Tăng tốc tiết kiệm năng lượng, mở lối phát triển giao thông điện

Đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm năng lượng

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Trước thực tế này, Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai mạnh mẽ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch hơn.

Theo Chỉ thị 09/CT-TTg do Thủ tướng Phạm Minh Chính ký ban hành, Việt Nam sẽ tập trung đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng, phát triển giao thông điện và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn. Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh tình hình chính trị và kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, nhiều khu vực sản xuất và trung chuyển năng lượng lớn xảy ra căng thẳng địa chính trị, làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ, khí đốt và than trên thị trường quốc tế. Điều này khiến giá năng lượng biến động mạnh và đặt ra nhiều thách thức đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

Trong bối cảnh đó, tiết kiệm năng lượng được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực lên hệ thống năng lượng, đồng thời góp phần giảm chi phí sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm mức tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP từ 1-1,5% mỗi năm. Đồng thời, các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải phấn đấu đạt mức tiết kiệm điện tối thiểu 3% mỗi năm. Bên cạnh đó, hệ thống truyền tải và phân phối điện cũng được yêu cầu giảm tổn thất điện năng xuống còn khoảng 5,8% vào năm 2030. Các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh việc tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ, sử dụng thiết bị có hiệu suất năng lượng cao và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Những ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng như thép, xi măng, hóa chất, dệt may, nhựa hay chế biến thực phẩm được khuyến khích áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng và thu hồi nhiệt thải. Ngoài ra, các cơ quan quản lý được yêu cầu lồng ghép mục tiêu tiết kiệm năng lượng vào chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển của từng ngành, từng lĩnh vực.

Từ góc độ doanh nghiệp, nhiều đơn vị cho rằng các giải pháp tiết kiệm năng lượng không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần nâng cao hiệu quả vận hành. Ông Đỗ Văn Hùng, đại diện một doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng tại Hà Nội cho biết, những năm gần đây doanh nghiệp đã đầu tư cải tiến dây chuyền sản xuất và sử dụng thiết bị tiết kiệm điện.

“Chi phí năng lượng chiếm tỷ trọng khá lớn trong giá thành sản phẩm. Khi áp dụng các giải pháp tiết kiệm điện và tối ưu hóa vận hành, doanh nghiệp không chỉ giảm chi phí mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường”, ông Hùng chia sẻ.

Thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông điện

Bên cạnh việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong sản xuất và sinh hoạt, Chính phủ cũng đặt mục tiêu thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch năng lượng trong lĩnh vực giao thông. Đây là một trong những ngành tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch lớn nhất hiện nay.

Theo yêu cầu của Chỉ thị 09/CT-TTg do Thủ tướng Phạm Minh Chính ký ban hành, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 tối thiểu 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị lớn chuyển sang sử dụng điện. Mục tiêu này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm tiêu thụ xăng dầu, đồng thời hạn chế phát thải khí nhà kính và cải thiện chất lượng môi trường đô thị.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, các bộ, ngành và địa phương được giao nhiệm vụ đẩy nhanh phát triển hạ tầng sạc điện, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cho trạm sạc và hoàn thiện các cơ chế, chính sách khuyến khích sản xuất, sử dụng phương tiện giao thông điện. Bên cạnh đó, việc tích hợp hạ tầng sạc tại các khu đô thị mới, bãi đỗ xe và trung tâm thương mại cũng được khuyến khích nhằm tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận và sử dụng phương tiện điện.

Song song với việc phát triển xe điện, Chính phủ cũng thúc đẩy lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu. Trong đó, việc triển khai xăng sinh học E10 được xem là giải pháp quan trọng góp phần giảm lượng tiêu thụ xăng khoáng và hướng tới mục tiêu giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông.

Trên thực tế, nhiều địa phương đã bắt đầu xây dựng chính sách khuyến khích phát triển các loại hình giao thông sạch như xe buýt điện, taxi điện và phương tiện cá nhân sử dụng điện. Việc chuyển đổi này không chỉ giúp giảm chi phí nhiên liệu trong dài hạn mà còn góp phần giảm ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn.

Ở góc độ người dân, xu hướng sử dụng phương tiện giao thông thân thiện với môi trường cũng đang dần trở nên phổ biến. Anh Trần Thái Anh (phường Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết gia đình anh chuyển sang sử dụng xe máy điện thay cho xe xăng trong việc đi lại hằng ngày. “Trước đây mỗi tháng tôi phải chi khá nhiều tiền xăng xe. Từ khi chuyển sang xe điện, chi phí đi lại giảm đáng kể. Ngoài ra, việc sạc điện tại nhà cũng rất thuận tiện, phù hợp với nhu cầu di chuyển trong thành phố”, anh Thái Anh chia sẻ.

Theo các chuyên gia, việc thúc đẩy giao thông điện không chỉ góp phần giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch mà còn tạo động lực phát triển các ngành công nghiệp mới như sản xuất pin, trạm sạc và công nghiệp hỗ trợ cho xe điện. Trong thời gian tới, nếu các giải pháp tiết kiệm năng lượng và chuyển dịch sang giao thông điện được triển khai đồng bộ, Việt Nam có thể giảm đáng kể áp lực lên hệ thống năng lượng, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính.