Thanh tra xây dựng chung cư mini: Làm rốt ráo, công khai, chấm dứt tình trạng "phạt cho tồn tại"

Bộ Xây dựng vừa quyết định lập các đoàn thanh tra hoạt động xây dựng nhà ở riêng lẻ nhiều tầng, nhiều căn hộ (chung cư mini), cơ sở lưu trú, cho thuê trọ ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Bình Dương.

Theo Bộ này, việc thanh tra toàn diện ngoài mục đích kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân theo đúng quy định của pháp luật (nếu có); thông qua đó, Bộ Xây dựng cũng sẽ tiến hành rà soát, đánh giá các quy định pháp luật về xây dựng, quản lý loại hình nhà ở riêng lẻ, nhiều tầng, nhiều căn hộ, cơ sở cho thuê trọ có mật độ người ở cao để nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện phù hợp với thực tế hiện nay.

Chia sẻ với Báo Công Thương, chuyên gia kinh tế, PGS.TS Ngô Trí Long đánh giá việc thực hiện các biện pháp nghiêm ngặt để duy trì trật tự xây dựng, bảo đảm quy hoạch và lợi ích chung cho cộng đồng dân cư là rất quan trọng để xây dựng và phát triển đô thị một cách bền vững, an toàn.

Nhà ở riêng lẻ nhiều tầng, nhiều căn hộ (chung cư mini) thường có mật độ dân số cao và có thể gây áp lực lên hệ thống cơ sở hạ tầng đô thị. Do đó việc thanh tra sẽ đảm bảo các công trình này tuân theo các quy định về an toàn xây dựng, bảo đảm rằng tòa nhà được xây dựng đúng quy cách, thiết kế, an toàn vận hành và sử dụng.

Ngoài việc kiểm tra tuân thủ quy định pháp luật, một khía cạnh quan trọng của thanh tra là đảm bảo rằng các chung cư mini đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn cháy nổ hay không. Nếu có vi phạm trong quá trình xây dựng hoặc sau khi hoàn thành, thanh tra sẽ đề xuất các biện pháp xử lý, bao gồm cả việc áp dụng các chế tài xử phạt cho các tổ chức hoặc cá nhân vi phạm.

"Để tránh tái diễn những vụ hỏa hoạn nghiêm trọng, bảo đảm an toàn, chống cháy nổ cho các chung cư mini tại nhiều đô thị lớn hiện nay, quá trình thanh tra cần làm rốt ráo, công khai và chấm dứt tình trạng "phạt cho tồn tại”, chuyên gia nhấn mạnh.

Chung cư mini với gần 200 căn hộ xây dựng sai phép trên địa bàn Hà Nội. Ảnh minh họa: Hoàng Nhưỡng

Đồng quan điểm, luật sư Nguyễn Anh Tuấn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng chung cư mini có thể cung cấp nhiều lựa chọn nhà ở cho người dân nhờ giá cả hợp lý và vị trí thuận tiện. Tuy nhiên, loại hình chung cư này thường có diện tích nhỏ và mật độ dân số cao, điều này đặt ra thách thức đối với công tác phòng cháy chữa cháy. Các chung cư mini cần được trang bị hệ thống chữa cháy hiệu quả, đảm bảo tiêu chuẩn an toàn. Bên cạnh đó, các chung cư mini thường thiếu lối thoát hiểm an toàn.

“Việc quản lý và thanh tra chặt chẽ loại hình nhà ở này là cần thiết nhằm đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn. Những vụ cháy chung cư mini là cảnh báo nghiêm trọng về cần thiết thực hiện các biện pháp khắt khe để đảm bảo an toàn, tính mạng và tài sản của cư dân, đồng thời cải thiện quản lý và kiểm tra chất lượng xây dựng của loại hình nhà ở này”, luật sư cho hay.

Trước đó, ngày 22/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký ban hành công điện gửi Bộ trưởng các Bộ: Công an, Công Thương, Xây dựng, Thông tin và Truyền thông; Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác quản lý trật tự xây dựng và phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở riêng lẻ có nhiều tầng, nhiều căn hộ, bảo đảm an toàn, bảo vệ tài sản, sức khỏe, tính mạng của nhân dân.

Trong một số nhiệm vụ giao cho Bộ Xây dựng có yêu cầu: "Tổ chức thanh tra toàn diện đối với hoạt động quản lý xây dựng nhà ở riêng lẻ có nhiều tầng, nhiều căn hộ, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân theo đúng quy định của pháp luật, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện trong tháng 12 năm 2023”.

Thực hiện công điện của Thủ tướng, ngày 23/10/2023, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã chỉ đạo Thanh tra Bộ chủ trì xây dựng kế hoạch và hướng dẫn các địa phương thanh tra toàn diện đối với hoạt động quản lý xây dựng nhà ở riêng lẻ có nhiều tầng, nhiều căn hộ.

Cụ thể, Bộ Xây dựng giao Thanh tra Bộ tiến hành thanh tra tại một số địa phương tâp trung nhiều công trình nhà ở riêng lẻ, nhà cao tầng, cơ sở lưu trú và các loại hình nhà ở nhiều căn hộ, cơ sở cho thuê trọ tại các khu công nghiệp có mật độ người ở cao, như: Hà Nội, TP.HCM và tỉnh Bình Dương.

Đối với các tỉnh, thành phố còn lại Bộ Xây dựng đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chức năng trực thuộc tiến hành thanh tra (theo đề cương hướng dẫn của Thanh tra Bộ) và báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Xây dựng trong tháng 12/2023 để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Trước đó, ngày 29/9, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng đã ban hành Quyết định số 1029/QĐ-BXD về việc ban hành Kế hoạch tổ chức thực hiện Công điện số 825/CĐ-TTg ngày 15/9/2023 của Thủ tướng Chính phủ về “triển khai thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về việc tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy”.