẽ đẩy nhanh tiến độ phân loại chất thải rắn sinh hoạt thải sinh hoạt tại nguồn, khuyến khích người dân giảm thiểu chất thải rắn sinh hoạt, thúc đẩy tái chế chất thải rắn sinh hoạt.

Ngoài ra, cũng dần hạn chế hình thức đặt hàng, giao kế hoạch cung ứng dịch vụ chất thải rắn sinh hoạt cho các doanh nghiệp Nhà nước, tiến tới để giá đấu thầu quyết định đơn vị trúng thầu.

Tại hội thảo, nhiều đại biểu kiến nghị: Phải truyền thông nâng cao nhận thức cho người dân về chất thải rắn sinh hoạt là nguồn tài nguyên tương lai có thể mang lại lợi ích kinh tế lớn; nhà nước tạo điều kiện pháp lý rõ ràng, tôn trọng nguyên tắc thị trường minh bạch cho phép doanh nghiệp, hộ gia đình thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt có thể thu được lợi ích kinh tế.

Đồng thời, đảm bảo mức lợi nhuận hợp lý, minh bạch trong các quy định chính sách cụ thể về khuyến khích xã hội hóa theo nguyên lý "các bên cùng thắng", theo đó mức lợi nhuận đủ hấp dẫn đầu tư tư nhân và đạt được mục tiêu quản lý một cách hiệu quả.

Bên cạnh đó, tăng cường năng lực cho doanh nghiệp tư nhân về khoa học - công nghệ, đổi mới, sáng tạo, chuyển đổi số trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt; thúc đẩy liên kết giữa các doanh nghiệp tư nhân trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt…

Các đại biểu tham dự hội thảo cũng có nhiều đề xuất, kiến nghị giải pháp về cơ chế chính sách phù hợp thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp và hộ gia đình trong thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt ở Việt Nam. Những đề xuất này sẽ được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam kiến nghị lên Bộ Tài nguyên và Môi trường.