Nâng cao vai trò của tham tán thương mại

Cầu nối cho các DN

Không khí nhộn nhịp, khẩn trương trong không gian tầng 2 và tầng 7 tòa nhà Bộ Công Thương là cảm nhận của nhiều khách mời tại buổi gặp gỡ chia sẻ thông tin giữa tham tán thương mại Việt Nam tại các nước với các DN, hiệp hội, sở công thương diễn ra chiều ngày 26/2 tại Hà Nội. Về phía DN mong muốn nhận được nhiều thông tin thị trường, thông tin về chính sách, đối tác thương mại tại các quốc gia mà DN có sản phẩm đã, đang và sẽ xuất khẩu, còn phía tham tán Việt Nam tại các quốc gia cũng nỗ lực hết sức để có thể giải đáp thắc mắc, cung cấp thông tin cho các DN. Những nụ cười, những cái bắt tay thân thiện cùng với đó là sự trao đổi thông tin về email, số điện thoại,… là những bước khởi đầu cho sự kết nối thông tin sau này giữa DN và tham tán. Khi một số phóng viên báo chí, truyền hình ngỏ lời xin phỏng vấn, ông Nguyễn Trung Dũng, Tham tán công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản phải xin hẹn vào cuối giờ chiều và giải thích, hôm nay chúng tôi ở đây là để phục vụ các DN, chúng tôi không thể trả lời được các bạn vì đang còn rất nhiều DN chờ chúng tôi ở bên trong.

Tính đến đầu năm 2016, Việt Nam có 56 thương vụ, 7 chi nhánh với 147 tham tán công sứ và tham tán thương mại đang thực hiện nhiệm vụ tại các quốc gia trên thế giới. Với sự am hiểu về địa bàn hoạt động của mình, các tham tán thương mại đã góp phần quan trọng trong thành công của các hiệp định thương mại tự do (FTA) được ký kết trong thời gian qua, cũng như là kênh tư vấn đắc lực cho DN khi thâm nhập vào các thị trường quốc tế.

Phát biểu tại Hội nghị tham tán thương mại năm 2016 diễn ra vào sáng ngày 26/2, ông Trần Tuấn Anh, Thứ trưởng Bộ Công thương nhấn mạnh, các cơ quan đại diện thương mại của Việt Nam ở nước ngoài, các tham tán thương mại đã có những đóng góp tích cực, đặc biệt đóng vai trò cầu nối cho các quan hệ hợp tác về thương mại, xuất nhập khẩu nói riêng cũng như hiệp định thương mại với trong nước và các địa phương, các DN; đã hỗ trợ và cùng với các DN trong công tác phát triển thị trường, xử lý các tranh chấp thương mại cũng như tạo ra sự phát triển bền vững cho các mặt hàng xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm của Việt Nam.

Tham tán giống như “rada kinh tế”

Hơn bao giờ hết, DN xuất khẩu Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa hội nhập kinh tế sâu rộng khi các hiệp định thương mại lớn đã và đang có hiệu lực. Cơ hội mở rộng thị trường là rất rõ ràng. Điều quan trọng chính là khả năng nắm bắt của các doanh nghiệp trong nền kinh tế, trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của các tham tán thương mại trong việc cung cấp thông tin. Những thông tin đối với các DN được ví như chiếc “chìa khóa” giúp DN thâm nhập vào thị trường, giảm bớt gánh nặng về chi phí cũng như những rủi ro thị trường, rủi ro do đối tác mang lại. Và trong bối cảnh mới, nhiều ý kiến cho rằng, nhiệm vụ của các tham tán thương mại cũng cần có sự thay đổi cho phù hợp.

Theo ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), khi các FTA thế hệ mới được ký kết, nhiệm vụ và phương thức hoạt động của các cơ quan thương vụ của ta ở nước ngoài cũng cần có sự điều chỉnh. Theo đó, cơ quan thương vụ không chỉ làm công tác thúc đẩy thương mại theo kiểu truyền thống như thông tin tư vấn, chắp mối, tổ chức hội nghị, hội chợ, triển lãm để quảng bá sản phẩm, tìm bạn hàng, tìm đối tác bán mua các sản phẩm cụ thể…, mà còn thực hiện các hoạt động góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập của nền kinh tế và các DN Việt Nam.

Ông Vũ Tiến Lộc đề nghị Thủ tướng và Bộ Công Thương giao nhiệm vụ cho các cơ quan thương vụ làm tai mắt và cánh tay nối dài của cả Chính phủ và DN, không chỉ có trách nhiệm cung cấp kịp thời thông tin và hỗ trợ các DN trong nước trong việc tiếp cận các thị trường mua bán hàng hóa, thu hút đầu tư mà còn là các rada kinh tế, cơ quan tham mưu cho Chính phủ, giới thiệu những thực tiễn tốt nhất trên thế giới trong điều hành kinh tế, trong xây dựng thể chế, cải cách hành chính, trong xây dựng và vận hành các chính sách và thể chế hỗ trợ DN…; đồng thời giới thiệu cho DN Việt Nam những mô hình quản trị kinh doanh tốt nhất, những xu hướng mới về quản trị và công nghệ của các DN ở các nước sở tại mà DN Việt Nam có thể học hỏi, noi theo. Có thể coi 56 cơ quan thương vụ là 56 cơ quan tham mưu chính sách và tư vấn về phương thức kinh doanh cho Chính phủ và DN.

Đánh giá cao những đóng góp của các tham tán thương mại trong thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đề nghị các tham tán thương mại ở nước ngoài trong thời gian tới cần tiếp tục có những hành động cụ thể để hỗ trợ cho DN Việt Nam trong việc thâm nhập các thị trường quốc tế. Đặc biệt, với việc tham gia sâu rộng hơn vào các hiệp định nhưHiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA)..., các tham tán cần tăng cường nghiên cứu thể chế kinh tế của các quốc gia đối tác, qua đó có tư vấn với Nhà nước để hoàn thiện các chính sách quản lý, định hướng sản xuất cho DN, tận dụng tối đa cơ hội từ các FTA. “Đội ngũ làm thám tán thương mại phải thực sự là những nhà ngoại giao giỏi trên lĩnh vực kinh tế, chính trị; phải phát huy được tinh thần trách nhiệm cao nhất trước đất nước, trước nhân dân”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh.

Nguyễn Hạnh