Từ Trung ương đến địa phương: Giữ vững thành lũy bảo vệ người tiêu dùng

Giữa nhịp chuyển động của nền kinh tế thị trường, nơi quan hệ mua bán ngày càng trở nên phức tạp và nhiều rủi ro, việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chưa bao giờ là một nhiệm vụ dễ dàng. Nó cần những hàng rào pháp lý đủ vững, đủ sắc, đủ gần với thực tiễn để từng giao dịch nhỏ nhất cũng không trở thành cái bẫy của sự lạm dụng. Thủ tục đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung chính là một trong những hàng rào như thế, một thiết chế tuy âm thầm nhưng bền bỉ và không thể thiếu trong cơ chế bảo vệ người tiêu dùng suốt hơn một thập kỷ qua.

13 năm triển khai thủ tục đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010 và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 tại Bộ Công Thương, chỉ với một bộ phận nhỏ từ 5 - 7 cán bộ thuộc Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, hơn 5.500 hồ sơ thuộc 11 lĩnh vực đã được xử lý, rà soát, sàng lọc và chỉnh sửa.

Đó không chỉ là những con số, mà nó chứa cả một ý nghĩa lớn: Đó là nỗ lực không ngừng loại bỏ các điều khoản bất công, lạm dụng, có thể đẩy người tiêu dùng vốn là bên yếu thế vào thế bất lợi trong các giao dịch. Mỗi hợp đồng được rà soát là thêm một lần quyền lợi của người dân được soi chiếu, là thêm một lần tiếng nói công bằng được bảo vệ, là thêm một lần niềm tin vào pháp luật được củng cố.

Từ ngày 1/7/2025, theo quy định tại khoản 1 Điều 47 Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, thủ tục đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung thực hiện tại Bộ Công Thương (Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia) được phân cấp cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (Sở Công Thương). Đây là bước chuyển quan trọng, không chỉ thể hiện tinh thần cải cách hành chính, mà còn mở ra một giai đoạn mới, nơi sự bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được thực hiện gần dân hơn, sát thực tiễn hơn.

Đại diện Ban Kiểm soát hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung (Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia) cho biết, với tâm thế của một cơ quan đi trước, đã có hơn một thập kỷ đồng hành cùng doanh nghiệp và người tiêu dùng, xin được gửi gắm tới các cơ quan quản lý tại địa phương một niềm tin và cũng là một lời nhắn nhủ đầy trách nhiệm: “Hãy kiên trì với nguyên tắc đặt người tiêu dùng ở trung tâm. Hãy tiếp tục nhìn vào từng dòng chữ trong mỗi hợp đồng như cách chúng tôi đã làm, không phải chỉ để kiểm tra, mà để bảo vệ. Hãy lắng nghe cả những điều chưa được nói ra từ người dân, từ doanh nghiệp để việc thực thi pháp luật không khô cứng, mà mềm mại, công bằng và nhân văn. Có thể chặng đường sắp tới sẽ có những bỡ ngỡ ban đầu. Nhưng chúng tôi tin rằng, với sự vào cuộc chủ động, với sự đồng hành giữa các cấp quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, thủ tục này sẽ tiếp tục phát huy giá trị thiết thực, như đã từng làm suốt 13 năm qua”.