Khơi thông điểm nghẽn để doanh nghiệp Việt bứt phá

Nghị quyết 68 tạo cú hích cho làn sóng khởi nghiệp

Chia sẻ tại Hội nghị toàn quốc các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam năm 2026, GS.TS. Mạc Quốc Anh - Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội cho rằng, sau 40 năm đổi mới, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng, quy mô, lĩnh vực hoạt động cũng như đóng góp cho nền kinh tế.

Theo ông Mạc Quốc Anh, năm 2025 cả nước có gần 195,1 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 24,1% so với năm 2024. Cùng với đó, có 102,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 34,3%. Tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt gần 297,4 nghìn doanh nghiệp. Những con số này phản ánh sức sống mạnh mẽ, tinh thần kinh doanh và khát vọng vươn lên của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của khu vực doanh nghiệp đến từ Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy, ngay sau khi nghị quyết được ban hành, khí thế khởi sự kinh doanh đã lan tỏa mạnh mẽ trên phạm vi cả nước.

Cụ thể, trong tháng 5/2025, bình quân mỗi tháng có khoảng 18 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 37,8% so với bình quân 4 tháng đầu năm. Số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động đạt hơn 8,3 nghìn doanh nghiệp mỗi tháng. Tính chung cả năm 2025, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế của khu vực kinh tế tư nhân ước đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng 77,8%.

Đà phục hồi tiếp tục được duy trì trong những tháng đầu năm 2026. Trong 4 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận 77,817 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký hơn 730 nghìn tỷ đồng và gần 400 nghìn lao động, tăng lần lượt hơn 50,7% về số doanh nghiệp và gần 50% về vốn so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, hơn 41 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên gần 120 nghìn doanh nghiệp, tăng 32,8%.

Theo Bộ Tài chính, những kết quả trên cho thấy tác động bước đầu của Nghị quyết số 68-NQ/TW trong việc củng cố niềm tin, khơi thông động lực kinh doanh và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Tiếp tục tháo gỡ rào cản để doanh nghiệp lớn mạnh

Dù bức tranh doanh nghiệp đang có nhiều gam màu sáng, song hành trình phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn không ít thách thức.

Theo ông Mạc Quốc Anh, chi phí tuân thủ pháp luật vẫn ở mức cao; thủ tục hành chính tại một số lĩnh vực còn phức tạp; khả năng tiếp cận vốn, đất đai, mặt bằng sản xuất, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh cùng các yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn xanh, ESG, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và chuyển đổi số đang tạo thêm áp lực đối với doanh nghiệp.

Đặc biệt, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa là lực lượng chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế vẫn còn khoảng cách đáng kể về năng lực quản trị, năng lực pháp lý, năng lực tài chính cũng như năng lực đổi mới sáng tạo so với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Để hiện thực hóa mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động vào năm 2030, đồng thời nâng tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân lên 55 - 58% GDP, ông Nguyễn Văn Vẻ - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế tư nhân theo hướng ổn định, minh bạch và có tính dự báo dài hạn. Cùng với đó là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, đầu tư, tín dụng và môi trường kinh doanh.

Đối với Chính phủ và các bộ, ngành, ông Nguyễn Văn Vẻ đề xuất tiếp tục xây dựng nền hành chính phục vụ, đồng hành cùng doanh nghiệp; tăng cường các chính sách hỗ trợ về vốn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đào tạo nguồn nhân lực và xúc tiến thương mại.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Cao Sơn - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp tỉnh Phú Thọ cho rằng, cải cách thủ tục hành chính cần được thực hiện theo hướng thực chất, đồng bộ và lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Việc rà soát, cắt giảm các thủ tục không cần thiết, chồng chéo và phát sinh nhiều khâu trung gian sẽ góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ, đồng thời tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao và bước vào giai đoạn phát triển mới, việc khơi thông các điểm nghẽn thể chế, tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên của cộng đồng doanh nghiệp không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là điều kiện tiên quyết để kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 55 - 58% GDP và hình thành đội ngũ doanh nghiệp đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc tiếp tục cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp có ý nghĩa then chốt.