Thị trường Philippines chuyển dịch nhu cầu, mở cơ hội cho hàng Việt

Xuất khẩu duy trì đà tăng, nhiều nhóm hàng công nghiệp bứt phá

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Philippines trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 3,75 tỷ USD, tăng 6,0% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Philippines đạt 2,70 tỷ USD, tăng 8,3%; kim ngạch nhập khẩu từ Philippines đạt 1,05 tỷ USD, tăng 0,6%. Cán cân thương mại tiếp tục thặng dư cho phía Việt Nam với mức 1,64 tỷ USD, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này cho thấy xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Philippines vẫn duy trì được đà mở rộng khá tích cực.

Nhìn chung, 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Philippines tiếp tục biến động mạnh theo từng nhóm mặt hàng. Một số nhóm hàng tăng trưởng rất cao như phương tiện vận tải và phụ tùng, sắt thép, sản phẩm từ sắt thép, chất dẻo nguyên liệu, phân bón và sản phẩm hóa chất; trong khi một số mặt hàng chủ lực hoặc truyền thống như gạo, cà phê, clanhke và xi măng, xơ sợi dệt, hàng dệt may và giày dép lại suy giảm. 

Theo ông Lê Phú Cường, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Philippines, diễn biến này cho thấy nhu cầu của Philippines đang dịch chuyển mạnh sang các mặt hàng phục vụ sản xuất, xây dựng, logistics thay vì các nhóm hàng tiêu dùng thông thường.

Trong khi đó, công ty GSM thuộc Tập đoàn Vin Group đầu tư tại Philippines đã mở rộng hoạt động vận chuyển hành khách tuyến ngắn bằng xe điện (EVs) và hoạt động dịch vụ tại thành phố Davao, nâng tổng số lượng xe điện hoạt động dịch vụ lên tổng cộng 7.000 xe tại 3 thành phố lớn (Manila, Cebu, Davao). Qua đó, đóng góp đáng kể cho tăng trưởng xuất khẩu mặt hàng phương tiện vận tải và phụ tùng trong một năm vừa qua. Công ty VinFast thuộc Tập đoàn Vingroup đang đẩy mạnh phát triển và tiêu thụ các dòng ô tô điện, xe buýt điện và xe máy điện. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ góp phần gia tăng kim ngạch xuất khẩu trong thời gian tới, khi nhiều quốc gia thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, ứng phó với biến động giá nhiên liệu và giảm phát thải khí nhà kính.

Theo Tham tán Lê Phú Cường, ở chiều ngược lại, một số mặt hàng truyền thống như cà phê, clinker và xi măng, xơ sợi dệt, hàng dệt may và giày dép ghi nhận xu hướng giảm. Riêng mặt hàng gạo giảm 3,8% so với cùng kỳ nhưng vẫn duy trì vị trí áp đảo tại thị trường Philippines nhờ lợi thế về khoảng cách địa lý, nguồn cung ổn định và khả năng cạnh tranh về giá.

Các mặt hàng xuất khẩu tăng mạnh đáng chú ý trong 5 tháng đầu năm 2026 gồm: phương tiện vận tải và phụ tùng tăng 121,8%, đạt 238,83 triệu USD; sắt thép các loại tăng 276,5%, đạt 30,47 triệu USD; sản phẩm từ sắt thép tăng 48,3%, đạt 57,90 triệu USD; chất dẻo nguyên liệu tăng 178,3%, đạt 57,33 triệu USD; phân bón tăng 133,4%, đạt 50,73 triệu USD; và sản phẩm hóa chất tăng 102,1%, đạt 59,18 triệu USD. Các diễn biến này cho thấy nhu cầu của Philippines đang tập trung mạnh hơn vào các mặt hàng phục vụ xây dựng, sản xuất công nghiệp, logistics và năng lượng. Việc mở rộng hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực vận tải, xe điện, vật liệu xây dựng và công nghiệp phụ trợ có thể tiếp tục tạo thêm dư địa tăng trưởng cho xuất khẩu trong các tháng tới.

