Xúc tiến thương mại, mở đường liên kết FDI và doanh nghiệp Việt
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) không chỉ là câu chuyện về quy mô vốn hay số lượng dự án. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng chuyển hóa nguồn vốn, công nghệ và mạng lưới thị trường quốc tế của nhà đầu tư thành năng lực sản xuất, trình độ công nghệ và giá trị gia tăng được tạo ra tại Việt Nam. Đây cũng là vấn đề đặt ra trong định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn mới. Trong đó, chuyển từ tư duy thu hút đầu tư bằng mọi giá sang lựa chọn có chọn lọc, yêu cầu đặt ra là tăng cường liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước, qua đó nâng cao hiệu quả và sức lan tỏa của dòng vốn đầu tư.
Các hoạt động kết nối giao thương trực tiếp tại Triển lãm Quốc tế lần thứ 11 về Cơ khí chính xác và Sản xuất chế tạo – MTA Hanoi 2026.
Muốn hiện thực hóa mục tiêu này, chính sách thu hút đầu tư cần được triển khai song hành với những hoạt động kết nối thương mại thực chất. Doanh nghiệp Việt Nam phải có cơ hội tiếp cận trực tiếp nhu cầu của các nhà sản xuất FDI, hiểu rõ tiêu chuẩn kỹ thuật, điều kiện cung ứng và khả năng hợp tác; trong khi doanh nghiệp FDI cần nhận diện được những nhà cung ứng nội địa đủ năng lực, có thể đáp ứng yêu cầu về chất lượng, tiến độ và tính ổn định.
Thực tế tại Triển lãm Quốc tế lần thứ 11 về Cơ khí chính xác và Sản xuất chế tạo – MTA Hanoi 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/10 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, cho thấy vai trò của những không gian giao thương như vậy. Tại triển lãm, các doanh nghiệp giới thiệu máy móc, thiết bị, công nghệ và giải pháp phục vụ sản xuất, đồng thời tìm kiếm đối tác, khách hàng và cơ hội mở rộng thị trường. Với doanh nghiệp trong nước, đây là dịp tiếp cận công nghệ mới, mở rộng mạng lưới cung ứng và tìm kiếm giải pháp nâng cao năng lực sản xuất. Với doanh nghiệp nước ngoài, sự kiện tạo điều kiện tìm hiểu nhu cầu thị trường Việt Nam, tiếp cận khách hàng và phát triển quan hệ hợp tác
Triển lãm Quốc tế lần thứ 11 về Cơ khí chính xác và Sản xuất chế tạo – MTA Hanoi 2026 thu hút đông đảo các doanh nghiệp trong nước và thế giới tham dự.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Đinh Nữ Hiển, Trưởng phòng Marketing Công ty Cổ phần Machinex Việt Nam, cho biết triển lãm giúp doanh nghiệp gặp gỡ các nhà đầu tư, nhà cung cấp và khách hàng tiềm năng. Theo bà, bên cạnh việc duy trì chất lượng sản phẩm, mở rộng kết nối đối tác và tận dụng cơ hội giao thương là những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ở chiều ngược lại, bà Đào Thị Phương, giám đốc điều hành một doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cấp đông thực phẩm, cho biết doanh nghiệp mới tiếp cận thị trường Việt Nam nên còn gặp khó khăn trong giới thiệu công nghệ và tìm kiếm khách hàng. Việc tham gia triển lãm tạo cơ hội để doanh nghiệp trực tiếp giới thiệu giải pháp, giúp các đơn vị có nhu cầu tìm hiểu sản phẩm và khả năng ứng dụng.
Xúc tiến thương mại phải đi cùng nâng cấp nhà cung ứng Việt
Tuy nhiên, số lượng cuộc gặp gỡ hay doanh nghiệp tham gia chưa phải thước đo cuối cùng của hiệu quả xúc tiến thương mại. Điều quan trọng hơn là sau các hoạt động kết nối, doanh nghiệp có hình thành được đơn hàng, ký kết hợp đồng, triển khai chương trình hợp tác và duy trì quan hệ cung ứng lâu dài hay không. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương bên lề diễn đàn về tăng cường liên kết doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong khuôn khổ MTA Hanoi 2026, ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ TP. Hà Nội (HANSIBA), cho rằng liên kết giữa hai khu vực doanh nghiệp cần được thúc đẩy sâu rộng và thực chất hơn.
Ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA).
Theo ông Nguyễn Vân, doanh nghiệp FDI mang đến nguồn vốn, công nghệ, phương thức quản trị hiện đại, mạng lưới khách hàng quốc tế và các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến. Trong khi đó, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam có lợi thế về sự am hiểu thị trường trong nước, khả năng thích ứng và nguồn nhân lực. Nếu kết nối hiệu quả, hai khu vực có thể bổ trợ cho nhau, góp phần nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của nền công nghiệp.
Vấn đề là doanh nghiệp Việt Nam phải từng bước vượt qua vai trò cung ứng ở những công đoạn đơn giản để trở thành đối tác có năng lực công nghệ, kiểm soát chất lượng và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các tập đoàn sản xuất lớn. Muốn vậy, hoạt động xúc tiến thương mại cần chuyển từ kết nối rộng sang kết nối đúng nhu cầu. Doanh nghiệp Việt Nam cần biết các tập đoàn FDI đang tìm kiếm linh kiện, sản phẩm, dịch vụ kỹ thuật nào; yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng, tiến độ giao hàng và điều kiện trở thành nhà cung ứng ra sao. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp FDI cũng cần có thông tin đầy đủ về năng lực sản xuất, công nghệ, quy mô và hệ thống quản lý chất lượng của nhà cung ứng trong nước.
"Các hoạt động kết nối giao thương, hội nghị nhà cung ứng, khảo sát nhà máy, đánh giá năng lực doanh nghiệp và kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) cần được tổ chức thường xuyên, có trọng tâm, gắn với nhu cầu thực tế và hướng tới kết quả hợp tác cụ thể", ông Nguyễn Vân khuyến nghị và cho rằng đây là hướng đi có ý nghĩa đối với việc triển khai tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW. Khi doanh nghiệp FDI được kết nối với những nhà cung ứng phù hợp ngay tại Việt Nam, khả năng rút ngắn thời gian giao hàng, giảm chi phí logistics và tăng tính linh hoạt của chuỗi cung ứng có thể được cải thiện. Còn doanh nghiệp trong nước có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng lớn, học hỏi tiêu chuẩn quốc tế và tích lũy kinh nghiệm để mở rộng thị trường.
Triển lãm Quốc tế lần thứ 11 về Cơ khí chính xác và Sản xuất chế tạo – MTA Hanoi 2026 thu hút đông đảo các doanh nghiệp trong nước và thế giới tham dự.
Tuy nhiên, xúc tiến thương mại chỉ có thể mở cửa cơ hội, không thể thay thế năng lực nội tại của doanh nghiệp. Theo ông Nguyễn Vân, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cần chủ động đầu tư máy móc, thiết bị và công nghệ; nâng cao năng lực thiết kế, chế tạo khuôn mẫu, gia công chính xác, sản xuất linh kiện; đồng thời chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng, kiểm soát chi phí, bảo đảm tiến độ và phát triển nhân lực kỹ thuật. Yêu cầu chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cũng ngày càng rõ nét. Việc ứng dụng công nghệ trong quản trị sản xuất, sử dụng hiệu quả nguyên vật liệu, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn trước các tiêu chuẩn mới của thị trường và chuỗi cung ứng quốc tế.
Kinh nghiệm từ Công ty CP Bách Liên, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực vật tư, thiết bị và dịch vụ bảo trì, sửa chữa, vận hành nhà máy (MRO) với thương hiệu VietMRO, cũng cho thấy năng lực cung ứng không chỉ nằm ở số lượng sản phẩm hay nhà cung cấp. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Trần Thị Thương Huyền, Giám đốc Công ty CP Bách Liên, cho biết doanh nghiệp hiện phục vụ hơn 1.000 khách hàng, phần lớn là các nhà máy FDI và nhà máy lớn trong nước, đồng thời kết nối mạng lưới hơn 15.000 nhà cung ứng trong nước và toàn cầu.
Theo bà Huyền, lợi thế không đơn thuần là sở hữu mạng lưới rộng, mà nằm ở khả năng điều phối nguồn cung, xác định đúng sản phẩm, đúng tiêu chuẩn và giao hàng đúng thời điểm. Trong môi trường sản xuất công nghiệp, một linh kiện nhỏ không được cung ứng kịp thời cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của cả dây chuyền. "Để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng FDI, doanh nghiệp Việt Nam phải xây dựng năng lực vận hành ổn định, minh bạch và có thể mở rộng khi nhu cầu tăng lên. Quan hệ cung ứng vì thế cần phát triển từ đáp ứng từng đơn hàng, tiến tới tạo dựng niềm tin và tích hợp sâu hơn vào hoạt động của nhà máy", bà Huyền nói.
Cùng với nỗ lực của doanh nghiệp, vai trò của các hiệp hội, tổ chức xúc tiến thương mại và cơ quan quản lý là tạo dựng cơ chế kết nối có chiều sâu. Ông Nguyễn Vân cho hay, theo định hướng của HANSIBA, việc phối hợp với các tổ chức xúc tiến thương mại, hiệp hội ngành nghề và đối tác quốc tế sẽ giúp đưa nhu cầu của nhà mua hàng đến gần hơn với năng lực thực tế của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.
Đặc biệt, các chương trình kết nối cần có cơ chế theo dõi sau giao thương, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ năng lực, cải thiện tiêu chuẩn kỹ thuật và tiếp cận chương trình phát triển nhà cung ứng của các tập đoàn FDI. Khi đó, hiệu quả xúc tiến thương mại không chỉ được đánh giá qua quy mô sự kiện mà còn qua số lượng doanh nghiệp được đánh giá, số đơn hàng được hình thành và mức độ duy trì hợp tác sau kết nối.
Nghị quyết số 10-NQ/TW đặt ra định hướng mới cho thu hút FDI, nhưng khả năng tạo ra giá trị tại Việt Nam phụ thuộc nhiều vào chất lượng liên kết giữa các khu vực doanh nghiệp. Khi hoạt động xúc tiến thương mại được tổ chức bài bản, nhu cầu của nhà đầu tư được kết nối với năng lực của nhà cung ứng, còn doanh nghiệp trong nước chủ động nâng cấp công nghệ và quản trị, cơ hội thu hút đầu tư mới có thể chuyển thành năng lực sản xuất thực chất. Đó cũng là con đường để ngành công nghiệp Việt Nam từng bước giảm phụ thuộc vào các khâu có giá trị gia tăng thấp, nâng tỷ lệ giá trị được tạo ra trong nước và tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Để nâng cao hiệu quả thu hút FDI, hoạt động xúc tiến thương mại cần chuyển từ kết nối đơn thuần sang hợp tác thực chất, gắn nhu cầu của các tập đoàn nước ngoài với năng lực của doanh nghiệp Việt Nam. Phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và xây dựng đội ngũ nhà cung ứng đủ năng lực là nền tảng để gia tăng giá trị trong nước, nâng cao sức cạnh tranh và vị thế của công nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
