Thúc đẩy tăng trưởng xanh để phát triển bền vững

Diễn đàn được tổ chức nhằm cụ thể hóa định hướng tăng trưởng xanh gắn với tái cơ cấu nền kinh tế và làm rõ vai trò của tăng trưởng xanh trong nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; thúc đẩy chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu.

Trên cơ sở đánh giá khả năng huy động và hấp thụ nguồn lực trong bối cảnh mới để đề xuất giải pháp hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế tài chính xanh. Đồng thời thúc đẩy khu vực doanh nghiệp trở thành động lực trung tâm của chuyển đổi xanh.

Tại diễn đàn, PGS.TS. Bùi Quang Tuấn, Phó chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam nêu quan điểm tăng trưởng xanh chính là động lực giải quyết cả hai vấn đề tăng trưởng nhanh và bền vững.

Theo vị chuyên gia này, sự thay đổi của bối cảnh thế giới hiện nay kéo theo nhiều “luật chơi” mới. Tình hình đó cho thấy cần nhìn nhận quá trình xanh hoá và ứng phó với biến đổi khí hậu là cơ hội phát triển chứ không phải là gánh nặng chi phí.

Từ điểm nhìn đó vị chuyên gia này cho rằng, để xác lập mô hình tăng trưởng mới, cần phát triển đồng bộ 4 kênh tăng trưởng xanh gồm: đầu tư vào năng lượng và hạ tầng, nâng cấp công nghiệp, mở rộng tài chính xanh và tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế. Điểm chung của các kênh này là đều phải đặt trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, qua đó tạo động lực nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng.

Ông Tuấn cũng lưu ý là cần tiếp tục nâng cao nhận thức về tăng trưởng xanh một cách đầy đủ bởi “tăng trưởng xanh xét cho cùng chính là đột phá cũng như là một cách thức của phát triển”.

Một vấn đề được quan tâm tại Diễn đàn chính là việc tận dụng cho được các nguồn lực về tài chính và con người để thúc đẩy tăng trưởng xanh. Ông Nguyễn Trung Thắng, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thời gian qua Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi xanh, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, bằng các hoạt động bảo vệ môi trường đã được hỗ trợ toàn diện về đất đai, hạ tầng, vốn và thuế...

Tuy nhiên, ông Thắng cũng chỉ ra những vướng mắc trong quá trình triển khai các cơ chế, chính sách, như hệ thống văn bản hướng dẫn chưa đầy đủ, thiếu sự đồng bộ giữa các lĩnh vực như mua sắm công xanh, tín dụng xanh, trái phiếu xanh hay cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân.

“Thủ tục hành chính và điều kiện tiếp cận nguồn tài chính xanh vẫn còn phức tạp. Cơ sở dữ liệu và thông tin về các dự án xanh còn thiếu; năng lực xác nhận, giám sát và đánh giá dự án xanh còn hạn chế, tiềm ẩn rủi ro “giả xanh”, ông Thắng nói.

Trong khi đó TS. Vũ Văn Doanh, Phó trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho rằng cần đặt việc phát triển nguồn nhân lực môi trường phải là yêu cầu cấp thiết trong tăng trưởng xanh.

Trong đó cần gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và nhu cầu doanh nghiệp thông qua cơ chế đặt hàng đào tạo, tăng cường hợp tác Viện, trường với doanh nghiệp và xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ quá trình chuyển đổi xanh. Ngoài ra, cần nâng cao tỷ lệ cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng và thường xuyên cập nhật kiến thức, kỹ năng xanh bởi hiện Việt Nam thiếu tới 60% học liệu cần thiết về phát triển bền vững.