Thị trường trại hè bắt đầu sôi động: Chọn sao cho phù hợp với trẻ?

Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa là đến kỳ nghỉ hè, thị trường trại hè đã bắt đầu sôi động với nhiều chương trình, từ trại hè kỹ năng, tiếng Anh đến quốc tế, mức phí dao động từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng.

Trường THCS & THPT Đoàn Thị Điểm (Hà Nội) đưa ra chương trình trại hè quốc tế tại các quốc gia Australia, Mỹ, Singapore, Canada, Anh với mức phí dao động khoảng 75 - 138 triệu đồng. 

Tại Olympia School (Hà Nội) ra mắt 5 trại hè trong nước và 5 trại hè quốc tế dành cho học sinh 6 - 17 tuổi. Trong đó, trại hè trong nước có mức học phí 13,5 - 35 triệu đồng/khóa.

Thực tế, trại hè là cơ hội để trẻ em được học tập, trải nghiệm và trưởng thành trong môi trường mới. Tuy nhiên, với sự phát triển quá nhanh với nhiều hình thức, phụ huynh cần lựa chọn được chương trình thật sự ý nghĩa, xứng đáng với kỳ vọng và chi phí bỏ ra. Liên quan tới nội dung này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi cùng PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội).

- Thưa PGS.TS Trần Thành Nam, theo ông tiêu chí quan trọng nhất để phụ huynh chọn trại hè phù hợp cho con là gì?

PGS.TS Trần Thành Nam: Theo tôi, tiêu chí quan trọng nhất là nhu cầu thực sự và năng lực tiếp nhận của trẻ ở thời điểm hiện. Nếu con đang bị áp lực học hành quá mức, tiêu chí số 1 phải là sự thư giãn, giải tỏa căng thẳng, ngắt mạch để phục hồi. Lúc này, một trại hè trải nghiệm thiên nhiên, nghệ thuật sẽ phù hợp hơn trại hè học thuật.

Nếu con đang thiếu tự tin, yếu giao tiếp, tiêu chí số 1 là môi trường có tỷ lệ giáo viên/học sinh nhỏ, các hoạt động sâu, để con có không gian được lắng nghe và tập luyện tương tác. Đứng trên mọi tiêu chí về cơ sở vật chất hay chương trình học, đó phải là nơi con cảm thấy an toàn. Một đứa trẻ không thể học được tiếng Anh hay kỹ năng sinh tồn nếu tâm lý nó đang sợ hãi, lo âu.

- Vậy thưa ông, làm thế nào để xác định một trại hè phù hợp với tính cách và độ tuổi của từng trẻ?

PGS.TS Trần Thành Nam: Chúng ta không thể dùng một "khuôn" cho tất cả các trẻ. Ba mẹ cần "may đo" dựa trên hai yếu tố.

Về độ tuổi: Với trẻ ở 5 - 7 tuổi: Trẻ cần sự chăm sóc sát sao, an toàn tuyệt đối về thể chất. Phù hợp với các trại hè bán trú (trong ngày), nội dung chủ yếu là vui chơi, khám phá thế giới tự nhiên, làm quen với các nguyên tắc cơ bản. Không nên gửi trẻ đi trại hè ngủ qua đêm ở độ tuổi này trừ khi trẻ thực sự tự lập và môi trường cực kỳ thân thiện.

Trẻ 8 - 10 tuổi: Trẻ bắt đầu hình thành ý thức bạn bè, thích khám phá. Có thể chọn trại hè ngủ qua đêm (từ 2 - 3 ngày) với các chủ đề teamwork, kỹ năng sinh tồn nhẹ nhàng, khám phá khoa học với sự giám sát chặt hoặc có đại diện phụ huynh đi cùng.

Với trẻ 11 - 15 tuổi: Trẻ cần không gian độc lập, muốn được tôn trọng như người lớn. Phù hợp với các trại hè kéo dài (5 - 7 ngày), trại hè rèn luyện tính kỷ luật (như quân đội), định hướng nghề nghiệp, tiếng Anh học thuật.

