Rau quả Việt rộng đường vào Nhật Bản

Rau quả Việt Nam đầy tiềm năng đẩy mạnh XK vào Nhật Bản

Tiềm năng và thách thức

Theo Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu (XK) nông sản, thủy sản của Việt Nam sang Nhật Bản năm 2016 đạt 1,46 tỷ USD, tăng 6,6% so với năm 2015. Trong đó, rau quả tăng 1,5%, đạt 75,1 triệu USD. Trong 5 tháng đầu năm nay, kim ngạch XK rau quả sang Nhật Bản tiếp tục có sự tăng trưởng khi Nhật Bản giữ vững vị trí là thị trường lớn thứ 3 của rau quả của Việt Nam, sau Trung Quốc và Hoa Kỳ.

Rau quả Việt Nam nhìn chung có tiềm năng tương đối lớn để XK vào Nhật Bản. Bởi lẽ, với nhu cầu sản phẩm tương đối cao, diện tích đất nông nghiệp đang dần giảm, Nhật Bản nhập khẩu khá nhiều các sản phẩm rau quả tươi, đặc biệt là hoa quả.

Đơn cử, với trái thanh long ruột đỏ, chỉ sau một thời gian ngắn được cấp phép, đầu tháng 3/2017, thông qua Hội chợ Quốc tế thực phẩm và đồ uống FOODEX 2017, lần đầu tiên, thanh long ruột đỏ của Việt Nam đã chính thức đến với người tiêu dùng Nhật Bản. Hiện thanh long ruột đỏ đang được bày bán khá nhiều tại các siêu thị, cửa hàng tại Nhật Bản.

Hoặc với trái chuối, năm 2016, trái chuối của Việt Nam đã chính thức được vào một số siêu thị, kênh bán lẻ lớn của Nhật Bản như Don Kihote, Daiei, Aeon…. Theo các chuyên gia, hiện sức cạnh tranh của các sản phẩm chuối của Việt Nam khá cao ở thị trường nước ngoài. Nếu trước đây sản phẩm này chỉ xuất đi Trung Quốc thì nay đã được các thị trường khó tính như Nhật Bản chấp thuận. Bên cạnh đó, nếu so với chuối của Philippines - sản phẩm đang được nhập khẩu với số lượng khá lớn vào Nhật Bản, chất lượng chuối của Việt Nam khá tốt, có vị ngọt phù hợp với khẩu vị của người tiêu dùng Nhật, và có mức giá cạnh tranh nên dễ được thị trường chấp nhận.

Trước khi trái thanh ruột đỏ và chuối tươi vào được Nhật Bản, một số loại rau quả tươi như xoài, thanh long ruột trắng đã được XK đều đặn sang thị trường này.

Bên cạnh đó, việc thực hiện Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA) đang bước vào giai đoạn mới. Theo hiệp định này, các sản phẩm của Việt Nam XK sang Nhật Bản được hưởng ưu đãi thuế quan nhiều nhất là nông sản, trong đó có rau quả tươi. Nhờ đó, năng lực cạnh tranh của các sản phẩm trái cây Việt Nam sẽ tăng lên.

Ngoài ra, đầu tháng 6 vừa qua, Bản ghi nhớ hợp tác về chỉ dẫn địa lý giữa hai nước đã chính thức được ký kết. Theo bản ghi nhớ này, việc hợp tác với Nhật Bản trong thúc đẩy bảo hộ lẫn nhau về chỉ dẫn địa lý sẽ giúp các sản phẩm Việt Nam dễ dàng hơn trong việc xây dựng thương hiệu, kênh phân phối tại thị trường Nhật Bản. Sự trao đổi và thúc đẩy về mặt kinh nghiệm, xây dựng thể chế cũng sẽ giúp cho các doanh nghiệp Việt Nam hiểu rõ hơn về các tiêu chuẩn kĩ thuật, đặc biệt là các tiêu chuẩn liên quan đến chỉ dẫn địa lý, tạo sự thuận lợi để tiếp cận thị trường khó tính như Nhật Bản.

Chú trọng chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm

Theo Bộ Công Thương, dù có nhu cầu tương đối lớn nhưng Nhật Bản lại là thị trường yêu cầu cao về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, và đặt nhiều biện pháp cũng như hàng rào kỹ thuật đối với nông sản nhập khẩu, trong đó có rau quả. Các tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm của Nhật hầu như tương đương, thậm chí cao hơn cả những tiêu chuẩn quốc tế thông thường. Có nghĩa là, rau quả Việt muốn chắc chân tại thị trường Nhật Bản thì phải đảm bảo những tiêu chuẩn cao nhất của hàng hóa XK. Đồng thời, rau quả tươi cũng phải truy xuất được nguồn gốc thì mới đạt yêu cầu của thị trường Nhật Bản và không lo bị trả về.

Bên cạnh chất lượng, Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) lưu ý, các doanh nghiệp cũng cần để ý đến bao bì sao cho bắt mắt hơn, và khâu vận chuyển để trái cây không bị hư hỏng. Có thể thấy rõ khuyến cáo này trong trường hợp trái chuối của Việt Nam và chuối của Philippines. Thực tế, chất lượng của chuối Việt Nam không thua kém chuối Philippines, nhưng do khâu bao bì, đóng gói của phía Philippines bắt mắt hơn nên chuối của Philippines được nhập khẩu với số lượng rất lớn vào Nhật Bản.

Việt Nam đã mất 8 năm đàm phán để đưa được thanh long vào Nhật Bản và mất thêm 5 năm để đưa quả xoài đến Nhật Bản. Nếu đã vào được Nhật Bản, rau quả Việt sẽ dễ dàng vào được rất nhiều thị trường khác. Minh chứng là, hầu hết các sản phẩm rau quả được Nhật Bản cấp phép như xoài, thanh long thì sau đó cũng đồng thời được mở cửa vào nhiều thị trường khác như Australia, Hàn Quốc…. Chính vì vậy, theo khuyến cáo của các chuyên gia, để đa dạng hóa thị trường XK, DN nên nỗ lực vào được Nhật Bản để dễ dàng hơn khi chinh phục các thị trường khác.

Chú thích ảnh: