Các doanh nghiệp (DN) Nghệ An xuất khẩu vật liệu xây dựng sang Lào phản ánh, Luật số 106/2016/QH13 sửa đổi Luật Thuế GTGT có hiệu lực ngày 1/7/2016. Tuy nhiên, đến tháng 10/2016, DN mới được tập huấn Thông tư 130/2016/TT-BTC ban hành ngày 12/8/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết. Trong quá trình hoạt động trước đó, họ vẫn tuân thủ theo Luật Thuế GTGT và Thông tư hướng dẫn số 26/2015/TT-BTC ngày 27/5/2015. Khi làm thủ tục tại Cục Thuế tỉnh để hoàn thuế GTGT, Cục Thuế trả lời phải thực hiện theo Thông tư 130/2016/TT-BTC áp dụng cho cả năm 2016. Các DN cho rằng, yêu cầu này là không hợp pháp, Thông tư 130/2016/TT-BTC áp dụng cho cả năm 2016 là mâu thuẫn về mốc thời gian hiệu lực của Luật số 106/2016/QH13. Ngoài ra, theo Thông tư 130/2016/TT-BTC, các DN xuất khẩu đã kiểm tra hoàn thuế nhưng phải chờ đơn vị sản xuất sản phẩm có công văn trả lời (về tỷ trọng giá trị tài nguyên trong giá thành sản xuất sản phẩm…) mới có thể giải quyết hoàn thuế được, bởi DN xuất khẩu mua sản phẩm của đại lý cấp 2. Nếu DN xuất khẩu bị chậm hoàn thuế hoặc không được hoàn thuế trong khi hàng đã bán sang Lào có thể sẽ bị phá sản do vay nợ ngân hàng, trả nợ người bán và các khoản chi phí khác. Trả lời thắc mắc của DN, Bộ Tài chính cho biết: Luật số 106/2016/QH13 quy định đối tượng không chịu thuế GTGT như sau: “Sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến thành sản phẩm khác; sản phẩm xuất khẩu là hàng hóa được chế biến từ tài nguyên, khoáng sản có tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản phẩm trở lên”. Chính phủ đã ban hành Nghị định 100/20l6/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 209/2013/NĐ-CP hướng dẫn thi hành quy định này và tại điểm c, khoản 1, điều 1, Thông tư 130/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính đã cụ thể hóa chi tiết. Trong đó, tài nguyên, khoáng sản được hiểu là tài nguyên, khoáng sản có nguồn gốc trong nước gồm khoáng sản kim loại, khoáng sản không kim loại, dầu thô, khí thiên nhiên, khí than. Việc xác định tỷ trọng trị giá tài nguyên, khoáng sản và chi phí năng lượng trên giá thành được thực hiện theo công thức “tỷ trọng trị giá tài nguyên, khoáng sản và chi phí năng lượng trên giá thành sản xuất sản phẩm”. Việc xác định trị giá tài nguyên, khoáng sản, chi phí năng lượng và giá thành sản phẩm căn cứ vào quyết toán năm trước; trường hợp DN mới thành lập chưa có báo cáo quyết toán năm trước thì căn cứ vào phương án đầu tư. DN sản xuất sản phẩm là tài nguyên, khoáng sản (bao gồm cả trực tiếp khai thác hoặc mua vào để chế biến) có tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản phẩm trở lên khi xuất khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Trường hợp DN không xuất khẩu mà bán cho DN khác để xuất khẩu thì DN mua hàng hóa này để xuất khẩu phải kê khai thuế GTGT như sản phẩm cùng loại do DN sản xuất trực tiếp xuất khẩu và phải chịu thuế xuất khẩu theo quy định. Căn cứ Luật số 106/2016/QH13, Nghị định số 100/2016/NĐ-CP và Thông tư số 130/2016/TT-BTC, Bộ Tài chính khẳng định, từ ngày 1/7/2016, trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu vật liệu xây dựng là sản phẩm được sản xuất từ tài nguyên, khoáng sản có nguồn gốc trong nước thì phải tính tỷ lệ tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng chi phí năng lượng trên giá thành sản xuất sản phẩm. Nếu sản phẩm xuất khẩu có tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản xuất sản phẩm trở lên thì thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, DN không được kê khai, khấu trừ và không được hoàn thuế GTGT. Nếu sản phẩm xuất khẩu có tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng dưới 51% giá thành sản xuất sản phẩm thì thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, DN được kê khai, khấu trừ và được hoàn thuế GTGT theo quy định.