Những trẻ hướng ngoại, năng động, ba mẹ cũng cần lưu ý chọn nơi có giáo viên biết cách kiểm soát năng lượng của con, giúp trẻ tập trung, không để trẻ "hưng phấn quá đà" gây tổn thương người khác.

Với trẻ hướng nội, nhạy cảm, tuyệt đối tránh các trại hè mang tính "đào tạo gọt giũa" quá khắc nghiệt (như trại hè quân đội) với cường độ vận động cao. 

- Theo ông, những sai lầm phổ biến mà phụ huynh thường mắc phải khi chọn trại hè là gì? Liệu có phải cứ trại hè nhiều tiền là chất lượng?

PGS.TS Trần Thành Nam: Có 4 sai lầm phổ biến mà phụ huynh cần lưu ý như:

Sai lầm 1: Coi trại hè là "phòng khám tâm lý" để sửa lỗi hành vi, kỹ năng của con. Ví dụ: Con lười biếng thì ép đi trại quân đội để "kỷ luật hơn"; con hay nói dối thì đi trại như một hình thức kỷ luật. Trại hè không phải là thuốc giải, là nơi mà chỉ một thời gian ngắn trả về cho chúng ta một đứa trẻ ngoan và biết nghe lời như robot. Kỷ luật phải được hình thành từ sự thấu hiểu, chứ không phải từ sự sợ hãi, ép buộc tập luyện trong vài ngày. Ép trẻ vào môi trường khắc nghiệt, ngược lại sẽ tạo ra kháng cự và bùng nổ tâm lý.

Sai lầm 2: Áp đặt sở thích của ba mẹ lên con. Ví dụ cha mẹ nghĩ "đã tốn tiền thì phải đi trại hè cho đáng, nên tập trung vào tiếng Anh, không thì phí", trong khi con chỉ muốn đi trải nghiệm làm nông dân. Kết quả là trẻ đi trong sự bất đắc dĩ, hậm hực, không tiếp thu được gì.

Sai lầm 3: Đánh giá qua "vỏ bọc" bên ngoài. Phụ huynh nhiều khi chỉ nhìn vào ảnh chụp cơ sở vật chất đẹp, đồng phục bảnh bao, menu sành điệu mà bỏ qua việc tìm hiểu về đội ngũ giáo viên/quân nhân trực tiếp huấn luyện, kinh nghiệm tổ chức. Họ có chứng chỉ về giáo dục/sơ cấp cứu không? Phương pháp làm việc với trẻ có áp dụng kỷ luật tích cực hay vẫn dùng răn đe, đe dọa? Những câu chuyện thực tế đằng sau những bức ảnh được xếp đặt để chụp báo cáo cha mẹ là gì? Đây là yếu tố sống còn mà bố mẹ cần lưu ý.

Sai lầm 4: Kỳ vọng con "lột xác" sau 1 khóa trại hè là những sai lầm phổ biến. Đa số ba mẹ mong con đi về sẽ biết dọn nhà, lễ phép 100%, tự giác học bài. Thực tế, trại hè chỉ gieo một "hạt giống". Nếu về nhà, môi trường gia đình không tạo một mảnh đất để ươm mầm, không duy trì được những chuẩn mực đó, hạt giống sẽ nhanh chóng chết yểu.

Xin cảm ơn ông!

PGS.TS Trần Thành Nam: Trại hè tốt cần giúp trẻ hiểu bản thân, rèn kỹ năng, tăng khả năng thích nghi và có niềm vui. Trẻ không chỉ học lý thuyết mà phải biết làm, biết xử lý tình huống và kiểm soát cảm xúc. Phụ huynh nên chọn chương trình phù hợp với nhu cầu của con, không chạy theo xu hướng, bởi trại hè chỉ là bước khởi đầu cho quá trình phát triển lâu dài.