UKVFTA: Hiểu xuất xứ, doanh nghiệp sẽ hưởng lợi lớn

Cơ hội cho hàng hóa Việt Nam

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Vương quốc Anh (UKVFTA) sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5/2021 sau khi có hiệu lực tạm thời từ ngày 1/1/2021. Nhờ UKVFTA, xuất khẩu (XK) hàng hóa vào Anh ghi nhận tăng trưởng rõ rệt và được dự báo sẽ ngày càng tăng tốc mạnh mẽ nếu DN thực sự nỗ lực, vượt qua các rào cản phi thuế quan để chinh phục thị trường.

Theo Bộ Công Thương, dư địa tăng trưởng thị trường tại Anh cho sản phẩm Việt Nam còn rất lớn vì tất cả các sản phẩm XK Việt Nam chỉ chiếm được không quá 1% thị phần trong tổng kim ngạch nhập khẩu (NK) hàng hóa mỗi năm gần 700 tỷ USD (2019) của Anh. Mặt hàng xuất nhập khẩu giữa hai quốc gia mang tính bổ sung thay vì cạnh tranh. Đơn cử, nhiều mặt hàng có trị giá XK hàng chục tỷ USD mỗi năm của Việt Nam như dệt may, da giày, đồ gỗ… dễ thấy, nhận định còn nhiều dư địa tăng trưởng nêu trên ngày càng được hiện thực hóa, thậm chí đồ gỗ Việt còn được đánh giá có sức cạnh tranh khá tốt tại thị trường này.

Xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Anh trong 3 tháng đầu năm tăng 22,1%

Tương tự với mặt hàng dệt may, dù hàng năm XK đạt tới vài chục tỷ USD song hiện kim ngạch sản phẩm dệt may Việt Nam XK sang thị trường Anh mới chiếm 2,36% tổng kim ngạch XK. Theo UKVFTA, các mặt hàng dệt may của Việt Nam được giảm thuế NK về 0% (từ mức 12%) ngay khi Hiệp định có hiệu lực hoặc về 0% theo lộ trình sau 4, 6, 8 năm từ khi Hiệp định có hiệu lực.

Cơ hội là có, các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu chất lượng đối với hàng hóa NK từ phía Anh rất cao. Điển hình như với nông sản, dù UKVFTA kế thừa những ưu đãi với những quy định SPS (biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật) linh hoạt trong Hiệp định EVFTA nhưng các ngành hàng nông sản của Việt Nam như chè, rau quả... cần cải thiện tính đồng nhất trong từng lô hàng, thu hoạch bảo quản và chất lượng sản phẩm mới có thể chinh phục được thị trường khó tính này.

Do đó, theo các chuyên gia, để tận dụng được cơ hội mở ra tốt hơn nữa, DN cần chuyển hướng NK nguyên phụ liệu, sử dụng các nguyên liệu sản xuất trong nước, đẩy mạnh tính liên kết, hợp tác. Ngoài ra, các yếu tố về rào cản kỹ thuật, lao động, môi trường... cũng cần được tiếp cận, tuân thủ để hưởng ưu đãi khi XK.

Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân đối với dự thảo Thông tư quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len (UKVFTA).

Thông tư quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định UKVFTA được kỳ vọng tạo điều kiện cho doanh nghiệp tăng XK sang thị trường Anh

Theo dự thảo, hàng hóa có xuất xứ Vương quốc Anh nhập khẩu vào Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan theo UKVFTA khi nộp một trong những chứng từ chứng nhận xuất xứ sau:

Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) được phát hành theo quy định từ Điều 20 đến Điều 23 Thông tư này.

Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ theo quy định tại Điều 24 Thông tư này do nhà xuất khẩu đủ điều kiện theo quy định của Vương quốc Anh phát hành đối với lô hàng có trị giá bất kỳ; hoặc nhà xuất khẩu bất kỳ phát hành đối với lô hàng không quá 6.000 EUR…

Hàng hóa có xuất xứ Việt Nam nhập khẩu vào Vương quốc Anh được hưởng ưu đãi thuế quan theo UKVFTA khi có một trong những chứng từ chứng nhận xuất xứ sau: C/O được phát hành theo quy định tại Điều 4 và từ Điều 20 đến Điều 23 Thông tư này; Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ theo quy định tại Điều 25 Thông tư này phát hành bởi nhà xuất khẩu có lô hàng trị giá không quá 6.000 EUR; Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ phát hành bởi nhà xuất khẩu đủ điều kiện hoặc nhà xuất khẩu đăng ký tại cơ sở dữ liệu phù hợp quy định của Bộ Công Thương.

Về thời hạn hiệu lực của chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa, dự thảo nêu rõ: Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa có hiệu lực 12 tháng kể từ ngày phát hành tại Nước thành viên xuất khẩu và phải nộp cho cơ quan hải quan Nước thành viên nhập khẩu trong thời hạn hiệu lực.

Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa nộp cho cơ quan hải quan Nước thành viên nhập khẩu sau thời hạn hiệu lực quy định nêu trên vẫn có thể được chấp nhận để hưởng ưu đãi thuế quan UKVFTA trong trường hợp nhà nhập khẩu không thể nộp các chứng từ đó trong thời hạn hiệu lực vì lý do bất khả kháng hoặc các lý do hợp lệ khác nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nhập khẩu.

Để hưởng ưu đãi thuế quan UKVFTA, chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa phải được nộp cho cơ quan hải quan Nước thành viên nhập khẩu phù hợp quy định của Nước thành viên đó. Cơ quan hải quan có thể yêu cầu bản dịch nếu chứng từ chứng nhận xuất xứ không phải bằng tiếng Anh.