Thái Nguyên: Ưu tiên các dự án đầu tư phát triển công nghiệp xanh

Từng bước hình thành cấu trúc công nghiệp xanh

Tại tỉnh Thái Nguyên, lĩnh vực công nghiệp nhiều năm qua đã trở thành động lực tăng trưởng chính, đóng góp lớn vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư và tạo việc làm. Tháng 8/2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của tỉnh Thái Nguyên ước tăng 28,85% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục duy trì đà tăng cao của khu vực công nghiệp.

Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn là động lực tăng trưởng chính với mức tăng 29,28%. Một số ngành chủ lực tăng khá, như: Sản xuất thiết bị điện tăng 32,65%; sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 30,43%; sản xuất trang phục tăng 26,87%; sản xuất kim loại tăng 20,22%...

Trong bối cảnh yêu cầu về bảo vệ môi trường ngày càng cao, khu vực công nghiệp của tỉnh Thái Nguyên đang thay đổi cách tiếp cận, hướng tăng trưởng công nghiệp từ dựa vào tài nguyên và lao động giá rẻ sang công nghệ, đổi mới sáng tạo, sản xuất sạch hơn và kinh tế tuần hoàn, từng bước hình thành các cấu trúc công nghiệp xanh. 

Theo định hướng của tỉnh Thái Nguyên, công nghiệp xanh được đặt trong mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, sử dụng hiệu quả nguồn lực và giảm tác động đến môi trường. Các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất sạch, tự động hóa và những ngành có giá trị gia tăng cao được ưu tiên thu hút.

Kế hoạch số 43-KH/TU ngày 19/1/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên thực hiện Đề án phát triển công nghiệp tỉnh theo hướng xanh, hiện đại giai đoạn 2026 - 2030 cũng đặt mục tiêu vừa duy trì tăng trưởng công nghiệp, vừa giảm khoảng 10% phát thải khí nhà kính; 100% khu, cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn.

Cùng với ứng dụng công nghệ sản xuất mới, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp của tỉnh Thái Nguyên đang đẩy mạnh chuyển đổi nguồn năng lượng phục vụ công nghiệp theo hướng xanh hơn, sạch hơn.

Tại Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG, quá trình chuyển đổi đang hướng tới việc xây dựng một mô hình công nghiệp chất lượng cao. Các phân xưởng được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, tích hợp công nghệ nhằm nâng năng suất, chất lượng và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Không gian sản xuất thông thoáng, hệ thống chiếu sáng tiết kiệm năng lượng, dây chuyền tự động hóa từng phần… phản ánh rõ sự chuyển dịch từ gia công truyền thống sang sản xuất có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Doanh nghiệp đồng thời tập trung hoàn thiện quản trị, kiểm soát chất lượng và phát triển nguồn nhân lực. Đây là nền tảng để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu ở các khâu có giá trị cao.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Minh Hiếu, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG cho biết, doanh nghiệp xác định việc phát triển theo hướng công nghiệp chất lượng cao, thông minh hơn và bền vững hơn là con đường tất yếu. Chính vì vậy, doanh nghiệp luôn chú trọng ứng dụng công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và chuẩn hóa quy trình để đáp ứng xu thế xanh hoá của thị trường.

Còn ở cấp độ xây dựng hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, tiêu chí môi trường cũng được đưa vào ngay từ khâu quy hoạch. Điển hình như tại Khu công nghiệp Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên định hướng thu hút các ngành công nghệ cao, điện tử, tự động hóa, công nghiệp hỗ trợ và những ngành sạch, thân thiện môi trường.

Cụm công nghiệp Quảng Chu cũng được đầu tư hệ thống xử lý nước thải công suất 4.200 m3/ngày đêm. Nước thải sau xử lý phải đáp ứng quy chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT.

Hay như tại Khu công nghiệp Yên Bình, hệ thống xử lý nước thải tập trung có công suất 60.000 m3/ngày đêm, sử dụng công nghệ Nhật Bản. Hoạt động quan trắc được tự động hóa, dữ liệu được truyền liên tục về cơ quan quản lý.

Thu hút đầu tư có chọn lọc, gắn với tiêu chí xanh

Việc đầu tư các công trình xử lý môi trường cho thấy tiêu chí xanh đang được đặt vào quá trình lựa chọn dự án và phát triển hạ tầng công nghiệp, thay vì xử lý như một yêu cầu phát sinh sau sản xuất.

Tuy vậy, chuyển đổi xanh vẫn là bài toán lớn với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chi phí đầu tư công nghệ cao, khả năng tiếp cận nguồn vốn và công nghệ còn hạn chế, trong khi nhân lực phục vụ sản xuất xanh chưa đáp ứng yêu cầu.

Hạ tầng năng lượng tái tạo cũng cần tiếp tục hoàn thiện. Cùng với đó, các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi nhanh hơn.

Liên quan tới giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp xanh trong giai đoạn tới, ông Nguyễn Tiến Cương, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên cho biết, tỉnh Thái Nguyên kiên định với định hướng phát triển công nghiệp gắn với tiêu chí xanh, hiện đại, giá trị gia tăng cao. Đồng thời, thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên dự án công nghệ cao, có trung tâm nghiên cứu, phát triển, có khả năng lan tỏa và kết nối với doanh nghiệp trong nước.

“Các mô hình khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp gắn đô thị và dịch vụ sẽ được đẩy mạnh. Việc thu hút đầu tư sẽ được tiến hành có chọn lọc, các tiêu chí về xanh hoá sẽ được ưu tiên”, ông Nguyễn Tiến Cương cho hay.

Cũng theo lãnh đạo Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên, không gian phát triển công nghiệp được tổ chức lại theo hướng xanh, hiện đại, phù hợp điều kiện từng vùng.

Trong đó, khu vực phía Nam tập trung công nghệ cao, điện tử, cơ khí chế tạo. Khu vực phía Bắc ưu tiên chế biến khoáng sản, nông lâm sản, năng lượng và vật liệu xây dựng. Khu vực phía Đông phát triển khai thác, chế biến khoáng sản, may mặc, chế biến chè. Khu vực phía Tây gắn công nghiệp chế biến nông, lâm sản và tiểu thủ công nghiệp với du lịch. Các mô hình khu công nghiệp sinh thái, công nghiệp xanh, cân bằng carbon tiếp tục được thúc đẩy, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn...

Có thể thấy, định hướng ưu tiên phát triển công nghiệp xanh của Thái Nguyên có tính chiến lược lâu dài đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Khi các yếu tố xanh được tích hợp vào quy hoạch, sản xuất và quản lý, địa phương sẽ từng bước giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Đây cũng là cơ sở để Thái Nguyên xây dựng hình ảnh một điểm đến đầu tư hấp dẫn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững. Trong dài hạn, công nghiệp xanh sẽ không chỉ là xu hướng mà còn trở thành nền tảng cốt lõi, giúp Thái Nguyên phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường.

Kế hoạch số 43-KH/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên nêu rõ, trong năm 2026, Thái Nguyên phấn đấu đưa tỷ trọng công nghiệp, xây dựng đạt trên 54% GRDP; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 14%; 100% khu, cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn; đồng thời giảm phát thải khí nhà kính khoảng 10%. Đây được coi là bước chuyển mạnh về tư duy phát triển, từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng xanh và bền vững.