Ứng dụng mạng lưới cảnh báo ngập hiện đại

Ứng dụng mạng lưới cảnh báo chống ngập thông minh sẽ giảm tình trạng ngập lụt

Nan giải bài toán chống ngập

Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn - Chuyên gia quy hoạch, nguyên nhân chính gây ngập cho các đô thị là do phát triển thiếu bền vững, đô thị hóa tràn lan, thiếu không gian dành cho nước và không nâng cấp hạ tầng. Bằng chứng là có rất nhiều khu vực “rốn ngập”, như đường Nguyễn Hữu Cảnh (nối quận 1 và quận Bình Thạnh), trước đây không ngập nhưng từ khi có hàng loạt dự án, nhà cao tầng mọc lên, chỉ vừa mưa đã ngập.

Để khắc phục tình trạng này, đại diện Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho biết, thành phố sẽ tập trung thực hiện 8 giải pháp chống ngập, như: Rà soát lại toàn bộ quy hoạch 1/2.000 để điều chỉnh cốt nền phù hợp thực tế; quản lý việc san lấp kênh, rạch; xử lý hành lang lấn chiếm các cửa xả, rác thải, bịt miệng cống thoát nước; duy tu, nạo vét cống thoát nước bởi nhiều địa bàn tốc độ đô thị hóa quá nhanh, nhiều con đường không có cống thoát nước nên xảy ra ngập úng khi mưa lớn... Ngoài ra, theo đánh giá của các chuyên gia quy hoạch đô thị, thành phố cần xem lại từ việc quy hoạch dân cư đến kiểm tra kết cấu hạ tầng và phân cấp quản lý, bảo trì, sửa chữa.

Việc khôi phục các không gian điều tiết nước mưa và lũ là điều cần thực hiện càng sớm càng tốt thông qua triển khai giải pháp quy hoạch đô thị, giao thông, kiến trúc theo hướng giảm bớt dần tỷ lệ diện tích không thấm nước, tăng khả năng điều tiết tại chỗ. Bên cạnh đó, trước thực trạng nước biển dâng, ngập lụt ngày càng nghiêm trọng, nhiều chuyên gia cho rằng, ngay từ bây giờ. TP. Hồ Chí Minh cần nghiên cứu bài bản, cho ra những con số chính thức và tính đến chuyện xây dựng quy hoạch sống chung với nước. Trong đó, cần chỉ rõ những vùng chấp nhận chịu ngập để người dân có kế hoạch thích nghi, thích ứng. Đầu tư, thực hiện các ứng dụng cảnh báo các điểm ngập bằng công nghệ thông minh để người dân có thể chủ động tránh, nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến giao thông, đời sống, sinh hoạt.

Giải pháp khắc phục

Mới đây, Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia đã hỗ trợ 400.000 USD cho các nhà nghiên cứu Đại học Griffith Australia, giúp phát triển mạng lưới cảm biến thông minh cảnh báo về các điểm ngập lụt ở Việt Nam, từ đó chủ động phòng chống và giảm nhẹ hiện trạng này ở các đô thị lớn.

Theo đó, Đại học Griffith và Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh sẽ phát triển Dự án dưới sự điều phối của Phó Giáo sư Đào Việt Dũng - Trưởng khoa Cơ khí và Thiết kế Công nghiệp Đại học Southern Queensland. Dự án bao gồm mạng lưới rất nhiều cảm biến vi mô kết nối không dây, được đặt khắp TP. Hồ Chí Minh để theo dõi mức độ ngập nước theo thời gian thực.

Theo Phó Giáo sư Đào Việt Dũng, TP. Hồ Chí Minh và nhiều đô thị lớn ở Việt Nam phải đối mặt với tình trạng ngập nước gần như đều đặn mỗi tuần, ảnh hưởng trực tiếp đến 60% người dân của thành phố và gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng. Bước đầu để giải quyết bài toán này chính là tìm ra điểm ngập úng, biết chính xác thời gian diễn ra ngập. Thực tế, các hệ thống từng được áp dụng vào thực tế trước đây còn nhiều điểm hạn chế như camera và cảm biến cùng hệ thống liên lạc thông thường, dẫn tới kém hiệu quả mà lại tốn kém điện năng sử dụng.

Vì thế, mạng lưới cảm biến không dây được phát triển bởi các nhà nghiên cứu Đại học Griffith sử dụng các cảm biến nano siêu nhỏ, có thể được sản xuất hàng loạt với chi phí rất thấp, khi đưa vào sử dụng cũng không tốn nhiều điện năng. Hàng trăm cảm biến sẽ kết nối với nhau và gửi dữ liệu về trung tâm kiểm soát, từ đó biết được tình trạng ngập lụt ở từng nơi khác nhau theo thời gian thực.

Bằng việc kết nối với nhau qua internet, mạng lưới này còn hoạt động như một hệ thống phát hiện và cảnh báo sớm ngập nước, hỗ trợ phát thông tin để người dân thành phố tiện đường di chuyển, tránh những điểm ngập giúp giảm nhẹ thiệt hại về người và của. “Ngoài ra, cảm biến càng nhỏ lại càng nhạy hơn với môi trường lắp đặt chính xác hơn. Thời tiết nóng ẩm, mưa lớn, ngập sâu... thường làm các cảm biến thông thường nhanh hư hỏng, nhưng đối với loại cảm biến mới này có thể chịu đựng được để hoạt động tốt” - PGS Dũng nhấn mạnh.