Quảng bá văn hóa, kiến tạo vị thế Việt Nam trên trường quốc tế

Xây dựng thương hiệu quốc gia từ những giá trị bền vững

Văn hóa ngày càng được nhìn nhận như một động lực phát triển bền vững. Văn hóa không chỉ gắn kết xã hội, nuôi dưỡng con người mà còn tạo ra của cải và sự phồn vinh theo hướng toàn diện, bao trùm và nhân văn. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã coi phát triển văn hóa là công cụ, là nền tảng của ngoại giao văn hóa và ngoại giao công chúng.

Điển hình như Hàn Quốc, từ điện ảnh, âm nhạc, ẩm thực, thời trang đến mỹ phẩm, tất cả tạo thành một “hệ sinh thái hình ảnh” khiến thế giới nhớ đến Hàn Quốc như một trung tâm sáng tạo của châu Á. Nhật Bản lại thể hiện sức mạnh bằng sự tinh tế và bền bỉ: chuẩn xác trong công nghệ, tinh xảo trong thủ công, chiều sâu văn hóa truyền thống và tinh thần kỷ luật. Trong khi đó, Thái Lan định vị rõ ràng là điểm đến thân thiện, hiếu khách, giàu trải nghiệm văn hóa và ẩm thực, quảng bá không chỉ cảnh đẹp mà cả cảm xúc tích cực khi tiếp xúc với con người và không gian văn hóa của họ.

Từ thực tiễn quốc tế, chia sẻ với Báo Công Thương, PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội nhấn mạnh, điều cốt lõi không nằm ở việc quảng bá đơn lẻ từng sản phẩm, mà ở chỗ xây dựng một câu chuyện quốc gia thống nhất, dài hạn và có chiến lược tổng thể. Việt Nam hoàn toàn có đủ nền tảng để kể câu chuyện của mình: một dân tộc kiên cường vượt qua thử thách, một xã hội năng động, một nền văn hóa giàu bản sắc, một quốc gia ngày càng có trách nhiệm trong các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được ban hành đúng thời điểm. Chiến lược xác định rõ truyền thông quảng bá hình ảnh quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu của công tác thông tin đối ngoại, có ý nghĩa chiến lược, lâu dài và toàn diện, gắn bó mật thiết với chiến lược phát triển quốc gia. Đáng chú ý, định hướng “lấy con người làm trung tâm, coi văn hóa, tri thức, sáng tạo và trách nhiệm quốc tế là nền tảng cốt lõi” cho thấy Việt Nam lựa chọn xây dựng thương hiệu quốc gia từ những giá trị bền vững.

Biến văn hóa thành nguồn lực phát triển

Song song với chiến lược tổng thể, những hoạt động cụ thể tại các thiết chế văn hóa đang cho thấy cách tiếp cận chủ động hơn trong quảng bá giá trị Việt Nam ra nước ngoài. Văn Miếu - Quốc Tử Giám là một ví dụ tiêu biểu. Năm 2026, nhân chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm ra đời Quốc Tử Giám - trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, các chương trình hợp tác quốc tế với một số trường đại học có lịch sử lâu đời trên thế giới đang được Trung tâm Hoạt động khoa học, văn hóa Văn Miếu - Quốc Tử Giám tăng cường triển khai. Thông qua đó, những giá trị về truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, coi trọng tri thức của người Việt sẽ được quảng bá rộng rãi hơn.

Trao đổi với Báo Công Thương, ông Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm Hoạt động khoa học, văn hóa Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh: Việc mang giá trị văn hóa, lịch sử của Văn Miếu - Quốc Tử Giám ra nước ngoài có ý nghĩa quan trọng bởi không phải ai cũng có điều kiện đến Việt Nam. Khi những giá trị tiêu biểu được giới thiệu ra thế giới một cách chọn lọc và có tính biểu tượng, công chúng quốc tế sẽ có cơ hội tiếp cận sâu sắc hơn với tinh thần văn hóa Việt Nam. Giáo dục và tri thức là những giá trị mang tính phổ quát, được mọi quốc gia quan tâm, vì vậy việc giới thiệu Văn Miếu - Quốc Tử Giám gắn với truyền thống học tập của người Việt tạo nhận được sự quan tâm rộng rãi.

Bên cạnh ý nghĩa văn hóa, quảng bá di sản còn góp phần kích thích phát triển du lịch. Khi hình ảnh được lan tỏa, nhu cầu tìm hiểu và trải nghiệm trực tiếp sẽ gia tăng, từ đó tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế địa phương và quốc gia. Đây chính là cách biến di sản thành tài sản, biến giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển bền vững.

Chỉ rõ một trong những thế mạnh của văn hóa Việt Nam là nằm từ cội nguồn, từ những giá trị truyền thống, từ vốn di sản hết sức giàu có và đặc sắc của Việt Nam. Trong đó có rất nhiều giá trị văn hóa đã được tôn vinh là những giá trị văn hóa phổ quát toàn cầu, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) - bà Nguyễn Phương Hòa cho rằng, cần đẩy mạnh công tác quảng bá và giới thiệu văn hóa Việt Nam ra nước ngoài.

Đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, bên cạnh những giá trị truyền thống, việc tăng cường giới thiệu những sản phẩm, những tác phẩm mới, những sáng tạo mới của các nghệ sĩ đương đại được cho là hết sức quan trọng. Bởi, theo bà Nguyễn Phương Hòa, những tác phẩm, những công trình sáng tạo, những tác phẩm văn hóa nghệ thuật được giới thiệu ra nước ngoài sẽ là những tác phẩm tôn vinh bản sắc văn hóa Việt Nam, kết hợp với những sáng tạo mới, những phương thức mới để có thể tiếp cận gần gũi hơn với công chúng của thế giới và đặc biệt là thế hệ trẻ. 

Tăng cường ứng dụng những phương tiện, những phương thức mới và truyền thông, truyền thông số, mạng xã hội để lan tỏa những thông điệp và hình ảnh của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế được khuyến nghị cần đẩy mạnh.