Ưu tiên đầu tư thượng nguồn nhằm bảo đảm an ninh năng lượng

Trong bối cảnh xung đột Trung Đông gây gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu, các tập đoàn dịch vụ mỏ dầu hàng đầu thế giới dự báo một chu kỳ đầu tư mạnh mẽ vào hoạt động thăm dò và khai thác. Việc đa dạng hóa nguồn cung và phát triển hạ tầng năng lượng tại Bắc Mỹ đang trở thành ưu tiên chiến lược để bù đắp sự thiếu hụt từ các thị trường truyền thống.

Xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư thượng nguồn

Báo cáo kết quả kinh doanh quý I công bố ngày 24/4 của các ông lớn trong ngành dịch vụ mỏ dầu như SLB và Baker Hughes cho thấy một tầm nhìn lạc quan về nhu cầu đầu tư dài hạn. Theo đó, việc eo biển Hormuz bị đóng cửa đã làm gián đoạn khoảng 20% lượng dầu lưu thông trên thế giới và khiến sản lượng sụt giảm 9 triệu thùng/ngày. Thực trạng này đã thúc đẩy các quốc gia châu Á và châu Âu tăng tốc tìm kiếm các nguồn cung thay thế và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Lorenzo Simonelli, Giám đốc điều hành Baker Hughes, nhận định nhu cầu đầu tư vào lĩnh vực thượng nguồn đang tăng cao nhằm mở rộng năng lực sản xuất toàn cầu. Đặc biệt, các dự án khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Bắc Mỹ đang đứng trước cơ hội được đẩy nhanh quyết định đầu tư. Đồng quan điểm, Giám đốc điều hành SLB Olivier Le Peuch dự báo, sau khi xung đột lắng xuống, các quốc gia sẽ ưu tiên đa dạng hóa nguồn cung, tập trung vào các dự án tại Bắc Mỹ và Mỹ Latinh, bao gồm cả phân khúc khai thác dầu ngoài khơi vùng nước sâu.

Đáng chú ý, các chuyên gia phân tích dự báo giá dầu sẽ thiết lập mặt bằng giá mới, duy trì ở mức cao hơn so với giai đoạn trước xung đột, tạo động lực tài chính cho các hoạt động thăm dò và khai thác mới.

Mặc dù triển vọng dài hạn khả quan, nhưng trong ngắn hạn, cuộc xung đột đã gây ra những tổn thất trực tiếp về tài chính cho các doanh nghiệp dịch vụ mỏ dầu tại khu vực Trung Đông - vốn là thị trường lớn nhất, chiếm hơn 1/3 doanh thu hàng quý của các công ty này.

Doanh thu của SLB từ khu vực Trung Đông và châu Á trong quý I đã giảm 10%, xuống còn 2,69 tỷ USD. Nguyên nhân được xác định là do tình trạng bất khả kháng đối với xuất khẩu khí đốt tại Qatar, cùng những hạn chế về sản lượng và rủi ro an ninh tại các cơ sở khai thác ở Iraq. Tương tự, doanh thu của Baker Hughes tại khu vực này cũng giảm mạnh 19%.

Tập đoàn Halliburton cũng ghi nhận mức sụt giảm doanh thu 12,7% tại Trung Đông. Doanh nghiệp này cảnh báo việc đóng cửa các hành lang vận tải đường biển không chỉ làm giảm lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu mà còn làm gia tăng chi phí hậu cần và giá nguyên vật liệu đầu vào do phải thay đổi lộ trình cung ứng.

Triển vọng phục hồi và nhu cầu tái thiết hạ tầng

Bất chấp những khó khăn hiện tại, thị trường chứng khoán đã có những phản ứng tích cực trước triển vọng phục hồi sau xung đột. Cổ phiếu của Baker Hughes đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2007, trong khi cổ phiếu của SLB cũng đạt mức cao nhất tính từ năm 2023.

Giới phân tích dự báo một làn sóng nhu cầu lớn sẽ xuất hiện trong lĩnh vực sửa chữa và tái thiết cơ sở hạ tầng năng lượng bị hư hại sau xung đột. Theo ước tính từ Rystad Energy, chi phí cho hoạt động sửa chữa này có thể lên tới 58 tỷ USD. Đây được xem là cơ hội tăng trưởng lớn cho các công ty dịch vụ mỏ dầu trong giai đoạn tới.

Chuyên gia James West từ Melius Research nhận định, thị trường sẽ ghi nhận sự hồi sinh hoạt động mạnh mẽ tại Trung Đông ngay khi xung đột lắng xuống. Các yếu tố nền tảng của thị trường dầu mỏ đã thay đổi căn bản sau cuộc khủng hoảng này, hứa hẹn đưa các năm 2027 và 2028 trở thành giai đoạn tăng trưởng bùng nổ của ngành năng lượng thế giới nhờ nỗ lực bù đắp sản lượng và củng cố hệ thống an ninh năng lượng toàn cầu.

Các tập đoàn dịch vụ mỏ dầu dự báo làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào thăm dò và khai thác tại Bắc Mỹ để bảo đảm an ninh năng lượng, với nhu cầu tái thiết hạ tầng dự kiến đạt 58 tỷ USD.