Không được ngăn chặn, cản trở việc phổ biến, sử dụng Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca

Sáng 28/3/2022, tại Nhà Quốc hội, Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Ông Hoàng Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho biết, sau khi tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 103 điều của Luật Sở hữu trí tuệ (tăng 10 điều so với dự thảo Luật đã trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2), có 12 điều chỉ sửa đổi, bổ sung về kỹ thuật, bãi bỏ một số quy định tại 5 điều.

Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ

Đồng thời sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá, Luật Hải quan, Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý theo ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 đã đáp ứng được mục tiêu đề ra trong việc sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ, bảo đảm chất lượng, thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, phù hợp với các cam kết quốc tế theo Hiệp định CPTPP, Hiệp định EVFTA và các điều ước quốc tế khác có liên quan mà Việt Nam là thành viên, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đáng chú ý, về quyền tác giả, quyền liên quan đối với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca được nêu trong dự thảo Luật, ông Hoàng Thanh Tùng cho hay, tại Báo cáo số 87/BC-CP, Chính phủ đề nghị cần có quy định chặt chẽ hơn về việc cho phép khai thác, sử dụng và phổ biến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca trong đời sống xã hội, đặc biệt là trên không gian mạng, nhằm vừa bảo đảm tính pháp lý, giữ gìn sự trang trọng, tôn nghiêm của Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, vừa đáp ứng nhu cầu phổ biến đến nhân dân, hội nhập quốc tế và nhu cầu thực tiễn.

Qua nghiên cứu, Thường trực Ủy ban Pháp luật cơ bản thống nhất với sự cần thiết bổ sung quy định này. Tuy nhiên, về nội dung cụ thể Chính phủ đề nghị bổ sung trong dự thảo Luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật nhận thấy quy định “Việc phổ biến, sử dụng Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca theo quy định của pháp luật” là nguyên tắc chung trong áp dụng pháp luật, hơn nữa cũng không phù hợp với phạm vi điều chỉnh của Luật Sở hữu trí tuệ nên đề nghị không bổ sung vào Điều 7.

Do đó, ghi nhận một phần ý kiến của Chính phủ, Thường trực Ủy ban Pháp luật đề nghị sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 7 như sau: “Việc thực hiện quyền sở hữu trí tuệ không được xâm phạm lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và quy định khác của pháp luật có liên quan. Tổ chức, cá nhân thực hiện quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca không được ngăn chặn, cản trở việc phổ biến, sử dụng Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca.”

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Anh Trí, đoàn TP. Hà Nội đánh giá rất cao việc Chính phủ đã kịp thời bổ sung vấn đề quyền tác giả, quyền liên quan đối với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca vào trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, vì vừa qua trên thực tế cũng có vấn đề phát sinh.

Đại biểu Lê Minh Nam, đoàn Hậu Giang phát biểu

Ông Lê Minh Nam, đại biểu Quốc hội tỉnh Hậu Giang cho rằng, về pháp lý và kinh nghiệm quốc tế, có thể thấy trong hệ thống pháp luật của chúng ta hiện nay đã có văn bản liên quan đến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca nhưng chủ yếu là quy định xử lý hành vi xâm phạm.

Còn trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ thì có thể áp dụng quy định chung, tuy nhiên, theo tôi, Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca là biểu tượng quốc gia, được quy định trong Hiến pháp thì cần có quy định riêng, đối xử đặc biệt hơn. “Theo báo cáo của Chính phủ, nhiều nước có quy định riêng về Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca” - Đại biểu Lê Minh Nam thông tin.

Cũng theo đại biểu Lê Minh Nam, xuất phát từ thực tiễn, thời gian vừa qua có một số vụ việc đặc biệt liên quan đến Quốc kỳ trên không gian mạng, Facebook, Youtube tắt tiếng khi phát Quốc ca gây bức xúc trong dư luận xã hội, ảnh hưởng đến việc nhân dân tiếp cận Quốc ca, ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia, thậm chí còn có một số hành vi xúc phạm cần có giải pháp xử lý.

Còn phân tích dưới góc độ bản quyền, nếu chưa có quy định cụ thể về quyền tác giả và các quyền liên quan thì có thể xảy ra việc nhân danh sáng tạo nghệ thuật để có hành vi cản trở, ngăn chặn theo quy định của pháp luật với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca Việt Nam hoặc xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca.

Hoặc lợi dùng quyền tác giả, quyền liên quan để ngăn chặn, cản trở việc tiếp cận, phổ biến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca thông qua các đối tượng được bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan.

“Do đó, việc có thêm quy định về hành vi, chế tài, bản quyền có tính pháp lý quan trọng cần thiết nhằm bảo đảm vừa giữ gìn tính pháp lý, tính tôn nghiêm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, vừa đáp ứng yêu cầu phổ biến trong nhân dân, hội nhập quốc tế, thực tiễn” - đại biểu Quốc hội tỉnh Hậu Giang nói.