Quảng Trị: Nâng cao nhận thức ngư dân, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” EC

Nâng cao nhận thức ngư dân từ cơ sở

Trước yêu cầu khẩn trương khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), Quảng Trị đang đẩy mạnh đồng bộ nhiều giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Bên cạnh việc siết chặt quản lý đội tàu, ứng dụng công nghệ trong giám sát, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của ngư dân được xác định là “chìa khóa” nhằm xây dựng nghề cá có trách nhiệm, hướng tới mục tiêu sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” EC.

Những ngày cuối tháng 6, tại xã Đông Trạch, Đồn Biên phòng Lý Hòa phối hợp với UBND xã Đồng Trạch tổ chức hội nghị tuyên truyền các quy định về chống khai thác IUU cho hơn 120 chủ tàu, thuyền trưởng và đại diện 12 thôn có tàu cá hoạt động trên biển.

Không chỉ phổ biến các quy định mới của Luật Thủy sản và các nghị định hướng dẫn thi hành, lực lượng chức năng còn trực tiếp hướng dẫn ngư dân cài đặt, sử dụng phần mềm nhật ký khai thác thủy sản điện tử eCDT VN, tham gia nhóm Zalo “Tàu thuyền an toàn”, đồng thời cấp phát 360 tờ rơi tuyên truyền.

Việc đưa công nghệ vào quản lý khai thác thủy sản giúp ngư dân từng bước hình thành thói quen ghi chép điện tử, minh bạch hóa nguồn gốc thủy sản, đồng thời nâng cao khả năng kết nối, trao đổi thông tin trong quá trình vươn khơi bám biển.

Đây cũng là một trong những hoạt động cụ thể nhằm hiện thực hóa yêu cầu của Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản. Theo đó, tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, doanh nghiệp và cộng đồng ngư dân được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Là địa phương có hơn 191 km bờ biển cùng đội tàu khai thác đông đảo, Quảng Trị xác định muốn gỡ “thẻ vàng” EC thì trước hết phải thay đổi nhận thức và hành vi của người dân. Khi mỗi chủ tàu, thuyền trưởng hiểu rõ quy định pháp luật và ý thức được trách nhiệm trong khai thác hợp pháp, việc phòng ngừa vi phạm sẽ hiệu quả và bền vững hơn so với chỉ xử lý sau khi xảy ra sai phạm.

Đồng bộ giải pháp quản lý, hướng tới nghề cá bền vững

Song song với công tác tuyên truyền, tỉnh Quảng Trị đang tăng cường quản lý đội tàu và kiểm soát hoạt động khai thác trên biển.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, toàn tỉnh hiện có 4.636 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên. Đến nay, 100% tàu cá đã được đăng ký; tỷ lệ đăng kiểm đạt 97,5%; cấp giấy phép khai thác đạt 99%; lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đạt 99,4%.

Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư duy trì trực giám sát hệ thống VMS 24/24 giờ, thường xuyên cảnh báo tàu mất kết nối hoặc hoạt động gần ranh giới trên biển. Các cảng cá thực hiện kiểm soát 100% tàu xuất, nhập cảng và bốc dỡ thủy sản theo quy định, góp phần không để phát sinh tàu cá “3 không” và không để tàu vi phạm vùng biển nước ngoài.

Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện 102 trường hợp có dấu hiệu vi phạm, xử phạt 72 trường hợp với tổng số tiền gần 2 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cùng với việc siết chặt quản lý khai thác, Quảng Trị đang đầu tư phục hồi nguồn lợi thủy sản thông qua Dự án phục hồi, tái tạo hệ sinh thái thủy sinh và nguồn lợi thủy sản với tổng vốn 150 tỷ đồng từ nguồn bồi thường sự cố môi trường biển Formosa. Dự án xây dựng hai khu rạn nhân tạo tại vùng biển Bến Hải và Nam Cửa Việt trên diện tích hơn 4 km², hiện đã hoàn thành khoảng 72% khối lượng.

Theo đánh giá của tỉnh, khi hoàn thành, dự án sẽ góp phần phục hồi hệ sinh thái biển, bảo tồn đa dạng sinh học, tái tạo nguồn lợi thủy sản và tạo sinh kế lâu dài cho ngư dân, qua đó giảm áp lực khai thác và hướng tới phát triển nghề cá bền vững.

Trong chuyến kiểm tra công tác chống khai thác IUU ngày 18/6 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo cùng đoàn công tác đã đánh giá tiến độ thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm cũng như kiểm tra Dự án phục hồi, tái tạo hệ sinh thái thủy sinh và nguồn lợi thủy sản.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện quyết liệt các khuyến nghị của EC, coi chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Trong đó, tập trung khắc phục các “điểm hở” trong quản lý đội tàu, hoàn thiện phương pháp đối soát sản lượng khai thác, tạo điều kiện thuận lợi để ngư dân đủ điều kiện tiếp tục hoạt động hợp pháp.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo cho biết, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Trong đó, tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân được xác định là giải pháp mang tính nền tảng để ngăn chặn vi phạm từ gốc.

Đối với lực lượng Bộ đội Biên phòng, yêu cầu đặt ra là tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành nông nghiệp, ban quản lý cảng cá và chính quyền địa phương trong quản lý tàu cá xuất, nhập bến; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nắm chắc tình hình, hướng dẫn ngư dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.

Việc kết hợp giữa tuyên truyền, ứng dụng công nghệ, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm và đầu tư phục hồi nguồn lợi thủy sản đang tạo nên chuỗi giải pháp đồng bộ của Quảng Trị. Đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng nghề cá hiện đại, có trách nhiệm, đáp ứng các yêu cầu quốc tế và từng bước góp phần cùng cả nước sớm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.