Thanh Hóa: Phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã công nghệ cao

Những bước tiến rõ nét

Trong bức tranh phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa, khu vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là các hợp tác xã đang ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, lưu thông hàng hóa, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống người dân.

Đặc biệt, sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh trong việc triển khai các mô hình hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đã và đang mở ra hướng đi bền vững cho nền nông nghiệp hiện đại.

Theo số liệu của tỉnh Thanh Hóa, hiện địa phương có khoảng 1.348 hợp tác xã hoạt động trên nhiều lĩnh vực, trong đó có 836 hợp tác xã nông nghiệp với hơn 63.000 thành viên. Doanh thu bình quân mỗi hợp tác xã đạt 7,6 tỷ đồng/năm, lợi nhuận khoảng 280 triệu đồng, thu nhập bình quân lao động thường xuyên đạt 52 triệu đồng/người/năm.

Đáng chú ý, có tới 195 hợp tác xã đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, 103 hợp tác xã tham gia chuỗi sản xuất, 123 sản phẩm OCOP được công nhận, góp phần đưa thương hiệu nông sản Thanh Hóa vươn xa.

Ngoài ra, có 321 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp, thương mại (chiếm 24,2% tổng số hợp tác xã), tăng 0,3% so với cùng kỳ, tăng 4,9% so với kế hoạch. Doanh thu bình quân ước đạt 7.600 triệu đồng/hợp tác xã/năm; lãi bình quân ước đạt 2.635 triệu đồng/ hợp tác xã/năm; thu nhập bình quân của một lao động làm việc thường xuyên trong hợp tác xã ước đạt 55 triệu đồng/người/năm.

Các hợp tác xã công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp, thương mại đã có bước phát triển khá. Nhiều hợp tác xã đã nỗ lực khắc phục khó khăn, tạo việc làm, thu nhập cho thành viên, góp phần duy trì, phát triển ngành nghề truyền thống phục vụ xuất khẩu và thúc đẩy tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu dịch vụ trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, nhiều mô hình hợp tác xã tiêu biểu khác đã tạo hiệu ứng lan tỏa, như hợp tác xã Thiệu Hưng đã đầu tư nhà màng, nhà lưới sản xuất dưa Kim Hoàng Hậu theo tiêu chuẩn VietGAP, doanh thu đạt tới 26 tỷ đồng/năm; hợp tác xã Bình Sơn phát triển vùng chè gắn với sản phẩm OCOP chất lượng cao; hay các hợp tác xã Phú Lộc, Xuân Minh, Đông Tiến với mô hình liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản, hình thành kho bảo quản, cửa hàng giới thiệu sản phẩm ngay tại địa phương

Những kết quả này cho thấy sự chuyển biến về tư duy quản lý, phương thức hoạt động từ chỗ manh mún, tự phát, nhiều hợp tác xã đã chủ động đổi mới mô hình, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, nông dân và thị trường.

Anh Nguyễn Thế Hoàng, Giác đốc hợp tác xã Chế biến thủy sản Hải Bình (phường Hải Bình) cho biết, từ chỗ sản xuất theo phương thức truyền thống, nhỏ lẻ, bán “thô” theo can, chai thì đến nay, cơ sở này đã áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại, bao bì, nhãn mác đẹp mắt, được thị trường, người tiêu dùng đánh giá cao.

Nhờ đó, mỗi năm, các thành viên của hợp tác xã đã đưa ra thị trường khoảng 300 - 500 nghìn lít nước mắm cốt và khoảng 100 tấn mắm tôm, mắm tép, mắm chua các loại”. Được biết, các sản phẩm của hợp tác xã luôn đảm bảo nghiêm ngặt quy trình sản xuất, nên chất lượng bảo đảm, được khách hàng tin tưởng lựa chọn sử dụng.

Đẩy mạnh hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao

Trong năm 2025, tỉnh Thanh Hóa cũng đã triển khai đồng loạt 10 mô hình hợp tác xã nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với chuỗi giá trị, quy mô từ 46–150 ha, thu hút hàng trăm hộ dân tham gia. Các mô hình tập trung chủ yếu vào cơ giới hóa đồng bộ sản xuất lúa và sắn – những cây trồng chủ lực của tỉnh.

Có thể kể đến hợp tác xã Xuân Hòa (xã Xuân Hòa) với 50 ha lúa cơ giới hóa; hợp tác xã Hiền Khuê (xã Yên Trường) với 169 hộ tham gia sản xuất lúa thương phẩm; hợp tác xã Mường Lát cơ giới hóa 150 ha sắn nguyên liệu; hợp tác xã Hoàng Giang (xã Trung Chính) và hợp tác xã Công Liêm (xã Công Chính) gắn sản xuất lúa với chuỗi giá trị, bao tiêu đầu ra.

Tổng kinh phí triển khai 10 mô hình lên tới hơn 10,8 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh hỗ trợ 6,75 tỷ, còn lại là vốn đối ứng từ các hợp tác xã.

Việc đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất mà còn góp phần thay đổi căn bản cách làm nông nghiệp, khẳng định vai trò hợp tác xã là hạt nhân dẫn dắt nông dân tham gia sản xuất quy mô lớn, có truy xuất nguồn gốc, hướng đến xuất khẩu.

Định hướng sang năm 2026, Thanh Hóa đặt mục tiêu thành lập thêm 25 hợp tác xã, nâng số thành viên lên 252.500 người; phấn đấu có 210 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao, 653 hợp tác xã liên kết doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.

Song song với đó, tỉnh tiếp tục triển khai mạnh mẽ các chính sách hỗ trợ: đầu tư hạ tầng, đào tạo cán bộ quản lý, xúc tiến thương mại, thúc đẩy chuyển đổi số, tạo điều kiện để hợp tác xã tiếp cận vốn ưu đãi.

Thực tế cho thấy, vẫn còn không ít khó khăn như quy mô liên kết còn nhỏ, năng lực quản trị hợp tác xã chưa đồng đều, nguồn vốn hỗ trợ hạn chế. Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao, cùng sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và nông dân, khu vực kinh tế tập thể của Thanh Hóa hứa hẹn sẽ tiếp tục bứt phá.

Kinh tế tập thể, hợp tác xã ở Thanh Hóa không chỉ là mô hình tổ chức sản xuất, mà còn là chìa khóa để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững. Những mô hình hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao đang chứng minh hiệu quả thiết thực: tăng năng suất, nâng thu nhập, thay đổi tư duy sản xuất, góp phần đưa nông sản xứ Thanh vươn ra thị trường trong và ngoài nước.

Trong chặng đường tới, việc tiếp tục nhân rộng mô hình tiên tiến, gắn kết chặt chẽ giữa các đơn vị có liên quan sẽ là giải pháp căn cơ để kinh tế tập thể Thanh Hóa khẳng định vai trò trụ cột trong phát triển nông nghiệp, nông thôn mới, góp phần hiện thực hóa khát vọng thịnh vượng của tỉnh.