Tài chính cho chuyển dịch năng lượng theo hướng tăng trưởng xanh: Cần sự chung tay giải bài toán khó

	Hydro: Xu hướng chuyển dịch năng lượng trong tương lai?
	EU hỗ trợ Việt Nam chuyển dịch năng lượng “từ nâu sang xanh”

Chuyển dịch năng lượng – xu hướng tất yếu

Tại Hội thảo Tác động của COP26 đến chuyển dịch năng lượng theo hướng tăng trưởng xanh diễn ra vào ngày 17/8, nhiều ý kiến cho rằng, chuyển dịch năng lượng theo hướng tăng trưởng xanh đang là nhu cầu, đòi hỏi tất yếu của nhiều nền kinh tế trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2021-2030 của Việt Nam được thông qua tại Đại hội Đảng XIII đã đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam là nước phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và phấn đấu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Chiến lược cũng nhấn mạnh 10 phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới, nhằm đưa Việt Nam hướng tới một quốc gia phát triển bền vững.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An phát biểu tại Hội thảo Tác động của COP26 đến chuyển dịch năng lượng theo hướng tăng trưởng xanh

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc, nhằm cụ thể hoá các mục tiêu đưa ra trong chiến lược, cũng như hướng tới khát vọng phát triển nhanh, bền vững đất nước, hàng loại chiến lược, chính sách trên các lĩnh vực đã được cập nhật, sửa đổi và ban hành trong thời gian gần đây.

Trong đó, phải kể đến một điểm nhấn hết sức quan trọng, đó là việc ban hành Chiến lược Tăng trưởng xanh quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 vào tháng 10/2021, ngay trước thềm Hội nghị COP26.

Đối với việc chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh, bền vững, Chiến lược Tăng trưởng xanh quốc gia giai đoạn 2021-2030 nhấn mạnh định hướng, nâng cao hiệu suất và hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm mức tiêu hao năng lượng trong hoạt động sản xuất, vận tải, thương mại và công nghiệp; bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia theo hướng phát triển đồng bộ các nguồn năng lượng, khai thác và sử dụng tiết kiệm các nguồn năng lượng trong nước và chuyển đổi cơ cấu nguồn năng lượng theo hướng giảm sự phụ thuộc vào năng lượng hoá thạch; đẩy mạnh khai thác có hiệu qủa và tăng tỷ trọng các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới trong sản xuất và tiêu thụ năng lượng của quốc gia.

Về vấn đề chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh, bền vững cũng được đặc biệt nhấn mạnh tại Hội nghị COP26 với việc lần đầu tiên gần 50 quốc gia trong đó có Việt Nam đã tham gia Tuyên bố toàn cầu về chuyển đổi điện than sang năng lượng sạch. Do đó, chuyển đổi năng lượng theo hướng tăng trưởng xanh có thể được coi là xu hướng tất yếu của nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay, trong đó có Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An và Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc chủ trì Hội thảo Tác động của COP26 đến chuyển dịch năng lượng theo hướng tăng trưởng xanh

Đảm bảo tài chính cho chuyển đổi năng lượng

Theo các chuyên gia kinh tế, chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững nghĩa là vừa đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, vừa phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Điều này thật không đơn giản, nhất là trong bối cảnh nhu cầu về năng lượng tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế và phát triển của xã hội.

Liên quan đến vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An cho rằng, đã 20 năm nay, tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện hàng năm của Việt Nam đều đạt 2 con số, trong đó giai đoạn 2000-2010 là 13%; 2011-2019 là 10,5%.

“Các tính toán của Bộ Công Thương cũng cho thấy, nhu cầu điện và năng lượng sẽ tiếp tục tăng trưởng cao cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế những năm tới. Theo đó, xây dựng chiến lược phát triển và chuyển đổi năng lượng phù hợp, khả thi, bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của đất nước là nhiệm vụ quan trọng của Việt Nam” – Thứ trưởng Đặng Hoàng An thông tin.

Trong khi đó, nhiều ý kiến cũng cho rằng, để thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 như đã cam kết thì vấn đề lớn ở đây là nguồn tài chính thức hiện chuyển dịch năng lượng.

Bởi theo ước tính của Ngân hàng Thế giới tại Báo cáo quốc gia về biến đổi khí hậu và phát triển cho Việt Nam vừa mới công bố cho thấy, tổng nhu cầu tài chính tăng thêm của Việt Nam để xây dựng khả năng chống chịu và khử các -bon, hướng tới phát thải ròng bằng 0 có thể lên tới 368 tỷ USD trong giai đoạn 2022-2040, hay xấp xỉ 6,8% GDP mỗi năm.

Trong đó, riêng lộ trình xây dựng khả năng chống chịu sẽ chiếm khoảng 2/3 số tiền này, vì cần huy động lượng vốn đáng kể để bảo vệ tài sản và cơ sở hạ tầng cũng như những người dân dễ bị tổn thương. Chi phí của lộ trình khử các-bon chủ yếu phát sinh từ ngành năng lượng, gồm chi phí đầu tư năng lượng tái tạo và quản lý quá trình chuyển dịch ra khỏi năng lượng than có thể tiêu tốn khoảng 64 tỷ USD từ năm 2022-2040.

Ước tính nêu trên của Ngân hàng Thế giới là một minh chứng cho thấy, năng lượng là ngành then chốt, quan trọng nhất và cần huy động nhiều nguồn lực nhất để thực hiện các giải pháp giảm thiểu, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Trên cơ sở đó, để chuyển đổi thành công, Việt Nam cần có các biện pháp chủ động hơn nữa trong sử dụng năng lượng hiệu quả trên phạm vi toàn quốc và cần tăng cường năng lực tốt hơn cho địa phương về vấn đề này. Đặc biệt, quá trình chuyển dịch năng lượng xanh, Việt Nam cần rất nhiều nguồn lực tài chính, trong khi đó khả năng của quốc gia thì có hạn, đòi hỏi sự chung tay, đồng hành hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, các đối tác phát triển và công ty/tập đoàn lớn của thế giới, tập đoàn tư nhân trong nước, nhằm đảm bảo nguồn tài chính trong quá trình triển khai.