Thương mại điện tử minh bạch: Hộ kinh doanh bắt đầu từ đâu?

Minh bạch để tạo lập một "sân chơi" mới

Sau khi Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, một trong những băn khoăn lớn nhất của cộng đồng kinh doanh là các hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng và doanh nghiệp nhỏ sẽ phải thích ứng như thế nào với những quy định mới. Liệu việc tuân thủ pháp luật có khiến hoạt động kinh doanh trực tuyến trở nên phức tạp hơn, hay đây sẽ là cơ hội để nâng cao uy tín và phát triển bền vững?

Những vấn đề này đã được đại diện cơ quan quản lý làm rõ tại Hội nghị giới thiệu Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248 do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) tổ chức trước đó vào sáng 16/7.

Theo bà Lê Thị Hà, Trưởng phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), tâm lý lo ngại của các hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng là điều hoàn toàn dễ hiểu, đặc biệt với những người hoạt động trên các nền tảng thương mại điện tử lớn.

Theo bà Lê Thị Hà, thương mại điện tử Việt Nam đã đi qua giai đoạn tăng trưởng nóng. Trong bối cảnh mới, mục tiêu không còn là gia tăng số lượng người bán bằng mọi giá mà là xây dựng một thị trường phát triển bền vững với những chủ thể kinh doanh thực sự.

"Nếu như trước đây, việc xác thực người bán có thể chỉ thông qua số điện thoại hoặc email, thậm chí tồn tại những tài khoản ảo, trong giai đoạn mới, điều đó sẽ không còn nữa. Thị trường sẽ vận hành trên nền tảng minh bạch và định danh rõ ràng", bà Hà nhấn mạnh.

Theo đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, việc Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248 có hiệu lực sẽ tạo ra quá trình sàng lọc tự nhiên trên thị trường. Những người bán nghiêm túc sẽ có điều kiện khẳng định uy tín thông qua việc định danh đầy đủ về chủ thể kinh doanh, nguồn gốc hàng hóa và luồng tiền giao dịch. Đây không chỉ là yêu cầu quản lý nhà nước mà còn là cách để chính doanh nghiệp tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng và các nền tảng.

Bà Hà nhìn nhận, bất kỳ cuộc cải cách nào cũng tạo ra những lo ngại ban đầu. Tuy nhiên, các chủ thể tham gia thị trường đều có khoảng thời gian chuẩn bị trước khi các quy định chính thức được áp dụng. Điều quan trọng nhất đối với các hộ kinh doanh và cá nhân bán hàng là chủ động thích ứng thay vì chờ đến khi quy định có hiệu lực mới bắt đầu thay đổi.

Tuân thủ pháp luật cũng là cách xây dựng niềm tin

Theo bà Lê Thị Hà, việc đầu tiên người bán cần thực hiện là tuân thủ quy chế hoạt động của chính các nền tảng thương mại điện tử. Khi Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248 giao trách nhiệm lớn hơn cho các nền tảng trong việc xác thực người bán, quản lý hoạt động kinh doanh và phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước, các nền tảng cũng sẽ ban hành những quy định cụ thể để triển khai. Người bán chỉ cần thực hiện đúng các yêu cầu này để bảo đảm hoạt động kinh doanh tuân thủ pháp luật.

Bên cạnh đó, toàn bộ thông tin cung cấp cho nền tảng phải bảo đảm chính xác và trung thực. Đại diện cơ quan quản lý cho biết, trong thời gian tới, dữ liệu của các nền tảng sẽ từng bước được kết nối với nhiều hệ thống dữ liệu quốc gia như cơ quan thuế, hải quan, hệ thống định danh điện tử của Bộ Công an cũng như các cơ sở dữ liệu liên quan đến chất lượng hàng hóa.

Khi đó, việc sử dụng thông tin giả, giấy tờ không đúng thực tế hay các hình thức "đánh bóng" hồ sơ sản phẩm sẽ ngày càng khó tồn tại. "Đừng sử dụng những biện pháp ảo nữa", bà Hà lưu ý, đồng thời cho rằng khi hệ thống dữ liệu được kết nối đồng bộ, mọi thông tin đều có thể được đối chiếu và xác minh.

Theo bà, yếu tố quan trọng hơn cả là xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Niềm tin không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm mà còn được hình thành thông qua việc công khai minh bạch thông tin doanh nghiệp, địa chỉ, nguồn gốc hàng hóa, chính sách bán hàng và những đánh giá thực tế của khách hàng. Những dữ liệu này không chỉ phục vụ cơ quan quản lý mà còn giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm và người bán.

"Khi đã xây dựng được niềm tin trên môi trường trực tuyến, người tiêu dùng cũng sẽ tìm đến doanh nghiệp ở các cửa hàng truyền thống. Niềm tin trên môi trường số sẽ lan tỏa sang toàn bộ hoạt động kinh doanh đa kênh", bà Hà nhận định.

Theo đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, trong tương lai, môi trường thương mại điện tử thậm chí có thể minh bạch hơn cả hoạt động kinh doanh truyền thống nhờ khả năng truy xuất dữ liệu, theo dõi giao dịch và xác thực thông tin. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc cơ hội sẽ thuộc về những doanh nghiệp và hộ kinh doanh đầu tư nghiêm túc, chú trọng chất lượng sản phẩm, công khai thông tin và tuân thủ pháp luật. Thông điệp mà cơ quan quản lý đưa ra là Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248 không nhằm tạo thêm rào cản cho hoạt động kinh doanh trực tuyến, mà hướng tới thiết lập một môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch và bền vững hơn.

Giai đoạn phát triển mới của thương mại điện tử đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng và doanh nghiệp nhỏ. Tuân thủ pháp luật không còn đơn thuần là nghĩa vụ mà trở thành yếu tố cốt lõi để phát triển bền vững. Khi dữ liệu, nguồn gốc hàng hóa và dòng tiền đều được minh bạch, thị trường sẽ ưu tiên những chủ thể kinh doanh bằng chất lượng, uy tín và niềm tin thay vì các lợi thế ngắn hạn.