Thừa Thiên - Huế: Khó phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu

Thừa Thiên - Huế đã có 851 sản phẩm đạt bình chọn CNNT tiêu biểu cấp huyện

Nhiều rào cản

Từ năm 2011 đến năm 2019, Thừa Thiên - Huế đã tổ chức 5 lần bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp huyện, cấp tỉnh; 4 lần tham gia bình chọn cấp khu vực và 3 lần cấp quốc gia. Kết quả sau gần 10 năm thực hiện, đã có 851 sản phẩm đạt bình chọn cấp huyện; 175 sản phẩm đạt bình chọn cấp tỉnh; 34 sản phẩm đạt bình chọn cấp khu vực miền Trung-Tây Nguyên và 11 sản phẩm đạt bình chọn cấp quốc gia.

Các sản phẩm sau khi được bình chọn là sản phẩm CNNT tiêu biểu được Sở Công Thương tỉnh hỗ trợ kinh phí khuyến công để đầu tư phát triển sản xuất, đào tạo lao động bổ sung nguồn nhân lực, tham gia các hội chợ, triển lãm để giới thiệu, quảng bá sản phẩm, mở rộng thị trường. Theo đánh giá từ Sở Công Thương Thừa Thiên - Huế, thông qua công tác bình chọn đã phát hiện và tôn vinh nhiều sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ CNNT có chất lượng, giá trị sử dụng; có tiềm năng phát triển sản xuất, mở rộng thị trường, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Dù được quan tâm, nhưng triển khai công tác bình chọn cũng như phát triển sản phẩm CNNT tiêu biểu của Thừa Thiên - Huế còn gặp rất nhiều trở ngại. Ông Nguyễn Thanh – Giám đốc Sở Công Thương Thừa Thiên - Huế cho hay: Hầu hết sản phẩm CNNT tiêu biểu đang loay hoay tìm đầu ra. Mặc dù Bộ Công Thương có nhiều chương trình kết nối cho doanh nghiệp (DN), sản phẩm ở khu vực nông thôn với các hệ thống phân phối lớn, nhưng thực tế hầu hết sản phẩm CNNT tiêu biểu không thể đáp ứng được tiêu chuẩn chất lượng, số lượng đơn hàng của các siêu thị.

Bên cạnh đó, sản phẩm CNNT tiêu biểu chủ yếu gắn với các ngành nghề truyền thống, nhưng cơ sở vật chất của các làng nghề trên địa bàn tỉnh đang xuống cấp trầm trọng, thiết bị sản xuất lạc hậu, do vậy sản phẩm tạo ra không đồng đều về chất lượng, không hấp dẫn về mẫu mã. Cùng đó, sản phẩm CNNT hầu như không có thương hiệu nên rất khó được bảo vệ trước nạn hàng gian, hàng giả.

Mặt khác, với một số DN CNNT muốn mở rộng quy mô sản xuất nhưng rất khó tiếp cận nguồn vốn vay từ các ngân hàng thương mại do không đủ tài sản để thế chấp.

Từ thực tế tham gia nhiều kỳ bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu các cấp, ông Trần Văn Lực - Giám đốc Công ty TNHH MTV Sản xuất tinh dầu Kim Vui - cho hay: Để có sản phẩm CNNT được bình chọn, các đơn vị sản xuất phải phấn đấu từ rất lâu nhưng Giấy chứng nhận sản phẩm CNNT tiêu biểu chỉ có thời hạn 3 năm là chưa phù hợp. Các đơn vị phải làm lại hồ sơ trong khi thời gian được hưởng quá ngắn, mất thời gian, chi phí cho DN.

Hệ thống tiêu chí và hồ sơ để tham gia chương trình khá phức tạp, việc hoàn thiện các thủ tục gây không ít khó khăn cho DN, nhất là với DN ở vùng sâu, vùng xa, ít có điều kiện tiếp xúc với các cơ quan quản lý nhà nước.

Đồng bộ các giải pháp

Với những bất cập trên, ông Nguyễn Thanh cho rằng: Cần đồng bộ các giải pháp mới có thể tháo gỡ hiệu quả các vướng mắc. Theo đó, xác định công tác tuyên truyền, nhất là bắt đầu từ bình chọn cấp huyện là hết sức quan trọng, bởi đây là cấp bình chọn khởi đầu, có tính chất quyết định đến số lượng, chất lượng sản phẩm tham gia các cấp bình chọn tiếp theo. Tăng cường công tác tuyên truyền về kế hoạch triển khai, các quy định, tiêu chí bình chọn, quyền lợi khi đạt bình chọn sẽ giúp cho các cơ sở CNNT nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác bình chọn. Có sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa Hội đồng bình chọn các cấp, nhất là cấp huyện và cấp tỉnh trong triển khai công tác bình chọn, đảm bảo chất lượng, tiến độ chung.

“Quan trọng nhất, ngành Công Thương phối hợp hiệu quả với các ngành khác kiểm soát tốt thị trường, hạn chế nạn hàng gian, hàng giả, giúp DN CNNT yên tâm sản xuất. Cùng đó, hỗ trợ về vật chất cho các cơ sở CNNT nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng điều kiện của các nhà phân phối lớn”, ông Nguyễn Thanh nói.

Với kinh nghiệm nhiều năm tham gia bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu, ông Trần Văn Lực chia sẻ: Các DN, cơ sở CNNT phải xây dựng chiến lược, kế hoạch dài hạn 5 năm, 10 năm về sản xuất, kinh doanh (SXKD) để phát triển SXKD bền vững. Công nghệ, thiết bị cần được lựa chọn, hợp lý hóa trong SXKD; phát triển hàng hóa gắn với bảo vệ môi trường, áp dụng tiến bộ kỹ thuật với kinh nghiệm truyền thống độc đáo để tạo sức cạnh tranh cho sản phẩm. Trong SXKD cần củng cố, phát triển thương hiệu, tích cực xây dựng ngành hàng truyền thống địa phương

Cũng theo ông Trần Văn Lực, để giúp DN thuận lợi triển khai các hoạt động trên, sau khi có kế hoạch chương trình bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu các cấp được UBND tỉnh phê duyệt, Sở Công Thương tổ chức tập huấn các nội dung bình chọn cụ thể giúp các DN, cơ sở CNNT hiểu, tự rà soát và tính toán việc tham gia bình chọn đúng đối tượng; dành nhiều ưu đãi hơn cho các đơn vị có sản phẩm CNNT tiêu biểu về xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, đầu tư phát triển sản xuất, đào tạo nghề…

Cục Công thương địa phương tham mưu Bộ Công thương cấp bằng khen cho các DN, cơ sở CNNT tiêu biểu cấp quốc gia được bình chọn liên tục từ 2-3 lần trở lên; được kéo dài hiệu lực của Giấy chứng nhận sản phẩm CNNT tiêu biểu, tạo sức hấp dẫn mạnh mẽ hơn nữa cho chương trình.