Tìm giải pháp căn cơ đảm bảo sản xuất, xuất khẩu nông sản

Ông Nguyễn Xuân Cường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Xin ông cho biết, dịch viêm phổi cấp Covid-19 đã và đang tác động như thế nào đến sản xuất, thương mại nông sản trong lĩnh vực nông nghiệp?

Rau quả, thủy sản, gỗ lâm sản là những mặt hàng được đánh giá sẽ ảnh hưởng lớn về xuất khẩu bởi dịch Covid-19 gây ra. Mức độ nguy hiểm của dịch bệnh tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế và sức khỏe con người. Nông nghiệp là lĩnh vực chịu ảnh hưởng rất lớn của dịch bệnh này, bởi hiện nay phần lớn các mặt hàng nông sản của Việt Nam được xuất sang Trung Quốc, chiếm 22 - 24% tổng số nông sản của Việt Nam xuất khẩu đi thế giới. Biểu hiện rõ nét nhất hiện nay là trong tháng 1/2020, đã bị giảm tới 14% giá trị xuất khẩu nông sản sang phía Trung Quốc và kể từ sau Tết Nguyên đán đến nay con đường thông thương đã bị ngăn chặn để phòng, chống dịch bệnh.

Đối với các sản phẩm từ chăn nuôi được xuất khẩu sang Trung Quốc, đặc biệt là sản phẩm sữa Việt Nam mới được phép xuất khẩu chính ngạch từ tháng 10/2019, sẽ gặp khó khăn khi thông thương nội địa và quốc tế của Trung Quốc bị đình trệ do tác động của dịch bệnh do virus Covid-19. Đối với xuất khẩu thủy sản, trong quý I/2020, do Trung Quốc đã thông báo tạm dừng khiến việc xuất khẩu thủy sản gặp khó khăn về thời điểm giao hàng.

Những giải pháp mà ngành đang triển khai để giảm thiệt hại trước những tác động của dịch bệnh này là gì, thưa ông?

Trước tình hình này, theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có các văn bản chỉ đạo ứng phó dịch. Theo đó, Bộ đã tổ chức hội nghị triển khai để tất cả các tỉnh có nông sản xuất khẩu với sự tham gia của các hiệp hội ngành hàng, doanh nhân và người dân trên cơ sở thống nhất các biện pháp. Trong trường hợp dịch bùng phát kéo dài nhiều tháng, các đơn vị trực thuộc Bộ phối hợp chặt chẽ với hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, đơn vị ngành Công Thương và các địa phương đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đưa hàng hóa nông sản vào tiêu thụ trong các hệ thống, chuỗi siêu thị lớn; ưu tiên thị trường nội địa.

Bên cạnh đó, Bộ cũng đề nghị các doanh nghiệp chế biến liên kết chặt chẽ với những vùng nguyên liệu để trên cơ sở đẩy mạnh công tác chế biến nhằm giảm bớt khối lượng xuất khẩu tươi, xuất khẩu thô. Đồng thời, yêu cầu ngành hàng logistics kiểm tra lại tổng kho dự trữ đông lạnh để đưa một số sản phẩm vào ướp đông lạnh, kéo dài thời gian có thể phân phối thương mại. Ngoài ra, Bộ cũng tập trung chỉ đạo phối hợp với các địa phương, nghiên cứu điều chỉnh một số đối tượng cây trồng, vật nuôi phù hợp với nhu cầu của thị trường tiêu thụ và lợi thế so sánh của từng địa phương…

Xe chở hoa quả xuất khẩu qua Cửa khẩu Tân Thanh

Về lâu dài, ngành nông nghiệp cần có giải pháp căn cơ như thế nào để ứng phó với những nguy cơ rủi ro tương tự, thưa ông?

Đến thời điểm này, diễn biến của dịch bệnh chưa biết bao giờ mới dừng. Bộ sẽ tổ chức thương mại tìm thị trường khác. Theo đó, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản và các cục chuyên ngành của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ chủ động phối hợp với Thương vụ Đại sứ quán Việt Nam tại các nước trên thế giới triển khai toàn diện, đạt hiệu quả cao nhất về xúc tiến, phát triển thị trường tại các địa bàn trọng điểm, tiềm năng và thị trường ngách ngay từ đầu năm 2020, tạo sự đột phá trong đa dạng hóa thị trường.

Bên cạnh đó, các tổ chức liên quan cũng cần tổ chức diễn đàn xúc tiến thương mại trong nước kết nối thu mua nông sản giữa các địa phương, doanh nghiệp và nông dân. Cũng cần nhìn nhận, đây là cơ hội tạo một áp lực bức bách để đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp sâu hơn trên cơ sở chuỗi liên kết. Không để tình trạng cứ đưa ra các sản phẩm thô, đi bán tươi để có rủi ro lại tập trung đôn đáo vào giải quyết. Chúng ta cần tiếp tục tập trung tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng vùng hàng hóa, chế biến sâu hơn, liên kết thật chặt để chuỗi giá trị dài và mở ra nhiều thị trường mới để chúng ta không “để trứng vào 1 giỏ”.

Xin cảm ơn Bộ trưởng!