Những quy định mới cần lưu ý khi mua vàng ngày vía Thần Tài 2026

Ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng hàng năm) từ lâu đã trở thành giai đoạn sôi động của thị trường vàng. Bên cạnh yếu tố tâm linh cầu may đầu năm, người dân cần nắm rõ các quy định mới về thanh toán, hóa đơn, chứng từ để bảo đảm quyền lợi và tuân thủ pháp luật.

Giữ gìn nét đẹp truyền thống, tránh tâm lý đám đông

Theo quan niệm dân gian, mùng 10 tháng Giêng hằng năm là ngày vía Thần Tài, vị thần được xem là mang đến tiền bạc, vận may trong làm ăn. Trong tín ngưỡng phương Đông, Thần Tài là biểu tượng của phúc lộc, sung túc, hanh thông. Vì vậy, nhiều gia đình, đặc biệt là người kinh doanh, thường chuẩn bị lễ vật dâng cúng và mua một ít vàng với mong muốn “giữ lộc” đầu năm.

Những năm gần đây, thị trường vàng vào dịp này thường sôi động từ sáng sớm. Nhiều cửa hàng mở bán sớm để phục vụ nhu cầu của người dân. Phần lớn khách hàng lựa chọn vàng nhẫn tròn trơn hoặc các sản phẩm nhỏ gọn, giá trị vừa phải, mang tính chất cầu may, tích lũy, không đặt nặng yếu tố đầu tư ngắn hạn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến nghị người dân nên cân nhắc nhu cầu thực tế, tránh tâm lý đám đông, xếp hàng kéo dài hoặc mua vượt quá khả năng tài chính. Việc mua vàng ngày vía Thần Tài nên xuất phát từ điều kiện kinh tế của mỗi gia đình, coi đây là một nét văn hóa đầu xuân hơn là hoạt động đầu tư mang tính rủi ro cao.

Những quy định mới cần lưu ý khi đi mua vàng

Bên cạnh yếu tố truyền thống, ngày vía Thần Tài 2026 còn có điểm đáng chú ý là việc áp dụng các quy định mới trong quản lý hoạt động kinh doanh vàng.

Theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, từ ngày 10/10/2025, việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Như vậy, đối với các giao dịch từ 20 triệu đồng/ngày trở lên, khách hàng không được thanh toán bằng tiền mặt mà bắt buộc phải chuyển khoản. Trường hợp giao dịch dưới 20 triệu đồng/ngày, việc thanh toán bằng tiền mặt hay chuyển khoản có thể do hai bên thỏa thuận.

Đáng lưu ý, theo điểm c khoản 2 Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, từ ngày 9/2/2026, hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản theo quy định sẽ bị xử phạt từ 10 - 20 triệu đồng. Đây là quy định người dân cần đặc biệt lưu ý khi thực hiện giao dịch trong dịp vía Thần Tài năm nay.

Trước đó, một số doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn cũng đã áp dụng quy định thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch có giá trị nhất định. Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) thông báo khách hàng khi bán vàng, nếu tổng giá trị trong ngày từ 5 triệu đồng trở lên sẽ được thanh toán bằng hình thức chuyển khoản vào chính tài khoản ngân hàng của khách hàng và không áp dụng thanh toán qua ví điện tử. Tương tự, Công ty Mi Hồng cho biết khách bán vàng từ 5 triệu đồng và khách mua vàng từ 20 triệu đồng trở lên phải thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng.

Trong bối cảnh thị trường vàng còn tiềm ẩn biến động, cơ quan quản lý cũng tăng cường chế tài đối với doanh nghiệp. Mức phạt có thể lên tới 400 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm như không niêm yết công khai giá mua, bán; không công bố tiêu chuẩn, khối lượng, hàm lượng vàng miếng và không ghi nhãn hoặc không tuân thủ quy định về trạng thái vàng.

Tại diễn đàn “Thị trường vàng Việt Nam: Thuận lợi và thách thức trong giai đoạn mới” diễn ra ngày 24/11/2025, lãnh đạo Thuế thành phố Hà Nội đã nhấn mạnh nội dung là doanh nghiệp phải ghi căn cước công dân hoặc mã số thuế của người mua trên hóa đơn đầu ra. Đối với vàng mua từ người dân, doanh nghiệp phải lập bản kê đầy đủ thông tin cá nhân người bán.

Điều này đồng nghĩa, khi đi mua vàng trong ngày vía Thần Tài 2026, người dân nên mang theo căn cước công dân hoặc chuẩn bị sẵn ứng dụng VNeID mức 2 để việc giao dịch diễn ra thuận lợi, đúng quy định. Đồng thời, khách hàng cần yêu cầu hóa đơn, chứng từ đầy đủ, kiểm tra kỹ thông tin về loại vàng, hàm lượng, trọng lượng và giá mua bán tại thời điểm giao dịch.

Ngày vía Thần Tài là nét đẹp văn hóa đầu xuân, gửi gắm ước mong về một năm làm ăn thuận lợi. Tuy nhiên, trong bối cảnh các quy định quản lý thị trường ngày càng chặt chẽ, việc mua vàng không chỉ là câu chuyện "giữ lộc" mà còn đòi hỏi sự hiểu biết pháp luật, lựa chọn đơn vị uy tín và thực hiện đúng quy định thanh toán. Chủ động nắm rõ thông tin sẽ giúp người dân vừa giữ trọn ý nghĩa tâm linh đầu năm, vừa bảo đảm an toàn, minh bạch trong mỗi giao dịch.

Ngày vía Thần Tài là nét đẹp văn hóa đầu xuân, thể hiện ước vọng về một năm làm ăn thuận lợi, sung túc. Người dân cần chủ động nắm rõ quy định về thanh toán, hóa đơn, chứng từ, lựa chọn doanh nghiệp uy tín, công khai giá đồng thời cân nhắc khả năng tài chính để vừa giữ trọn ý nghĩa đầu năm, vừa bảo đảm an toàn, minh bạch trong giao dịch.