Kích hoạt thị trường công nghệ bằng chính sách mua sắm công

Đại hội đại biểu Đảng bộ Chính phủ lần thứ I đã xác định phải đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính.

Trao đổi về giải pháp quan trọng nào để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế cũng như đổi mới mô hình tăng trưởng luôn là mục tiêu của chúng ta qua các nhiệm kỳ. Nhưng mỗi giai đoạn phát triển sẽ có những động lực mới để thực hiện các mục tiêu này.

"Giai đoạn hiện nay, động lực mới là bộ ba: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây cũng là cách tiếp cận rất độc đáo của Việt Nam", Bộ trưởng nói và phân tích, khoa học, công nghệ cung cấp tri thức, công cụ; đổi mới sáng tạo chuyển hóa các tri thức ấy vào đời sống; chuyển đổi số khuếch đại tri thức, lan tỏa nhanh, phổ cập, kết nối. Chuyển đổi số tạo ra mảnh đất mới, môi trường mới, giúp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo diễn ra nhanh hơn.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Chính phủ sẽ triển khai 5 nhóm giải pháp lớn, cụ thể:

Thứ nhất, tạo đột phá về thể chế và cơ chế tài chính cho phát triển khoa học, công nghệ. Theo đó, sẽ chuyển từ cấp phát ngân sách sang cơ chế đặt hàng, khoán theo kết quả, từ quản lý đầu vào sang quản lý đầu ra, ưu tiên ngân sách cho những tổ chức nghiên cứu hiệu quả, thương mại hóa được kết quả nghiên cứu.

Thứ hai, phát triển nhân lực chất lượng cao và nhân tài số, với các mục tiêu: một triệu kỹ năng số, 100.000 kỹ sư công nghệ cao, 10.000 chuyên gia AI và bán dẫn. Chính phủ cũng sẽ có cơ chế trọng dụng chuyên gia Việt Nam trên toàn cầu, đồng thời xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo và mô hình "doanh nghiệp một người", ai cũng có thể kinh doanh và là một doanh nghiệp. Xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo, khuyến khích khám phá và đặc biệt là khoan dung với thất bại.

Thứ ba, xây dựng hạ tầng dữ liệu và nền tảng số như hạ tầng mới của công nghiệp hóa, hiện đại hóa và tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển trọng tâm đầu tư từ công nghệ sang dữ liệu và nhân lực phân tích.

Thứ tư, xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu phát triển với hạt nhân là liên kết giữa Nhà nước, viện - trường và doanh nghiệp. Nhà nước sẽ đặt hàng công nghệ chiến lược, giao doanh nghiệp làm tổng thầu, viện và trường đại học tham gia nghiên cứu với định hướng là chuyển nghiên cứu cơ bản về đại học, chuyển nghiên cứu công nghệ về các doanh nghiệp.

Thứ năm, xây dựng quốc gia số toàn diện gồm Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, lấy công dân số làm trung tâm. Mỗi năm,  Nhà nước sẽ công bố một số bài toán về Chính phủ số (từ đến 50 - 100 bài toán) có tính đổi mới đột phá để cho các doanh nghiệp trong nước phát triển, sau đó Chính phủ sẽ triển khai mua sắm dựa trên kết quả để kích cầu trong nước, kích cầu công nghệ trong nước.

"Như vậy là một mũi tên trúng hai đích, vừa phát triển được Chính phủ số của Việt Nam, vừa phát triển doanh nghiệp công nghệ số của Việt Nam", Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định.