Thanh khoản bớt dồi dào, lãi suất cho vay tăng gấp đôi

Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, lãi suất và doanh số cho vay trên thị trường liên ngân hàng (thị trường giao dịch giữa các tổ chức tín dụng với nhau) đang tăng mạnh, đặc biệt là kỳ hạn qua đêm và kỳ hạn 1 tuần.

Cụ thể, lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng ngày 11/2 là 3,08%/năm, ngày 10/2 là 3,4%. So với đầu năm 2021, lãi suất cho vay qua đêm đã tăng gần gấp đôi (lãi suất cho vay qua đêm ngày 4/1 là 1,8%/năm). Còn so với ngày 31/12/2021, lãi suất cho vay qua đêm đã tăng hơn 4 lần (lãi suất cho vay qua đêm thời điểm đó là 0,73%/năm). Lãi suất cho vay kỳ hạn 1 tuần cũng tăng mạnh từ mức 1,91%/năm ngày 4/1 lên tới mức 2,99% ngày 11/2/2022.

Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần và qua đêm đã có dấu hiệu nóng lên những ngày giáp tết, sau đó bật tăng mạnh sau tết nguyên đán. Không chỉ tăng mạnh về lãi suất, doanh số giao dịch trên thị trường liên ngân hàng cũng đột biến từ mức hơn 97.000 tỷ đồng hồi đầu năm (ngày 4/1), lên trên 167.000 tỷ đồng (ngày 11/2) đối với kỳ hạn qua đêm. Doanh số giao dịch các kỳ hạn khác cũng tăng gấp rưỡi, gấp đôi.

Giám đốc tài chính một ngân hàng TMCP cho hay, sở dĩ lãi suất liên ngân hàng tăng lên là do nhu cầu vay mượn giữa các ngân hàng tăng lên.

“Thanh khoản ngân hàng không còn dồi dào như trước, nhất là trong dịp Tết do người dân giảm gửi tiền, tăng rút tiền để chi tiêu. Trong khi đó, cầu tín dụng lại đang tăng mạnh trở lại”, đại diện một ngân hàng cho biết.

Ngân hàng Nhà nước chưa công bố tăng trưởng tín dụng tháng 1/2021, song theo nguồn tin của Công ty Chứng khoán SSI, tăng trưởng tín dụng tính đến ngày 25/1/2022 đạt 1,9% so với cuối năm 2021. Đây là mức tăng tín dụng tháng 1 mạnh nhất trong vòng 10 năm qua.

Cũng theo SSI, tuần trước, Ngân hàng Nhà nước đã bơm 14.400 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ mua kỳ hạn 14 ngày với lãi suất 2,5%/ năm.Tổng lượng tín phiếu đáo hạn trong tuần đạt 8.800 tỷ đồng và đưa lượng tín phiếu đang lưu hành thông qua kênh OMO là 15.500 tỷ đồng.

Mặc dù tổng lượng tín phiếu đang lưu hành không quá lớn so với các thời điểm căng thẳng trong quá khứ, diễn biến trên thị trường liên ngân hàng trong thời gian qua tương đối khác biệt trong nhiều năm trở lại đây.

SSI Research cho rằng, có 2 lý do chính cho diễn biến trên, bao gồm việc tín dụng tăng mạnh trong vòng 2 tháng trở lại đây (trung bình 3 điểm phần trăm/ tháng), đồng thời hoạt động cấp thanh khoản thông qua nghiệp vụ mua ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước trầm lắng.

Thực tế, không chỉ lãi suất liên ngân hàng mà trên thị trường 1 (dân cư), lãi suất tiết kiệm cũng đã có dấu hiệu tăng trở lại. Ngay sau Tết nguyên đán, hàng loạt ngân hàng đã công bố tăng lãi suất 0.1-0.5%/năm tùy từng kỳ hạn.

Theo SSI Research, trong năm 2022, kỳ vọng tăng trưởng tín dụng sẽ đạt khoảng 14-15% và triển vọng tăng lãi suất phụ thuộc vào tốc độ phục hồi của nền kinh tế. Theo kịch bản cơ sở, lãi suất huy động sẽ tăng 0,2 - 0,25 điểm % trong nửa cuối năm 2022.