 Thị trường chọn lọc hơn, chính sách điều hành tiếp tục thay đổi

Theo đánh giá của Tham tán Lê Phú Cường, nhu cầu nhập khẩu của Philippines trong những tháng tới sẽ phân hóa rõ hơn giữa nhóm hàng thiết yếu và không thiết yếu. Tham tán Lê Phú Cường cho rằng, việc Philippines tiếp tục duy trì tình trạng khẩn cấp năng lượng, giá dầu thế giới ở mức cao, lạm phát kéo dài, đồng Peso suy yếu và chính sách tiền tệ thắt chặt sẽ khiến sức mua của nền kinh tế giảm đáng kể.

Trong bối cảnh đó, nhu cầu nhập khẩu nhiều khả năng vẫn tập trung vào các mặt hàng phục vụ an ninh lương thực, năng lượng, nguyên liệu đầu vào, vật liệu xây dựng, hóa chất, phân bón và các sản phẩm phục vụ sản xuất. Trong khi đó, các mặt hàng tiêu dùng như dệt may, da giày, đồ gỗ hay hàng công nghiệp nhẹ sẽ chịu áp lực lớn hơn về tiêu thụ.

Đối với mặt hàng gạo, Tham tán Lê Phú Cường nhận định Philippines vẫn có nhu cầu nhập khẩu lớn do rủi ro thời tiết và nguy cơ "Super El Niño". Tuy nhiên, khả năng mở rộng xuất khẩu của Việt Nam sẽ phụ thuộc ngày càng nhiều vào yếu tố giá.

Bên cạnh những thay đổi về nhu cầu thị trường, Tham tán Lê Phú Cường cho biết Philippines cũng đang điều chỉnh nhiều chính sách đầu tư và thương mại. Đáng chú ý, nước này vừa ban hành Kế hoạch Ưu tiên Đầu tư Chiến lược (SIPP) 2026 với nhiều ưu đãi dành cho sản xuất nguyên liệu trung gian, linh kiện và hoạt động thay thế nhập khẩu. Theo đánh giá của Thương vụ Việt Nam tại Philippines, đây là cơ hội thuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu vật liệu, bán thành phẩm và nông sản chế biến sâu.

Ở lĩnh vực thương mại, Philippines cũng đã áp dụng giá trần đối với gạo nhập khẩu 5% tấm trong thời gian ngắn nhằm kiềm chế lạm phát, đồng thời tăng cường kiểm soát giá bán lẻ nhiều mặt hàng thiết yếu thông qua hệ thống giám sát của các cơ quan chức năng.

Từ những diễn biến trên, Tham tán Lê Phú Cường khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi sát các chính sách điều hành của Philippines cũng như biến động giá cả trên thị trường quốc tế để về kế hoạch giao hàng, sự điều chỉnh về giá.

Đối với mặt hàng gạo, doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật diễn biến giá của các đối thủ cạnh tranh như Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan và Myanmar nhằm xây dựng chiến lược phù hợp, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng trước các biện pháp điều hành nhập khẩu của phía Philippines.

Theo ông Lê Phú Cường, cùng với việc ngày càng có nhiều doanh nghiệp Việt Nam đầu tư và hoạt động tại Philippines, việc nghiên cứu thành lập một tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại địa bàn là cần thiết. Tổ chức này sẽ góp phần kết nối doanh nghiệp, chia sẻ thông tin thị trường, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên và tạo đầu mối phối hợp hiệu quả với các cơ quan chức năng cũng như cộng đồng doanh nghiệp Philippines.

Về lâu dài, Thương vụ Việt Nam tại Philippines cũng đề xuất từng bước thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tham gia Phòng Thương mại và Công nghiệp Philippines nhằm nâng cao vị thế, mở rộng mạng lưới hợp tác và hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của thị trường này.