Ô tô lắp ráp trong nước chiếm ưu thế, vượt xe nhập khẩu

Xe nội bứt tốc

Ngành ô tô Việt Nam ghi nhận bức tranh khởi sắc hiếm thấy khi nguồn cung xe mới đồng loạt tăng mạnh, trong đó sản xuất trong nước lập kỷ lục. Theo Cục Hải quan (Bộ Tài chính), kết thúc quý I/2026, ghi nhận tổng kim ngạch nhập khẩu linh kiện, phụ tùng ô tô đạt trên 1,858 tỷ USD, tăng 46,5% so với cùng kỳ năm 2025. Con số này cho thấy sự trưởng thành của năng lực sản xuất và chế tạo ô tô trong nước.

Báo cáo của Cục Thống kê cũng cho thấy, ước tính có tổng cộng 70.806 ô tô mới, bao gồm xe sản xuất, lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu, được bổ sung cho thị trường Việt Nam trong tháng 1/2026, tăng 2% so với tháng 12/2025. Đáng chú ý, động lực tăng trưởng chính đến từ khối sản xuất, lắp ráp trong nước. Cụ thể, các nhà máy nội địa xuất xưởng khoảng 56.200 xe, tăng 2,7% so với tháng liền trước và tăng tới 48,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng là mức sản lượng theo tháng cao nhất từng được ghi nhận của ngành ô tô Việt Nam.

Ngoài ra, sự vươn lên của xe lắp ráp trong nước đang góp phần tái cân bằng cán cân giữa sản xuất và nhập khẩu. Sự lớn mạnh của sản xuất ô tô trong nước đang được dẫn dắt bởi các nhà sản nội địa. Đơn cử như VinFast, trong quý I/2026, thương hiệu này bàn giao 53.684 chiếc ô tô điện (tăng 53% so với cùng kỳ năm ngoái), chiếm 33% thị phần toàn ngành ô tô. Chỉ riêng trong tháng 3, lượng xe bán ra đạt 27.609 chiếc, xác lập kỷ lục cứ trung bình 1,61 phút lại có một xe được giao, đỉnh điểm ngày 28/3 có 3.520 đơn hàng được xử lý trong vòng 24 giờ.

Cùng với đó, Hyundai Thành Công cũng ghi nhận mức sản lượng bán hàng 13.498 chiếc lũy kế 3 tháng đầu năm. Dù nhóm xe nhập khẩu CBU của VAMA tăng mạnh (đạt gần 52.000 xe), nhưng chỉ riêng lượng xe sản xuất nội địa của VinFast tung ra thị trường (gần 54.000 xe) đã vượt qua toàn bộ lượng xe nguyên chiếc nhập khẩu của hiệp hội này.  Nếu cộng thêm số lượng xe CKD của VAMA và xe của Hyundai, sản lượng ô tô xuất xưởng từ các nhà máy trong nước đang chiếm tỷ trọng cao.

Có thể thấy thị trường ô tô Việt Nam đã dịch chuyển từ phân phối, lắp ráp đơn thuần sang sản xuất và chế tạo quy mô lớn. Quá trình gia tăng sản lượng này đang tạo ra đủ lực hấp dẫn để kéo theo sự hình thành của một chuỗi công nghiệp phụ trợ mới trong tương lai gần.

 Tỷ lệ xe điện tăng vọt từ 9% lên 29%

Báo cáo mới nhất từ PwC Việt Nam và các tổ chức chuyên môn hôm nay 20/4 cho thấy, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đang trải qua sự chuyển dịch mạnh mẽ, không chỉ ghi nhận doanh số kỷ lục mà còn trở thành điểm sáng về xe điện (EV) trong khu vực ASEAN-6.

Khảo sát từ Q&Me Vietnam Market Research nhìn nhận, doanh số ô tô Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 604.000 xe, mức cao nhất trong lịch sử. Đáng chú ý, tỷ lệ xe điện tại Việt Nam đã tăng vọt từ 9% (năm 2023) lên ước tính 29% vào năm 2025, vượt xa các thị trường lớn như Thái Lan (18-20%) hay Indonesia (15-18%).

Theo đánh giá của Q&Me, cấu trúc thị trường Việt Nam rất đặc thù khi quá trình điện hóa được dẫn dắt gần như hoàn toàn bởi thương hiệu nội địa VinFast, thay vì các hãng xe Trung Quốc như tại các nước láng giềng. Hai mẫu xe VF 3 và VF 5 đóng vai trò then chốt khi chiếm lĩnh các vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng xe bán chạy nhất toàn thị trường, kể cả so với xe xăng. Theo báo cáo năm 2025, tỷ lệ nội địa hóa xe điện của VinFast đã đạt khoảng 60% (bao gồm thân vỏ, động cơ, trần xe, giảm xóc), chưa tính pin. VinFast đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 84% vào năm 2026.

PwC và các tổ chức nghiên cứu nhận định với tỷ lệ sở hữu ô tô hiện còn thấp (dưới 10%) và sự dẫn dắt mạnh mẽ của xe điện nội địa, khả năng Việt Nam vượt qua Thái Lan về doanh số ngay trong năm 2026 là hoàn toàn có cơ sở.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh yếu tố chính sách như việc miễn 100% lệ phí trước bạ đến năm 2027 và kế hoạch triển khai khu vực phát thải thấp (LEZ) tại Hà Nội từ năm 2026  là lực đẩy quan trọng để người tiêu dùng chuyển dịch sang xe điện.

Theo một số chuyên gia kinh tế, khi nhà máy pin tại Hà Tĩnh hoàn thành và đi vào hoạt động, tỷ lệ nội địa hóa của xe điện sản xuất trong nước có thể tăng lên 80%. Đối với riêng bộ phận pin, mục tiêu nội địa hóa được đặt ra là 80-90% trong thời gian tới. Từ thực tế sản xuất trên, xe điện không chỉ là phương tiện giao thông, mà là một ngành công nghiệp mới cần phát triển toàn bộ hệ sinh thái (sản xuất xe, pin, trạm sạc, công nghiệp hỗ trợ).

Những số liệu tích cực ngay từ đầu năm 2026 cho thấy ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, đóng vai trò quan trọng trong sự phục hồi chung của nền kinh tế.