Nâng cao năng lực cạnh tranh cho công nghiệp hỗ trợ Việt Nam

Bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra quá trình cấu trúc lại mạnh mẽ khiến năng lực cạnh tranh trở thành yếu tố then chốt quyết định sự tồn tại và phát triển của toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp. Để thích ứng với xu thế này, Việt Nam đã xác lập định hướng mới trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thông qua Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và Nghị quyết số 280/NQ-CP của Chính phủ: Ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW. 

Củng cố nền tảng, nâng cao năng lực cốt lõi

Chia sẻ tại tọa đàm "Kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu" diễn ra ngày 8/10 tại Hà Nội, ông Cha Ji Ho, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Trung tâm Mua hàng của Samsung Việt Nam cho biết, Samsung đang tích cực đẩy mạnh các chương trình hợp tác với Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp nội địa, nhằm củng cố sức mạnh sản xuất và mở rộng cơ hội cho các đơn vị đủ năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Trong tương lai, với nền tảng triết lý kinh doanh đồng thịnh vượng, Samsung Việt Nam sẽ tiếp tục củng cố hơn nữa mối quan hệ đối tác hợp tác cùng Chính phủ Việt Nam và doanh nghiệp địa phương, đồng thời không ngừng đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh sản xuất và mở ra ngày càng nhiều cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng," ông Cha Ji Ho nhấn mạnh.

Theo đại diện Samsung, trong giai đoạn 2015 - 2021, chương trình hợp tác đã tập trung củng cố nền tảng sản xuất thông qua việc tư vấn đổi mới cho 379 doanh nghiệp, đồng thời đào tạo 406 chuyên gia đổi mới sản xuất. Bên cạnh đó, trong giai đoạn 2020 - 2024, chương trình cũng đã đào tạo 209 chuyên gia chuyên sâu trong lĩnh vực khuôn mẫu.

Bước sang năm 2022, hoạt động hỗ trợ được nâng cấp toàn diện với trọng tâm là mô hình Nhà máy thông minh. Tính đến năm 2026, dự án đã hỗ trợ tổng cộng 96 doanh nghiệp áp dụng mô hình nhà máy thông minh và đào tạo 241 chuyên gia trong lĩnh vực này. Ngoài ra, phạm vi hợp tác tiếp tục được mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao như khuôn mẫu thông minh và tự động hóa. Việc chú trọng đào tạo nhân lực giúp các doanh nghiệp địa phương tự tích lũy năng lực, duy trì cải tiến liên tục ngay cả khi chương trình hỗ trợ kết thúc.

Ba định hướng chiến lược giúp công nghiệp hỗ trợ bứt phá

Dựa trên những kết quả đã đạt được, đại diện Samsung đề xuất định hướng phát triển hoạt động hợp tác trong giai đoạn tiếp theo theo ba trục chiến lược: rộng hơn, sâu hơn và có hệ thống hơn. Đây được xem là bệ phóng giúp ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh trong giai đoạn mới.

Về định hướng mở rộng phạm vi, bên cạnh các trung tâm công nghiệp lớn như Bắc Ninh và Thành phố Hồ Chí Minh, chương trình sẽ mở rộng địa bàn sang các tỉnh, thành phố trọng điểm khác như Phú Thọ, Hải Phòng, Thái Nguyên. Sự mở rộng này áp dụng đồng bộ trên các chương trình nhà máy thông minh, khuôn mẫu thông minh, tư vấn tự động hóa và đổi mới sản xuất nhằm giúp thêm nhiều doanh nghiệp địa phương tiếp cận các chuẩn mực sản xuất hiện đại.

Đối với việc bồi dưỡng năng lực chiều sâu, trọng tâm được đặt vào việc phát triển đội ngũ nhân sự nòng cốt ngay tại hiện trường sản xuất. Quy trình này được thực hiện qua ba bước: phát hiện nhân sự tiềm năng tại các dây chuyền; trang bị kỹ năng thực tiễn, quản lý chất lượng và ứng dụng dữ liệu thông qua đào tạo tại chỗ (OJT); từ đó phát triển họ thành đội ngũ lãnh đạo nội bộ có khả năng tự dẫn dắt quá trình cải tiến.

Để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tham gia thực tế vào chuỗi cung ứng toàn cầu, hoạt động hợp tác cần được kết nối có hệ thống giữa ba chủ thể: Cơ quan quản lý nhà nước, tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp nội địa. Trong đó, Chính phủ đóng vai trò hoàn thiện chính sách, thể chế và xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp; Samsung tiếp tục mở rộng nội địa hóa linh kiện và trao cơ hội kết nối cung - cầu; còn các doanh nghiệp Việt Nam chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển nguồn nhân tài. 

Sự kết hợp đồng bộ giữa chính sách vĩ mô, nguồn lực hỗ trợ từ các tập đoàn toàn cầu và tinh thần chủ động đổi mới của doanh nghiệp nội địa hứa hẹn sẽ tạo bước đệm vững chắc cho ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam phát triển bứt phá trong tương lai. Đây không chỉ là chìa khóa giúp các doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, mà còn là nền tảng quan trọng góp phần xây dựng một nền sản xuất công nghiệp độc lập, tự chủ và phát triển bền vững.

Hợp tác giữa Samsung và các doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2015 - 2026 ghi nhận hàng trăm doanh nghiệp được tư vấn cải tiến, hỗ trợ mô hình nhà máy thông minh và đào tạo đội ngũ chuyên gia nòng cốt. Trong giai đoạn tiếp theo, sự phối hợp đồng bộ giữa Chính phủ, tập đoàn đa quốc gia và các nhà sản xuất nội địa sẽ tạo động lực quan trọng giúp doanh nghiệp Việt gia tăng tỷ lệ nội địa hóa, nâng cao năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.