Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, việc nâng cao tỷ lệ nội địa hóa đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành cơ khí Việt Nam nhằm gia tăng giá trị sản xuất và năng lực cạnh tranh. Thực tế cho thấy, dù ngành cơ khí đã có bước tăng trưởng đáng kể về quy mô, song giá trị gia tăng vẫn còn hạn chế, đòi hỏi những giải pháp đột phá, đặc biệt là trong đổi mới công nghệ.
Hiện nay, cả nước có khoảng 3.100 doanh nghiệp cơ khí với hơn 53.000 cơ sở sản xuất, đóng góp quan trọng cho nhiều ngành như xây dựng, ô tô, điện tử và năng lượng. Tuy nhiên, sản phẩm cơ khí nội địa mới chỉ chiếm khoảng 7% thị trường, phản ánh rõ hạn chế về năng lực công nghệ và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Một số doanh nghiệp đã chủ động đổi mới và đạt kết quả tích cực. Tiêu biểu như THACO với việc đầu tư dây chuyền hàn robot, hệ thống lắp ráp tự động và trung tâm nghiên cứu phát triển (R&D), giúp nâng cao độ chính xác, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh. Hay Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh đã ứng dụng công nghệ tự động hóa và điều khiển số trong sản xuất thiết bị điện kỹ thuật cao. Những mô hình này cho thấy đổi mới công nghệ là chìa khóa để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.
